Tentamenstof schriftelijk examen
- 3 x moleculaire celbiologie
o cervix carcinoom
o ovarium carcinoom
o colorectaal carcinoom
- 3 x medische microbiologie
o hepatitis
o chronische diarree
o urineweginfecties
- 1 x radiotherapie college
- 3 x anatomie college
o peritoneale caviteit en vascularisatie
o lieskanaal, horizontale oriëntatie en autonome innervatie
o het bekken
- 2x student expert meetings fysiologie en 1 x inleidend college
,MOLECULAIRE CELBIOLOGIE
CERVIX CARCINOOM
HPV → humane papiloma virus
- Meer dan 200 verschillende soorten, waarvan heel groot deel ook alleen bij dieren voorkomt, voor
ons zijn de 15 hr types het belangrijkst
o belangrijkste hr types voor ontstaan cervix carcinoom: 16 en 18 veroorzaken 70% van de
kankergevallen
o lr types: HPV 6 & 11 veroorzaken wratten (nooit kanker)
HPV verstopt zich in de keratinocyten van de huid en mucosa en daarmee voor je eigen immuunsysteem
(heel besmettelijk huid-huid contact is al voldoende voor transmissie.
Komt voornamelijk voor in Afrika, regio’s centraal Amerika, maar ook oost Europa.
→ geen toegang tot vaccinatie, minder screening, HIV geeft verminderde
immuniteit (= verhoogde kans op krijgen en behouden van HPV)
Risicogroepen
- Verminderde immuniteit → HIV, immuno suppressive agents (bjiv. Na
transplantatie)
- Seksuele gedrag (bijv. veel seksuele partners) → jonge sexarche,
condooms beschermen niet voor 100%
- Roken (immunosuppressieve werking, maar ook rechtstreeks DNA
schade aan keratinocyten)
- Vaginaal microbioom → als vaginale flora verstoord is met veel
anaeoroben ontstaat er een chronische infectie en bij die chronische
inflammatie ben je besmettelijker voor andere infecties met virussen
(bijv. HPV, maar ook chlamydia of herpes)
,Jonge vrouwen krijgen HPV het vaakst, maar klaren het ook het vaakst. Hoe ouder je bent, hoe langer het
duurt voordat je eigen immuunsysteem het geklaard heeft.
- Heb je eenmaal HPV gehad, dan kan je het nogsteeds krijgen. Bijv. een ander type, maar ook een
herinfectie van hetzelfde type
Je krijgt een HPV infectie, dat blijft een tijdje zitten
- of je immuunsysteem klaart het
- of je krijgt eerst premaligne afwijkingen (CIN 1/2/3) voordat zich uiteindelijk kanker ook
veroorzaakt
Van 1 miljoen vrouwen met HPV infectie:
- 100.000 abnormale pap smears
- 8000 CIN III (precancer)
- 1600 cervix carcinoma
o Cervix carcinoom is een zeldzame
complicatie van een veel
voorkomende infectie (HPV)
- 15 typen (hrHPV) → veroorzaken kanker
o Mn type 16 & 18
Ook mannen worden aangedaan door HPV, HPV burden:
- Genitale wratten (mannen & vrouwen)
- Cervix carcinoom (vrouwen)
➔ Premaligne burden is ook heel groot, dus ook de
voorstadia van het cervixcarcinoom
o Onderzoeken, follow-up, doorverwezen
naar gynaecoloog, precancerous lesions
- Hoofd en nek carcinoom (mannen & vrouwen)
- Anaal carcinoom (mannen & vrouwen)
- Vulva en vaginale carcinoom (vrouwen)
- Penis carcinoom (mannen)
Primaire preventie → vaccinatie
Secondaire preventie → screening: HPV test, uitstrijkje, colposcopie
, Primaire preventie: vaccinatie
Ontdekking HPV
Hygiëne = het hebben van beperkt aantal partners
HPV → verspreidt via huid-huid contact (niet via wc-bril!)
