VESTIBULOLOGIE (EVENWICHT)
ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN EVENWICHTSORGAAN
Vestibulaire systeem
Gelegen in het binnenoor
Bestaat uit:
- Benig labyrint: benige holtes gevuld met perilymfe
- Membraneus labyrint: flexibele structuren gevuld met endolymfe
Het vestibulaire systeem bestaat uit:
- Otolietorganen: utriculus en sacculus
- Drie semicirculaire kanalen: anterior, posterior en lateralis
Otolietorganen Semicirculaire kanalen
Functie: detectie van lineaire versnellingen en Functie: detectie van rotationele acceleraties
hoofdpositie t.o.v. zwaartekracht - Drie loodrecht op elkaar staande
- Utriculus: vooral horizontale bewegingen kanalen
- Sacculus: vooral verticale bewegingen - Elk kanaal eindigt in een ampulla
Structuur: Structuur ampulla:
- Macula met haarcellen - Crista ampullaris met haarcellen
- Bedekt door otolithisch membraan met
otoconia (kalkkristallen)
- Bedekt door cupula (gelatineus
- Haarcellen met stereocilia en één membraan)
kinocilium Fysiologie:
Fysiologie: - Hoofdrotatie → endolymfe blijft door
- Beweging/stand hoofd → verschuiving traagheid achter
otolithisch membraan - Endolymfe verplaatst tegengesteld aan
- Buiging stereocilia: hoofdbeweging
o Naar kinocilium → depolarisatie → ↑ - Cupula buigt → haarcellen buigen
vuring o Naar kinocilium → excitatie
o Van kinocilium af → hyperpolarisatie o Van kinocilium af → inhibitie
→ ↓ vuring - Links en rechts werken in push-pull-
- Signaal via n. vestibularis naar de hersenen systeem
ANAMNESE EN LO
Anamnese: SO STONED LO
- Symptomen (vertigo, duizeligheid, 1. Standaard KNO-onderzoek
instabiliteit, etc.) 2. Frenzelbril
- Om de hoeveelheid tijd treden de 3. Head impulse test blik fixeren en dan
symtpomen op hoofd passief snel bewegen kijken naar
- Sinds wanneer bestaan de klachten blikrichting
- Triggers: zijn er uitlokkende factoren 4. Head shake test
(bukken, omdraaien in bed, lopen, etc.) 5. Dix-Hallpike
- Otologische symptomen (gehoorverlies, nystagmus?/draaiduizeligheid?
tinnitus) 6. Neurologisch onderzoek zo nodig
- Neurologische symptomen (hoofdpijn, AO: elektro-nystagmografie
migraine, tintelingen) - Calorisatie om en om warm en koud
- Evolutie (initieel erger, neemt het toe, water in oor doen triggert
etc.) evenwichtsorgaan
- Duur, hoelang duren de klachten o Warm water vloeistof zet uit
o Koud water vloeistof krimpt
Vormen van nystagmus
- Upbeat posterieure kanaal
- Downbeat anterieure kanaal
- Rotatoir rotatie iris
Verschil centrale nystagmus en perifere nystagmus
- Perifere nystagmus kan onderdrukt worden door fixatie op een bepaald punt patiënt krijgt bril
met hele sterke + glazen waardoor patiënt niet kan fixeren op iets in de omgeving
- Centrale nystagmus heeft maar 1 component
, - Centrale nystagmus verandert met blikrichting kijkt patiënt naar links dan tikt die naar
links kijkt patiënt naar rechts dan tikt die naar rechts
o Perifeer blijft het dezelfde kant op tikken onafhankelijk van blikrichting
BPPD (BENIGNE PAROXISMALE POSITIEDUIZELIGHEID)
= draaiduizeligheid veroorzaakt door rondzwevende kristallen (otoconia) in de halfcirkelvormige
kanalen. normaal zitten die kristallen in de otolith-organen, bij BPPD komen ze los en verplaatsen ze
naar een kanaal (mn posterior kanaal)
Epidemiologie: 50-70 jr, vaker bij vrouwen
Pathofysiologie: beweging hoofd losse kristallen bewegen vloeistof in kanaal beweegt op
abnormale manier kleine flapje in capula wordt verplaatst of aangetrokken haarcellen foutief
geprikkeld hersenen interpreteren rotatie, terwijl er geen rotatie is kortdurende draaiduizeligheid
(seconden)
