Hoofdstuk 1
Doelen World Health Organization (WHO/Wereldgezondheidsorganisatie):
Hoofddoel: op internationaal niveau de gezondheid te bevorderen en daarmee
gezondheidsproblemen terug te dringen.
gezondheidsverschillen in en tussen landen terug te dringen.
WHO verklaring van Alma-Ata: aandacht op gezamenlijk inzetten voor verbetering van de
gezondheid in 34 landen.
Aandachtspunten: verbeteren gezondheidszorgonderwijs, preventie van
gezondheidsproblemen, voedselvoorziening, goede moeder- en kindzorg en
gezondheidszorg.
WHO Ottowa Charter, Health for all: nadruk ligt op gezondheidsbevordering. Hiervoor gelden
5 aandachtsgebieden: ontwikkelen van gezondheidsbeleid, ontwikkelen van fysieke en
maatschappelijke omgeving, versterken van community action, gezondheidsvaardigheden
van mensen moeten worden versterkt om zo de kansen op gezondheid te optimaliseren en
er moet heroriëntatie op gezondheidsvoorzieningen plaatsvinden.
Gezondheid is volgens de WHO (1948): ‘a state of complete physical, social and mental well-
being and not merely the absence of disease on infirmity’ (humane benadering: mens is
meer dan zijn lichaam. Niet bruikbaar voor paramedici)
WHO veranderende het naar (1998): ‘a dynamic state of complete physical, mental, spiritual
and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity’
1.1
Gezondheid heeft waarderende, normerende en culturele aspecten.
Monocausale benadering: er is maar 1 oorzaak.
Medische benadering: iedereen die niet ziek is en geen lichaamsgebrek heeft is gezond.
Professionele, medische benadering van gezondheid: oorzaak aanwijsbaar? Ziek. Dergelijke
oorzaak niet aanwijsbaar? Gezond.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen zijn niet monocausaal maar multifactorieel.
Homeostase: de mate waarin het organisme (levend wezen) in staat is om zijn interne,
inwendige milieu (bijvoorbeeld lichaamstemperatuur) binnen nauwe grenzen constant weet
te houden bij steeds veranderende externe condities.
Verschillende gezondheidsvisies:
Visie Omschrijving
Biologisch De aanpassing van het menselijk lichaam aan externe omstandigheden.
Psychologisch Gezond wanneer iemand zijn zelf gestelde doelen kan behalen en in zijn
geestelijke behoeften kan voorzien. (Benadering is heel persoonlijk en wordt
ook wel individuele benadering genoemd).
Sociaal Kan een persoon zijn sociale rollen in de maatschappij vervullen binnen
geldende waarden en normen. (Is ziek als hij niet in staat is zich aan te
passen en gedragen naar heersende waarden en normen.)
Multicausale, Koppeling van biologische, psychologische en sociale visie op gezondheid.
multifactoriële
Dynamisch Het aanpassingsvermogen van de mens en het balans heeft tussen zichzelf
en het externe milieu.
1.2
, International classification of function (ICF): geeft weer hoe mensen omgaan met
hun gezondheid. Uitgangspunt van de paramedische zorg is het
aanpassingsvermogen van de patiënt. Er wordt gekeken vanuit biopsychosociaal
model en de mens wordt gezien als holistische eenheid. De biopsychosociale
factoren staan in relatie met de fysieke en maatschappelijke omgevingsfactoren.
Gezondheidsproblemen zijn uitgangspunt van de patiënt, vanuit daar wordt er
gekeken naar stoornissen, de beperkingen en de participatieproblemen die
voortkomen uit het gezondheidsprobleem. De stoornissen hangen samen met
lichaamsfuncties en anatomische eigenschappen. De beperkingen hangen samen
met de activiteiten die de patiënt kan uitvoeren. De participatieproblemen
hangen samen met de mate waarin de patiënt kan participeren. De ICF is een
planningsinstrument voor het nemen van beslissingen in de gezondheidszorg.
Voorbeeld: aantal patiënten met chronische gezondheidsproblemen neemt toe,
zijn er aanpassingen noodzakelijk in de zorg.
De ICF is het WHO-kader voor het meten van gezondheid en
gezondheidsproblemen op individueel niveau en populatieniveau. Hierin wordt
gemeten hoe vaak gezondheidsproblemen voorkomen.
International classification of diseases (ICD): geeft informatie over gezondheid,
ziekte en sterfte. Internationale standaard voor het definiëren en rapporteren van
ziekten en aandoeningen. Het wordt gebruikt in de klinische zorg, beheer van
gezondheidszorg en onderzoek naar ziekten en het bestuderen van
ziektepatronen. Het ICD-systeem helpt om sterfte- en ziektepercentage
wereldwijd te monitoren en de voortgang van de millenniumdoelstelling van de
WHO te meten.
1.3
Gezondheidstoestand: gezondheid te beschrijven van een individu of groep. Dit
kun je beschrijven met verschillende gezondheidsindicatoren: welke
gezondheidsproblemen veelvuldig voorkomen en welke leiden tot een hoog
sterfte. Ook kun je bepalen of bepaalde ziekten uitzonderingen zijn en welke
verschuivingen in ziekte en sterfte er zijn.