- Heel weinig bewijs of het via materialen overgedragen kan
worden
Paradigma shift → de ontdekking dat er iets is waardoor je besmet
kan worden en dat kanker kan veroorzaken of je heel erg ziek kan
maken → ineens heel anders denken over die dingen
HPV 16 en 18 lijken veel op elkaar → circulair genoom (DNA?) → stevig ingepakt in eiwitten
- Eiwitten op virusmantel ziet ons immuunsysteem als eerste
Vaccins zijn gericht tegen de oppervlakte eiwitten van HPV
- Door lege virus achtige partikels te maken
- Vroeger werden vaccins gemaakt met behulp van eieren, tegenwoordig maken we mRNA vaccins
Er werd een gaatje in een ei geprikt → het chorion bleek enorm gevoelig voor HPV infecties → zo kun je
virus vermenigvuldigen → uiteindelijk kan je dat virus zuiveren → dan moet je het nog wel inactiveren →
na inactivatie kan je mensen vaccineren
- Nadeel: niet heel efficiënt, wat je uit 1 ei krijgt kan je 2-5 mensen mee vaccineren, kost veel tijd
(jaren), virus inactivatie noodzakelijk
Men ging heel snel over op cell-based technologie → die cellen konden ze laten groeien in bioreactoren
en dan infecteren → maar nogsteeds hetzelfde probleem: virus moet nog geinactiveerd worden (altijd
risico dat het misgaat!)
Toen recombinant DNA technologie werd ontdekt en we wisten door welk stukje gen (L1) de oppervlakte
eiwitten gecodeerd werden → konden we recombinant vaccine maken → de L1 mantel eiwitten zoeken
elkaar, dus als je er 5 bij elkaar stopt, dan maken ze pentameren → als je heelveel van die pentameren bij
elkaar hebt, dan vormen ze zelf bollen → self-assemble
- We hebben L1 gen van virus → dat stoppen we in een plasmide → die doen we in gist (eukaryoot,
net als de mens) → die maken en vouwen het eiwit → dat kunnen we dan isoleren en injecteren
(VLP?)
- Nadeel: duurt best lang (kan maanden overheen gaan)
- Voordeel: geen actief virus maar alleen eiwitten
2 jaar geleden realisering dat we het eiwit niet nodig hebben, maar alleen het stukje mRNA dat codeert
voor het eiwit
- mRNA isoleren en maken → vaccineren → mens gaat zelf eiwitten produceren
- voordelen: super snel, scalable, alleen L1 eiwit (geen risico!), lege VLP particels
- 3 x moleculaire celbiologie
o cervix carcinoom
o ovarium carcinoom
o colorectaal carcinoom
- 3 x medische microbiologie
o hepatitis
o chronische diarree
o urineweginfecties
- 1 x radiotherapie college
- 3 x anatomie college
o peritoneale caviteit en vascularisatie
o lieskanaal, horizontale oriëntatie en autonome innervatie
o het bekken
- 2x student expert meetings fysiologie en 1 x inleidend college
,MOLECULAIRE CELBIOLOGIE
CERVIX CARCINOOM
HPV → humane papiloma virus
- Meer dan 200 verschillende soorten, waarvan heel groot deel ook alleen bij dieren voorkomt, voor
ons zijn de 15 hr types het belangrijkst
o belangrijkste hr types voor ontstaan cervix carcinoom: 16 en 18 veroorzaken 70% van de
kankergevallen
o lr types: HPV 6 & 11 veroorzaken wratten (nooit kanker)
HPV verstopt zich in de keratinocyten van de huid en mucosa en daarmee voor je eigen immuunsysteem
(heel besmettelijk huid-huid contact is al voldoende voor transmissie.
Komt voornamelijk voor in Afrika, regio’s centraal Amerika, maar ook oost Europa.
→ geen toegang tot vaccinatie, minder screening, HIV geeft verminderde
immuniteit (= verhoogde kans op krijgen en behouden van HPV)
Risicogroepen
- Verminderde immuniteit → HIV, immuno suppressive agents (bjiv. Na
transplantatie)
- Seksuele gedrag (bijv. veel seksuele partners) → jonge sexarche,
condooms beschermen niet voor 100%
- Roken (immunosuppressieve werking, maar ook rechtstreeks DNA
schade aan keratinocyten)
- Vaginaal microbioom → als vaginale flora verstoord is met veel
anaeoroben ontstaat er een chronische infectie en bij die chronische
inflammatie ben je besmettelijker voor andere infecties met virussen
(bijv. HPV, maar ook chlamydia of herpes)
,Jonge vrouwen krijgen HPV het vaakst, maar klaren het ook het vaakst. Hoe ouder je bent, hoe langer het
duurt voordat je eigen immuunsysteem het geklaard heeft.
