Handboek organisatie en
management
Een praktijkgerichte benadering – Jos Marcus & Nick van Dam
1.omgevingsinvloeden.......................................................................................................................2
1.1 Organisaties.................................................................................................................................2
1.2 Partijen........................................................................................................................................3
1.3 omgevingsfactoren......................................................................................................................4
1.3.1 milieufactoren...........................................................................................................................4
1.3.2 technologische factoren...........................................................................................................4
1.3.3 Demografische factoren............................................................................................................5
1.3.4 Economische factoren..............................................................................................................6
1.3.5 Politieke factoren......................................................................................................................7
1.3.6 Maatschappelijke factoren.......................................................................................................8
Hoofdstuk 11.......................................................................................................................................10
11.4 divisieorganisatie.....................................................................................................................10
9. leiderschap en management...........................................................................................................11
9.1 inleiding.....................................................................................................................................11
9.2 management..............................................................................................................................12
9.2.1 werkzaamheden van de manager...........................................................................................12
9.2.2 rollen van de manager............................................................................................................12
9.2.3 topmanagers...........................................................................................................................13
9.2.4 Middenmanagement..............................................................................................................13
9.2.5 Managers bij de overheid.......................................................................................................13
9.3 Besluitvorming...........................................................................................................................14
9.3.1 besluitvorming in organisaties................................................................................................15
9.3.2 rationeel besluitvormingsproces.............................................................................................15
9.3.3. Niet-rationele besluitvormingsprocessen..............................................................................17
9.3.4 Aspecten van besluitvorming..................................................................................................17
9.3.5 hulpmiddelen en technieken bij besluitvorming.....................................................................20
9.4 de informatierollen van de manager.........................................................................................22
9.5 leiderschap in theorie en praktijk..............................................................................................23
9.5.1 manager en macht..................................................................................................................23
9.5.2 Leiderschap.............................................................................................................................24
, 9.5.3 Leiderschapsstijlen..................................................................................................................24
9.5.4 de internationale manager.....................................................................................................26
9.6 De manager als persoon............................................................................................................27
9.6.1 Carrière...................................................................................................................................27
9.6.2 Vrijetijdsbesteding..................................................................................................................27
9.6.3 Ondernemerschap..................................................................................................................27
9.7 Positief leiderschap in de 21e eeuw...........................................................................................27
9.7.1 Optimisme en positiviteit........................................................................................................28
9.7.2 Emotionele en sociale intelligentie.........................................................................................28
9.7.3 Vertrouwen ontwikkelen........................................................................................................28
9.7.4 Mindfulness............................................................................................................................28
9.7.5 Betrokkenheid en flow............................................................................................................29
9.7.6. Leren van je sterke punten....................................................................................................29
9.7.7 Appreciative Inquiry toepassen..............................................................................................29
benadering – Jos Marcus & Nick van Dam
1.omgevingsinvloeden
Leerdoelen:
-Benoemen verschillende partijen en omgevingsfactoren die van invloed zijn op de organisatie.
-Inzicht hebben in de betekenis van deze invloeden op individuele organisaties.
1.1 Organisaties
Omgeving: de maatschappij of samenleving die bestaat uit partijen of belanghebbenden.
(Afnemers, leveranciers, concurrenten en vermogensverschaffers)
Omgevingsinvloeden: organisatie heeft last van omgevingsinvloeden die in mindere mate door hen
zelf te beïnvloeden zijn, wel van groot belang. Zoals economische of technische ontwikkeling,
invloed van het milieu en demografische ontwikkeling.
Omgevingsfactoren: de bovengenoemde omgevingsinvloeden zijn omgevingsfactoren.
, Omgevingsinvloeden --> voortvloeien omstandigheden waarmee organisaties rekening mee moeten
houden.
Afstemming: het richten van de organisatie op de omgeving.
1.2 Partijen
Partijen: (uit de omgeving) oefenen direct een grote invloed uit op organisaties.