Klinisch beeld: aanvalsgewijze draaiduizeligheid, uitgelokt door veranderingen hoofdpositie,
duizeligheid sec- <1 min
Kan met misselijkheid (soms braken), nystagmus tijdens aanval
Geen gehoorverlies, geen tinnitus, geen continue duizeligheid, geen neurologische
uitvalsverschijnselen
Behandeling: Epley manoevre kristallen worden uit halfcirkelvormige kanalen verplaatst
ZIEKTE VAN MÉNIÈRE
= aandoening van auris interna in de cochlea en vestibulaire systeem
Epidemiologie: 40-60 jr, vaak unilateraal (kan bilateraal worden), rf’s: genetisch (COCH-gen), hoge
zoutinname, cafeïne/alcohol/nicotine, stress
Pathofysiologie: verstoorde regulatie van productie en resorptie endolymfe endolymfatische hydrops
(toegenomen volume/druk van endolymfe in binnenoor) rek op labyrintmembranen en verstoring
mechano-transductie mogelijke microscheurtjes mening endo- en perilymfe (toxisch voor
haarcellen)
- Cochlea: fluctuerend gehoorverlies en tinnitus
- Vestibulair systeem: abnormale prikkeling draaiduizeligheid
Klinisch beeld: aanvallen van draaiduizeligheid (20 min – uren) met misselijkheid/braken en
balansverlies, fluctuerend laagfrequent gehoorverlies en tinnitus, drukgevoel in het oor, tussen
aanvallen klachtenvrij (gehoorverlies kan permanent worden)
Diagnose: tijdens aanval nystagmus en test van Romberg afwijkend, head impulse test is norm want
perifeer uitval
Audiogram: fluctuerend perceptief gehoorverlies
Behandeling: acute aanval anti-emetica, vestibulosedativa; onderhoud betahistine, diuretica,
zoutbeperking, triggers vermijden; ernstig intratympanele gentamicine (vestibulaire haarcel
vernietiging)
- Gentamycine ablatie is een heel krachtig AB, vervelende bijwerking: ototoxisch wordt
gebruikt om aangedane binnenoor ‘kapot’ te maken (mn vestibulaire deel wordt aangedaan en
cochleaire deel minder)
o Afhankelijk van ernst symptomen en hoe vaak aanvallen plaatsvinden
Door de ménière aanvallen wordt binnenoor kapot gemaakt (net als gentamycine) alleen het
duurt jaren
NEURITIS VESTIBULARIS
= acute, meestal virale, ontsteking van vestibulaire zenuw (meestal superieure tak) met plotselinge,
aanhoudende draaiduizeligheid zonder gehoorverlies
Epidemiologie: 30-60 jr, waarschijnlijk HSV-1-reactivatie, geen bewezen leefstijlfactoren
Pathofysiologie: eenzijdige uitval van vestibulaire input tonusverschil tussen vestibulaire kernen
vertigo/nystagmus/valneiging uiteindelijk herstel door centrale compensatie
Klinisch beeld: plotselinge, continue heftige draaiduizeligheid (dagen), misselijkheid/braken, vallen naar
aangedane zijde, horizontaal-torsionele nystagmus, positieve head-impulse test naar aangedane zijde
Diagnose: klinisch; AO: calorisch onderzoek (unilaterale hypofunctie), vHIT; MRI bij atypisch beeld
Behandeling: acuut (1-3 dg): anti-emetica, kortdurend vestibulaire sedativa; daarna: vroege mobilisatie
en vestibulaire revalidatie let op: risico op secundaire BPPV
Basisbehandeling = mobiliseren en corticosteroïden
,LABYRINTHITIS
= acute ontsteking van binnenoor (labyrint) waarbij zowel het vestibulaire als cochleaire systeem is
aangedaan vertigo met gehoorverlies
Epidemiologie: meestal viraal, rf’s: recente virale infectie, otitis media/mastoiditis, meningitis,
immunosuppressie
Pathofysiologie: ontsteking van membraneuze labyrint verstoring van endo- en perilymfe
disfunctie van haarcellen vertigo + perceptief gehoorverlies
- Viraal: inflammatie zonder pus Bacterieel: toxinen of directe infectie risico op blijvende
schade/ossificatie
Klinisch beeld: acuut ontstane draaiduizeligheid, misselijkheid/braken, nystagmus,
evenwichtsstoornissen, perceptief gehoorverlies, tinnitus, soms koorts en infectieuze verschijnselen,