- Heb je eenmaal HPV gehad, dan kan je het nogsteeds krijgen. Bijv. een ander type, maar ook een
herinfectie van hetzelfde type
Je krijgt een HPV infectie, dat blijft een tijdje zitten
- of je immuunsysteem klaart het
- of je krijgt eerst premaligne afwijkingen (CIN 1/2/3) voordat zich uiteindelijk kanker ook
veroorzaakt
Van 1 miljoen vrouwen met HPV infectie:
- 100.000 abnormale pap smears
- 8000 CIN III (precancer)
- 1600 cervix carcinoma
o Cervix carcinoom is een zeldzame
complicatie van een veel
voorkomende infectie (HPV)
- 15 typen (hrHPV) → veroorzaken kanker
o Mn type 16 & 18
Ook mannen worden aangedaan door HPV, HPV burden:
- Genitale wratten (mannen & vrouwen)
- Cervix carcinoom (vrouwen)
➔ Premaligne burden is ook heel groot, dus ook de
voorstadia van het cervixcarcinoom
o Onderzoeken, follow-up, doorverwezen
naar gynaecoloog, precancerous lesions
- Hoofd en nek carcinoom (mannen & vrouwen)
- Anaal carcinoom (mannen & vrouwen)
- Vulva en vaginale carcinoom (vrouwen)
- Penis carcinoom (mannen)
Primaire preventie → vaccinatie
Secondaire preventie → screening: HPV test, uitstrijkje, colposcopie
, Primaire preventie: vaccinatie
Ontdekking HPV
Hygiëne = het hebben van beperkt aantal partners
HPV → verspreidt via huid-huid contact (niet via wc-bril!)
- Heel weinig bewijs of het via materialen overgedragen kan
worden
Paradigma shift → de ontdekking dat er iets is waardoor je besmet
kan worden en dat kanker kan veroorzaken of je heel erg ziek kan
maken → ineens heel anders denken over die dingen
HPV 16 en 18 lijken veel op elkaar → circulair genoom (DNA?) → stevig ingepakt in eiwitten
- Eiwitten op virusmantel ziet ons immuunsysteem als eerste
Vaccins zijn gericht tegen de oppervlakte eiwitten van HPV
- Door lege virus achtige partikels te maken
- Vroeger werden vaccins gemaakt met behulp van eieren, tegenwoordig maken we mRNA vaccins
Er werd een gaatje in een ei geprikt → het chorion bleek enorm gevoelig voor HPV infecties → zo kun je
virus vermenigvuldigen → uiteindelijk kan je dat virus zuiveren → dan moet je het nog wel inactiveren →
na inactivatie kan je mensen vaccineren
- Nadeel: niet heel efficiënt, wat je uit 1 ei krijgt kan je 2-5 mensen mee vaccineren, kost veel tijd
(jaren), virus inactivatie noodzakelijk
Men ging heel snel over op cell-based technologie → die cellen konden ze laten groeien in bioreactoren
en dan infecteren → maar nogsteeds hetzelfde probleem: virus moet nog geinactiveerd worden (altijd
risico dat het misgaat!)
Toen recombinant DNA technologie werd ontdekt en we wisten door welk stukje gen (L1) de oppervlakte
eiwitten gecodeerd werden → konden we recombinant vaccine maken → de L1 mantel eiwitten zoeken
elkaar, dus als je er 5 bij elkaar stopt, dan maken ze pentameren → als je heelveel van die pentameren bij
elkaar hebt, dan vormen ze zelf bollen → self-assemble
- We hebben L1 gen van virus → dat stoppen we in een plasmide → die doen we in gist (eukaryoot,
net als de mens) → die maken en vouwen het eiwit → dat kunnen we dan isoleren en injecteren
(VLP?)
- Nadeel: duurt best lang (kan maanden overheen gaan)
- Voordeel: geen actief virus maar alleen eiwitten
2 jaar geleden realisering dat we het eiwit niet nodig hebben, maar alleen het stukje mRNA dat codeert
voor het eiwit
- mRNA isoleren en maken → vaccineren → mens gaat zelf eiwitten produceren
- voordelen: super snel, scalable, alleen L1 eiwit (geen risico!), lege VLP particels