Afnemers: belangrijke partij aangezien ze vraag uitoefenen naar producten en diensten en
de organisatie haar bestaansrecht ontleent aan het voorzien in deze behoeften. De
behoeften van de afnemers zijn sterk onderhevig aan veranderingen waarmee organisaties
rekening zullen moeten houden bij de samenstelling van het productassortiment en het
aanbod van deze producten.
Leveranciers: Elke organisatie maakt gebruik van producten of diensten van andere
organisaties. Aan de leveranciers hiervan zullen organisaties eisen stellen met betrekking tot
de kwaliteit, het prijsniveau en de levertijd.
Concurrentie: de concurrenten bepalen min of meer de speelruimte die organisaties hebben
op de markt mbt het productaanbod, het gehanteerde prijs- en kwaliteitsniveau, keuze van
distributiekanalen, uitgaven aan Research & Development, de reclame uitgaven enz. Groot
belang traceren concurrenten en analyseren van hun marktpositie.
Vermogensverschaffers: aandeelhouders, financiële instellingen,
investeringsmaatschappijen, individuele investeerders, overheid. Organisaties moeten
goede relatie onderhouden met hen.
Werknemers: belangrijkste kapitaal (kritische succesfactor). Hebben medezeggenschap:
invloed uitoefenen op de keuze van richting waarin de organisatie zich zal bewegen, de
maatschappelijke verantwoordelijkheid van de organisatie en het sociale beeld.
Belangenorganisaties: organisaties die de belangen van bepaalde groepen mensen
behartigen. Zoals FNV-Bondgenoten, VNO-NCW, vereniging eigen huis, consumentenbond,
ANWB, Greenpeace, MVO.
Overheidsinstellingen: de uitvoering van overheidsbeleid geschiedt door
overheidsinstellingen. Deze beïnvloeden organisaties doordat ze moeten toezien op de
naleving van regels die door de overheid zijn uitgevaardigd.
management
Een praktijkgerichte benadering – Jos Marcus & Nick van Dam
1.omgevingsinvloeden.......................................................................................................................2
1.1 Organisaties.................................................................................................................................2
1.2 Partijen........................................................................................................................................3
1.3 omgevingsfactoren......................................................................................................................4
1.3.1 milieufactoren...........................................................................................................................4
1.3.2 technologische factoren...........................................................................................................4
1.3.3 Demografische factoren............................................................................................................5
1.3.4 Economische factoren..............................................................................................................6
1.3.5 Politieke factoren......................................................................................................................7
1.3.6 Maatschappelijke factoren.......................................................................................................8
Hoofdstuk 11.......................................................................................................................................10
11.4 divisieorganisatie.....................................................................................................................10
9. leiderschap en management...........................................................................................................11
9.1 inleiding.....................................................................................................................................11
9.2 management..............................................................................................................................12
9.2.1 werkzaamheden van de manager...........................................................................................12
9.2.2 rollen van de manager............................................................................................................12
9.2.3 topmanagers...........................................................................................................................13
9.2.4 Middenmanagement..............................................................................................................13
9.2.5 Managers bij de overheid.......................................................................................................13
9.3 Besluitvorming...........................................................................................................................14
9.3.1 besluitvorming in organisaties................................................................................................15
9.3.2 rationeel besluitvormingsproces.............................................................................................15
9.3.3. Niet-rationele besluitvormingsprocessen..............................................................................17
9.3.4 Aspecten van besluitvorming..................................................................................................17
9.3.5 hulpmiddelen en technieken bij besluitvorming.....................................................................20
9.4 de informatierollen van de manager.........................................................................................22
9.5 leiderschap in theorie en praktijk..............................................................................................23
9.5.1 manager en macht..................................................................................................................23
9.5.2 Leiderschap.............................................................................................................................24
, 9.5.3 Leiderschapsstijlen..................................................................................................................24
9.5.4 de internationale manager.....................................................................................................26
9.6 De manager als persoon............................................................................................................27
9.6.1 Carrière...................................................................................................................................27
9.6.2 Vrijetijdsbesteding..................................................................................................................27
9.6.3 Ondernemerschap..................................................................................................................27
9.7 Positief leiderschap in de 21e eeuw...........................................................................................27
9.7.1 Optimisme en positiviteit........................................................................................................28
9.7.2 Emotionele en sociale intelligentie.........................................................................................28
9.7.3 Vertrouwen ontwikkelen........................................................................................................28
9.7.4 Mindfulness............................................................................................................................28
9.7.5 Betrokkenheid en flow............................................................................................................29
9.7.6. Leren van je sterke punten....................................................................................................29
9.7.7 Appreciative Inquiry toepassen..............................................................................................29
benadering – Jos Marcus & Nick van Dam
1.omgevingsinvloeden
Leerdoelen:
-Benoemen verschillende partijen en omgevingsfactoren die van invloed zijn op de organisatie.