duur: dagen, met wekenlange restinstabiliteit
Diagnose: klinisch, audiometrie: perceptief gehoorverlies, lab: CRP/leuko’s, CT/MRI: complicaties/ernstig
beloop
Behandeling: afhankelijk van oorzaak
- Viraal: symptomatisch (anti-emetica, kortdurend vestibulosuppressiva), evt. corticosteroïden
- Bacterieel: IV antibiotica + chirurgische drainage
- Auto-immuun: systemische corticosteroïden + immunosuppressiva
- Vestibulaire revalidatie bij rstklachten
VESTIBULAIRE MIGRAINE
= migraine met recidiverende aanvallen van duizeligheid/vertigo, vaak zonder hoofdpijn, maar met
andere migraine kenmerken
Epidemiologie: vaker bij vrouwen, alle leeftijden, positieve familieanamnese migraine, triggers:
stress/hormonale schommelingen/visuele overstimulatie
Pathofysiologie: multifactioreel cortical spreading depression in vestibulaire netwerken, abnormale
centrale verwerking van vestibulaire, visuele en proprioceptieve input, trigeminovasculaire
dysregulatie, genetische predispositie
Klinisch beeld: aanvallen van vertigo/duizeligheid (sec – dg), draaiend
gevoel/instabiliteit/bewegingsziekte, vaak geen hoofdpijn, > 50% aanvallen met: fotofobie, fonofobie,
aura, migraineachtige hoofdpijn, tussen aanvallen vaak klachtenvrij
Diagnose: klinisch, > 5 aanvallen van vestibulaire symptomen (5 min-72 uur), huidige/vroegere
migraine, MRI: bij atypisch
Behandeling: acuut: anti-emetica, pijnstilling; profylaxe: propranolol, flunarizine, topiramaat, TCA, evt
CGRP-remmers, leefstijlmaatregelen + triggervermijding, vestibulaire revalidatie bij restinstabiliteit
Propranolol 80 mg SR, topiramaat
VESTIBULOPATHIE (UNILATERAAL & BILATERAAL)
Unilateraal = acuut uitval van één vestibulair orgaan (vaak neuritis vestibularis)
Klinisch beeld: acute heftige draaiduizeligheid, misselijkheid/braken, spontane nystagmus naar
gezonde zijde, tijdelijke loopinstabiliteit, weinig/geen oscillopsie
Pathofysiologie: asymmetrische vestibulaire input vertigo en nystagmus snelle centrale
compensatie
Bilateraal = chronisch, bilateraal verlies van vestibulaire functie
Klinisch beeld: chronische loop- en houdingsinstabiliteit, verergering in donker of op oneffen
ondergrond, oscillopsie bij lopen, geen vertigo/geen nystagmus
Pathofysiologie: bilateraal uitval VOR en vestibulospinale reflex geen asymmetrie geen vertigo,
maar slechte stabilisatie compensatie via visus/proprioceptie onvoldoende
Behandeling fysiotherapie = balans vergroten, veel bewegen = balans vergroten
- Vestibular labyrinthine substitution system riem met sensoren geven prikkel als iemand
teveel naar achter of naar voren leunt je leert hoe je rustig moet lopen
- Vestibulair implantaat onderzoek
o Elektrodes in evenwichtsorgaan en cochlea uitwendige vestibulair systeem geeft
signaal via elektroden door aan zenuw
Ziektebeeld Duizeligheid Duur Gehoorverl Tinnit Nystagmus Bijzonder
aanvalle ies us kenmerk
n
, BPPD Draaiduizelighei Seconde Nee Nee Positieafhankel Uitgelokt door
d n ijk hoofdbeweging
(omdraaien in bed)
Ziekte van Draaiduizelighei Minuten– Ja Ja Tijdens aanval Vol gevoel in oor
Ménière d uren (fluctuerend
)
Neuritis Continue heftige Dagen Nee Nee Spontaan, Positieve HIT
vestibularis vertigo perifeer
Labyrinthitis Continue heftige Dagen Ja Ja Spontaan Vaak infectieuze
vertigo tekenen
Vestibulaire Variabel: Min– Nee Soms Meestal Migrainekenmerken
migraine vertigo/instabilit dagen afwezig
eit
Unilaterale Acute vertigo Dagen Meestal nee Nee Spontaan Compenseert in
vestibulopath weken
ie
Bilaterale Geen vertigo Chronisc Nee Nee Geen Oscillopsie,
vestibulopath h valneiging in donker
