Deel 9: ligamenten
Gewrichten
Welke soort gewrichten onderscheiden we? Waardoor worden ze gekenmerkt?
We onderscheiden 3 soorten gewrichten, elk met hun eigen vorm van beweeglijkheid:
• Synartrosen: fibreuze gewrichten – geen beweging toegelaten
• Amphiarthrosen: cartilagineuze gewrichten – laten iets van beweging toe
• Diarthrosen: synoviale gewrichten – laten beweging toe
(zie pagina deel 1: p.8)
Hoe ziet de opbouw van een synoviaal gewricht eruit?
Een synoviaal gewricht bestaat uit 6 delen:
1. Gewrichtskraakbeen
2. Gewrichtsholte
3. Gewrichtsvloeistof
4. Gewrichtskapsel
5. Intracapsulair ligament
6. Capsulair ligament
Let op: het gewrichtsvloeistof is de vloeistof die zich in
de gewrichtsholte bevindt
Ligamenten
Wat zijn ligamenten?
• Verbinding, verbinden (‘ligare’)
• Bestaan vooral uit collageen en elastine (zorgt voor elasticiteit)
• Bestaan meestal uit platte of ronde bundels van collagene bindweefselvezels die in één
hoofdrichting verlopen
• Ligamenten zijn uitgespannen rondom de beenstukken van gewrichten, in het
gewrichtskapsel ingebed of liggen vrij naargelang het fysieke bewegingspatroon van het
gewricht
• Verstevigen kapsel, stabilisatie van gewricht, beperking van scharnierbewegingen
• Bij ouder worden, worden ligamenten kleiner en minder sterk
• Verrekking, deels of volledig scheuren
1
, Ligamenten van de wervelkolom
Welke ligamenten vinden we terug bij de wervelkolom?
• Lig. Longitudinale anterius
= voorkant van wervelschijven van boven naar onder,
schedelbasis tot sacrum - kromming
• Lig. Longitudinale posterius
= achterkant van wervelschijven in wervelkanaal zelf (in
arcus/bogen vanachter), vanaf schedel tot sacrum -
kromming
• Ligg. Flava (= “geel ligament”)
= verbinding van opeenvolgende arcus (= bogen), heel
elastisch want veel elastine, elke arcus is verbonden
• Ligg. Interspinalia
= tussen processus spinosus
• Lig. Supraspinale
= verbind alle toppen van proc. Spinosus
• Lig. Nuchae
= voortzetting lig. Supraspinale: vanaf C7 naar schedel
toe zal het verbreden van ventraal-dorsaal (“hanenkam
in nek”)
• Ligg. Intertransversaria
= verbinding proc. Transversus/ zijwaartse
dwarsuitsteeksels
Let op: lig. is enkelvoud en ligg. Is meervoud + discus
intervertebralis behoort ook tot bandapparaat van wervelkolom
Wat is de discus intervertebralis (= ligament tussen wervelschijven) ? Uit welke delen
bestaat het?
De discus intervertebralis is een schijf van kraakbeen en
bindweefsel die zich tussen de opeenvolgende
wervelschijven bevindt, deze bestaan uit:
• Buitenste vezelige ring, de anulus fibrosus
→ kruisende vezels die het vast maken
• Centraal gelegen gelatinekern, de nucleus
pulposus
Welke problemen kunnen er optreden bij de discus
intervertebralis?
De nucleus pulposus kan uitstulpen naar buiten door de anulus fibrosus die barst, wat zorgt
voor druk op de spinale zenuwen of op het ruggenmerg. Dit noemen we een echte hernia.
LET OP: Een ligament kan ook een articulatievlak veroorzaken
2
Gewrichten
Welke soort gewrichten onderscheiden we? Waardoor worden ze gekenmerkt?
We onderscheiden 3 soorten gewrichten, elk met hun eigen vorm van beweeglijkheid:
• Synartrosen: fibreuze gewrichten – geen beweging toegelaten
• Amphiarthrosen: cartilagineuze gewrichten – laten iets van beweging toe
• Diarthrosen: synoviale gewrichten – laten beweging toe
(zie pagina deel 1: p.8)
Hoe ziet de opbouw van een synoviaal gewricht eruit?
Een synoviaal gewricht bestaat uit 6 delen:
1. Gewrichtskraakbeen
2. Gewrichtsholte
3. Gewrichtsvloeistof
4. Gewrichtskapsel
5. Intracapsulair ligament
6. Capsulair ligament
Let op: het gewrichtsvloeistof is de vloeistof die zich in
de gewrichtsholte bevindt
Ligamenten
Wat zijn ligamenten?
• Verbinding, verbinden (‘ligare’)
• Bestaan vooral uit collageen en elastine (zorgt voor elasticiteit)
• Bestaan meestal uit platte of ronde bundels van collagene bindweefselvezels die in één
hoofdrichting verlopen
• Ligamenten zijn uitgespannen rondom de beenstukken van gewrichten, in het
gewrichtskapsel ingebed of liggen vrij naargelang het fysieke bewegingspatroon van het
gewricht
• Verstevigen kapsel, stabilisatie van gewricht, beperking van scharnierbewegingen
• Bij ouder worden, worden ligamenten kleiner en minder sterk
• Verrekking, deels of volledig scheuren
1
, Ligamenten van de wervelkolom
Welke ligamenten vinden we terug bij de wervelkolom?
• Lig. Longitudinale anterius
= voorkant van wervelschijven van boven naar onder,
schedelbasis tot sacrum - kromming
• Lig. Longitudinale posterius
= achterkant van wervelschijven in wervelkanaal zelf (in
arcus/bogen vanachter), vanaf schedel tot sacrum -
kromming
• Ligg. Flava (= “geel ligament”)
= verbinding van opeenvolgende arcus (= bogen), heel
elastisch want veel elastine, elke arcus is verbonden
• Ligg. Interspinalia
= tussen processus spinosus
• Lig. Supraspinale
= verbind alle toppen van proc. Spinosus
• Lig. Nuchae
= voortzetting lig. Supraspinale: vanaf C7 naar schedel
toe zal het verbreden van ventraal-dorsaal (“hanenkam
in nek”)
• Ligg. Intertransversaria
= verbinding proc. Transversus/ zijwaartse
dwarsuitsteeksels
Let op: lig. is enkelvoud en ligg. Is meervoud + discus
intervertebralis behoort ook tot bandapparaat van wervelkolom
Wat is de discus intervertebralis (= ligament tussen wervelschijven) ? Uit welke delen
bestaat het?
De discus intervertebralis is een schijf van kraakbeen en
bindweefsel die zich tussen de opeenvolgende
wervelschijven bevindt, deze bestaan uit:
• Buitenste vezelige ring, de anulus fibrosus
→ kruisende vezels die het vast maken
• Centraal gelegen gelatinekern, de nucleus
pulposus
Welke problemen kunnen er optreden bij de discus
intervertebralis?
De nucleus pulposus kan uitstulpen naar buiten door de anulus fibrosus die barst, wat zorgt
voor druk op de spinale zenuwen of op het ruggenmerg. Dit noemen we een echte hernia.
LET OP: Een ligament kan ook een articulatievlak veroorzaken
2