-Inzicht hebben in de betekenis van deze invloeden op individuele organisaties.
1.1 Organisaties
Omgeving: de maatschappij of samenleving die bestaat uit partijen of belanghebbenden.
(Afnemers, leveranciers, concurrenten en vermogensverschaffers)
Omgevingsinvloeden: organisatie heeft last van omgevingsinvloeden die in mindere mate door hen
zelf te beïnvloeden zijn, wel van groot belang. Zoals economische of technische ontwikkeling,
invloed van het milieu en demografische ontwikkeling.
Omgevingsfactoren: de bovengenoemde omgevingsinvloeden zijn omgevingsfactoren.
, Omgevingsinvloeden --> voortvloeien omstandigheden waarmee organisaties rekening mee moeten
houden.
Afstemming: het richten van de organisatie op de omgeving.
1.2 Partijen
Partijen: (uit de omgeving) oefenen direct een grote invloed uit op organisaties.
Afnemers: belangrijke partij aangezien ze vraag uitoefenen naar producten en diensten en
de organisatie haar bestaansrecht ontleent aan het voorzien in deze behoeften. De
behoeften van de afnemers zijn sterk onderhevig aan veranderingen waarmee organisaties
rekening zullen moeten houden bij de samenstelling van het productassortiment en het
aanbod van deze producten.
Leveranciers: Elke organisatie maakt gebruik van producten of diensten van andere
organisaties. Aan de leveranciers hiervan zullen organisaties eisen stellen met betrekking tot
de kwaliteit, het prijsniveau en de levertijd.
Concurrentie: de concurrenten bepalen min of meer de speelruimte die organisaties hebben
op de markt mbt het productaanbod, het gehanteerde prijs- en kwaliteitsniveau, keuze van
distributiekanalen, uitgaven aan Research & Development, de reclame uitgaven enz. Groot
belang traceren concurrenten en analyseren van hun marktpositie.
Vermogensverschaffers: aandeelhouders, financiële instellingen,
investeringsmaatschappijen, individuele investeerders, overheid. Organisaties moeten
goede relatie onderhouden met hen.
Werknemers: belangrijkste kapitaal (kritische succesfactor). Hebben medezeggenschap:
invloed uitoefenen op de keuze van richting waarin de organisatie zich zal bewegen, de
maatschappelijke verantwoordelijkheid van de organisatie en het sociale beeld.
Belangenorganisaties: organisaties die de belangen van bepaalde groepen mensen
behartigen. Zoals FNV-Bondgenoten, VNO-NCW, vereniging eigen huis, consumentenbond,
ANWB, Greenpeace, MVO.
Overheidsinstellingen: de uitvoering van overheidsbeleid geschiedt door
overheidsinstellingen. Deze beïnvloeden organisaties doordat ze moeten toezien op de
naleving van regels die door de overheid zijn uitgevaardigd.