ie
ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN EVENWICHTSORGAAN
Vestibulaire systeem
Gelegen in het binnenoor
Bestaat uit:
- Benig labyrint: benige holtes gevuld met perilymfe
- Membraneus labyrint: flexibele structuren gevuld met endolymfe
Het vestibulaire systeem bestaat uit:
- Otolietorganen: utriculus en sacculus
- Drie semicirculaire kanalen: anterior, posterior en lateralis
Otolietorganen Semicirculaire kanalen
Functie: detectie van lineaire versnellingen en Functie: detectie van rotationele acceleraties
hoofdpositie t.o.v. zwaartekracht - Drie loodrecht op elkaar staande
- Utriculus: vooral horizontale bewegingen kanalen
- Sacculus: vooral verticale bewegingen - Elk kanaal eindigt in een ampulla
Structuur: Structuur ampulla:
- Macula met haarcellen - Crista ampullaris met haarcellen
- Bedekt door otolithisch membraan met
otoconia (kalkkristallen)
- Bedekt door cupula (gelatineus
- Haarcellen met stereocilia en één membraan)
kinocilium Fysiologie:
Fysiologie: - Hoofdrotatie → endolymfe blijft door
- Beweging/stand hoofd → verschuiving traagheid achter
otolithisch membraan - Endolymfe verplaatst tegengesteld aan
- Buiging stereocilia: hoofdbeweging
o Naar kinocilium → depolarisatie → ↑ - Cupula buigt → haarcellen buigen
vuring o Naar kinocilium → excitatie
o Van kinocilium af → hyperpolarisatie o Van kinocilium af → inhibitie
→ ↓ vuring - Links en rechts werken in push-pull-
- Signaal via n. vestibularis naar de hersenen systeem
ANAMNESE EN LO
Anamnese: SO STONED LO
- Symptomen (vertigo, duizeligheid, 1. Standaard KNO-onderzoek
instabiliteit, etc.) 2. Frenzelbril
- Om de hoeveelheid tijd treden de 3. Head impulse test blik fixeren en dan
symtpomen op hoofd passief snel bewegen kijken naar
- Sinds wanneer bestaan de klachten blikrichting
- Triggers: zijn er uitlokkende factoren 4. Head shake test
(bukken, omdraaien in bed, lopen, etc.) 5. Dix-Hallpike
- Otologische symptomen (gehoorverlies, nystagmus?/draaiduizeligheid?
tinnitus) 6. Neurologisch onderzoek zo nodig
- Neurologische symptomen (hoofdpijn, AO: elektro-nystagmografie
migraine, tintelingen) - Calorisatie om en om warm en koud
- Evolutie (initieel erger, neemt het toe, water in oor doen triggert
etc.) evenwichtsorgaan
- Duur, hoelang duren de klachten o Warm water vloeistof zet uit
o Koud water vloeistof krimpt
Vormen van nystagmus
- Upbeat posterieure kanaal
- Downbeat anterieure kanaal
- Rotatoir rotatie iris
Verschil centrale nystagmus en perifere nystagmus
- Perifere nystagmus kan onderdrukt worden door fixatie op een bepaald punt patiënt krijgt bril
met hele sterke + glazen waardoor patiënt niet kan fixeren op iets in de omgeving
- Centrale nystagmus heeft maar 1 component
, - Centrale nystagmus verandert met blikrichting kijkt patiënt naar links dan tikt die naar
links kijkt patiënt naar rechts dan tikt die naar rechts
o Perifeer blijft het dezelfde kant op tikken onafhankelijk van blikrichting
BPPD (BENIGNE PAROXISMALE POSITIEDUIZELIGHEID)
= draaiduizeligheid veroorzaakt door rondzwevende kristallen (otoconia) in de halfcirkelvormige
kanalen. normaal zitten die kristallen in de otolith-organen, bij BPPD komen ze los en verplaatsen ze
naar een kanaal (mn posterior kanaal)
Epidemiologie: 50-70 jr, vaker bij vrouwen
Pathofysiologie: beweging hoofd losse kristallen bewegen vloeistof in kanaal beweegt op
abnormale manier kleine flapje in capula wordt verplaatst of aangetrokken haarcellen foutief
geprikkeld hersenen interpreteren rotatie, terwijl er geen rotatie is kortdurende draaiduizeligheid
(seconden)
Klinisch beeld: aanvalsgewijze draaiduizeligheid, uitgelokt door veranderingen hoofdpositie,
duizeligheid sec- <1 min
Kan met misselijkheid (soms braken), nystagmus tijdens aanval
Geen gehoorverlies, geen tinnitus, geen continue duizeligheid, geen neurologische
uitvalsverschijnselen
Behandeling: Epley manoevre kristallen worden uit halfcirkelvormige kanalen verplaatst
ZIEKTE VAN MÉNIÈRE
= aandoening van auris interna in de cochlea en vestibulaire systeem
Epidemiologie: 40-60 jr, vaak unilateraal (kan bilateraal worden), rf’s: genetisch (COCH-gen), hoge
zoutinname, cafeïne/alcohol/nicotine, stress
Pathofysiologie: verstoorde regulatie van productie en resorptie endolymfe endolymfatische hydrops
(toegenomen volume/druk van endolymfe in binnenoor) rek op labyrintmembranen en verstoring
mechano-transductie mogelijke microscheurtjes mening endo- en perilymfe (toxisch voor
haarcellen)
- Cochlea: fluctuerend gehoorverlies en tinnitus
- Vestibulair systeem: abnormale prikkeling draaiduizeligheid
Klinisch beeld: aanvallen van draaiduizeligheid (20 min – uren) met misselijkheid/braken en
balansverlies, fluctuerend laagfrequent gehoorverlies en tinnitus, drukgevoel in het oor, tussen
aanvallen klachtenvrij (gehoorverlies kan permanent worden)
Diagnose: tijdens aanval nystagmus en test van Romberg afwijkend, head impulse test is norm want
perifeer uitval
Audiogram: fluctuerend perceptief gehoorverlies
Behandeling: acute aanval anti-emetica, vestibulosedativa; onderhoud betahistine, diuretica,
zoutbeperking, triggers vermijden; ernstig intratympanele gentamicine (vestibulaire haarcel
vernietiging)
- Gentamycine ablatie is een heel krachtig AB, vervelende bijwerking: ototoxisch wordt
gebruikt om aangedane binnenoor ‘kapot’ te maken (mn vestibulaire deel wordt aangedaan en
cochleaire deel minder)
o Afhankelijk van ernst symptomen en hoe vaak aanvallen plaatsvinden
Door de ménière aanvallen wordt binnenoor kapot gemaakt (net als gentamycine) alleen het
duurt jaren
NEURITIS VESTIBULARIS
= acute, meestal virale, ontsteking van vestibulaire zenuw (meestal superieure tak) met plotselinge,
aanhoudende draaiduizeligheid zonder gehoorverlies
Epidemiologie: 30-60 jr, waarschijnlijk HSV-1-reactivatie, geen bewezen leefstijlfactoren
Pathofysiologie: eenzijdige uitval van vestibulaire input tonusverschil tussen vestibulaire kernen
vertigo/nystagmus/valneiging uiteindelijk herstel door centrale compensatie
Klinisch beeld: plotselinge, continue heftige draaiduizeligheid (dagen), misselijkheid/braken, vallen naar
aangedane zijde, horizontaal-torsionele nystagmus, positieve head-impulse test naar aangedane zijde
Diagnose: klinisch; AO: calorisch onderzoek (unilaterale hypofunctie), vHIT; MRI bij atypisch beeld
Behandeling: acuut (1-3 dg): anti-emetica, kortdurend vestibulaire sedativa; daarna: vroege mobilisatie
en vestibulaire revalidatie let op: risico op secundaire BPPV
Basisbehandeling = mobiliseren en corticosteroïden
,LABYRINTHITIS
= acute ontsteking van binnenoor (labyrint) waarbij zowel het vestibulaire als cochleaire systeem is
aangedaan vertigo met gehoorverlies
Epidemiologie: meestal viraal, rf’s: recente virale infectie, otitis media/mastoiditis, meningitis,
immunosuppressie
Pathofysiologie: ontsteking van membraneuze labyrint verstoring van endo- en perilymfe
disfunctie van haarcellen vertigo + perceptief gehoorverlies
- Viraal: inflammatie zonder pus Bacterieel: toxinen of directe infectie risico op blijvende
schade/ossificatie
Klinisch beeld: acuut ontstane draaiduizeligheid, misselijkheid/braken, nystagmus,
evenwichtsstoornissen, perceptief gehoorverlies, tinnitus, soms koorts en infectieuze verschijnselen,
duur: dagen, met wekenlange restinstabiliteit
Diagnose: klinisch, audiometrie: perceptief gehoorverlies, lab: CRP/leuko’s, CT/MRI: complicaties/ernstig
beloop
Behandeling: afhankelijk van oorzaak
- Viraal: symptomatisch (anti-emetica, kortdurend vestibulosuppressiva), evt. corticosteroïden
- Bacterieel: IV antibiotica + chirurgische drainage
- Auto-immuun: systemische corticosteroïden + immunosuppressiva
- Vestibulaire revalidatie bij rstklachten
VESTIBULAIRE MIGRAINE
= migraine met recidiverende aanvallen van duizeligheid/vertigo, vaak zonder hoofdpijn, maar met
andere migraine kenmerken
Epidemiologie: vaker bij vrouwen, alle leeftijden, positieve familieanamnese migraine, triggers:
stress/hormonale schommelingen/visuele overstimulatie
Pathofysiologie: multifactioreel cortical spreading depression in vestibulaire netwerken, abnormale
centrale verwerking van vestibulaire, visuele en proprioceptieve input, trigeminovasculaire
dysregulatie, genetische predispositie
Klinisch beeld: aanvallen van vertigo/duizeligheid (sec – dg), draaiend
gevoel/instabiliteit/bewegingsziekte, vaak geen hoofdpijn, > 50% aanvallen met: fotofobie, fonofobie,
aura, migraineachtige hoofdpijn, tussen aanvallen vaak klachtenvrij
Diagnose: klinisch, > 5 aanvallen van vestibulaire symptomen (5 min-72 uur), huidige/vroegere
migraine, MRI: bij atypisch
Behandeling: acuut: anti-emetica, pijnstilling; profylaxe: propranolol, flunarizine, topiramaat, TCA, evt
CGRP-remmers, leefstijlmaatregelen + triggervermijding, vestibulaire revalidatie bij restinstabiliteit
Propranolol 80 mg SR, topiramaat
VESTIBULOPATHIE (UNILATERAAL & BILATERAAL)
Unilateraal = acuut uitval van één vestibulair orgaan (vaak neuritis vestibularis)
Klinisch beeld: acute heftige draaiduizeligheid, misselijkheid/braken, spontane nystagmus naar
gezonde zijde, tijdelijke loopinstabiliteit, weinig/geen oscillopsie
Pathofysiologie: asymmetrische vestibulaire input vertigo en nystagmus snelle centrale
compensatie
Bilateraal = chronisch, bilateraal verlies van vestibulaire functie
Klinisch beeld: chronische loop- en houdingsinstabiliteit, verergering in donker of op oneffen
ondergrond, oscillopsie bij lopen, geen vertigo/geen nystagmus
Pathofysiologie: bilateraal uitval VOR en vestibulospinale reflex geen asymmetrie geen vertigo,
maar slechte stabilisatie compensatie via visus/proprioceptie onvoldoende
Behandeling fysiotherapie = balans vergroten, veel bewegen = balans vergroten
- Vestibular labyrinthine substitution system riem met sensoren geven prikkel als iemand
teveel naar achter of naar voren leunt je leert hoe je rustig moet lopen
- Vestibulair implantaat onderzoek
o Elektrodes in evenwichtsorgaan en cochlea uitwendige vestibulair systeem geeft
signaal via elektroden door aan zenuw
Ziektebeeld Duizeligheid Duur Gehoorverl Tinnit Nystagmus Bijzonder
aanvalle ies us kenmerk
n
, BPPD Draaiduizelighei Seconde Nee Nee Positieafhankel Uitgelokt door
d n ijk hoofdbeweging
(omdraaien in bed)
Ziekte van Draaiduizelighei Minuten– Ja Ja Tijdens aanval Vol gevoel in oor
Ménière d uren (fluctuerend
)
Neuritis Continue heftige Dagen Nee Nee Spontaan, Positieve HIT
vestibularis vertigo perifeer
Labyrinthitis Continue heftige Dagen Ja Ja Spontaan Vaak infectieuze
vertigo tekenen
Vestibulaire Variabel: Min– Nee Soms Meestal Migrainekenmerken
migraine vertigo/instabilit dagen afwezig
eit
Unilaterale Acute vertigo Dagen Meestal nee Nee Spontaan Compenseert in
vestibulopath weken
ie
Bilaterale Geen vertigo Chronisc Nee Nee Geen Oscillopsie,
vestibulopath h valneiging in donker
ie