1.4
Epidemiologie: voorkomen van gezondheidsproblemen en de samenhang tussen
gezondheidsproblemen en het voorkomen van aan het gezondheidsprobleem
gerelateerde verschijnselen. Het biedt inzicht in de gezondheidstoestand van de
bevolking. Ook geeft het weer welke ziekten en aandoeningen onder de
bevolking voorkomen en welke verschijnselen hiermee samenhangen.
Voorbeeld: gezondheidsprobleem hiv bestuderen en de mate waarin hiv onder de
bevolking verspreid is. Welke verschijnselen hangen samen met het voorkomen
van hiv? (Bijvoorbeeld leeftijd en seksueel gedrag)
Epidemiologie wordt uitgevoerd in een epidemiologisch onderzoek. Het
meetniveau vindt plaats door metingen te verrichten bij mensen, het richt zich op
gezondheidsproblemen van groepen/populaties. Hier wordt uitgegaan van een
cohort. Het bestudeert dus het voorkomen van een bepaald
gezondheidsprobleem onder de bevolking. Voorbeeld: het onderzoeken van de
relatie tussen bepaalde voedingsgewoonten (groenteconsumptie,
fruitconsumptie en vet eten) en het ontstaan van dikke darmkanker.
Epidemiologische onderzoeken worden alleen uitgevoerd als er geen
systematisch verzamelde statistische gegevens voorhanden zijn.
Doelen World Health Organization (WHO/Wereldgezondheidsorganisatie):
Hoofddoel: op internationaal niveau de gezondheid te bevorderen en daarmee
gezondheidsproblemen terug te dringen.
gezondheidsverschillen in en tussen landen terug te dringen.
WHO verklaring van Alma-Ata: aandacht op gezamenlijk inzetten voor verbetering van de
gezondheid in 34 landen.
Aandachtspunten: verbeteren gezondheidszorgonderwijs, preventie van
gezondheidsproblemen, voedselvoorziening, goede moeder- en kindzorg en
gezondheidszorg.
WHO Ottowa Charter, Health for all: nadruk ligt op gezondheidsbevordering. Hiervoor gelden
5 aandachtsgebieden: ontwikkelen van gezondheidsbeleid, ontwikkelen van fysieke en
maatschappelijke omgeving, versterken van community action, gezondheidsvaardigheden
van mensen moeten worden versterkt om zo de kansen op gezondheid te optimaliseren en
er moet heroriëntatie op gezondheidsvoorzieningen plaatsvinden.
Gezondheid is volgens de WHO (1948): ‘a state of complete physical, social and mental well-
being and not merely the absence of disease on infirmity’ (humane benadering: mens is
meer dan zijn lichaam. Niet bruikbaar voor paramedici)
WHO veranderende het naar (1998): ‘a dynamic state of complete physical, mental, spiritual
and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity’
1.1
Gezondheid heeft waarderende, normerende en culturele aspecten.
Monocausale benadering: er is maar 1 oorzaak.
Medische benadering: iedereen die niet ziek is en geen lichaamsgebrek heeft is gezond.
Professionele, medische benadering van gezondheid: oorzaak aanwijsbaar? Ziek. Dergelijke
oorzaak niet aanwijsbaar? Gezond.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen zijn niet monocausaal maar multifactorieel.
Homeostase: de mate waarin het organisme (levend wezen) in staat is om zijn interne,
inwendige milieu (bijvoorbeeld lichaamstemperatuur) binnen nauwe grenzen constant weet
te houden bij steeds veranderende externe condities.
Verschillende gezondheidsvisies:
Visie Omschrijving
Biologisch De aanpassing van het menselijk lichaam aan externe omstandigheden.
Psychologisch Gezond wanneer iemand zijn zelf gestelde doelen kan behalen en in zijn
geestelijke behoeften kan voorzien. (Benadering is heel persoonlijk en wordt
ook wel individuele benadering genoemd).
Sociaal Kan een persoon zijn sociale rollen in de maatschappij vervullen binnen
geldende waarden en normen. (Is ziek als hij niet in staat is zich aan te
passen en gedragen naar heersende waarden en normen.)
Multicausale, Koppeling van biologische, psychologische en sociale visie op gezondheid.
multifactoriële
Dynamisch Het aanpassingsvermogen van de mens en het balans heeft tussen zichzelf
en het externe milieu.
1.2
, International classification of function (ICF): geeft weer hoe mensen omgaan met
hun gezondheid. Uitgangspunt van de paramedische zorg is het
aanpassingsvermogen van de patiënt. Er wordt gekeken vanuit biopsychosociaal
model en de mens wordt gezien als holistische eenheid. De biopsychosociale
factoren staan in relatie met de fysieke en maatschappelijke omgevingsfactoren.
Gezondheidsproblemen zijn uitgangspunt van de patiënt, vanuit daar wordt er
gekeken naar stoornissen, de beperkingen en de participatieproblemen die
voortkomen uit het gezondheidsprobleem. De stoornissen hangen samen met
lichaamsfuncties en anatomische eigenschappen. De beperkingen hangen samen
met de activiteiten die de patiënt kan uitvoeren. De participatieproblemen
hangen samen met de mate waarin de patiënt kan participeren. De ICF is een
planningsinstrument voor het nemen van beslissingen in de gezondheidszorg.
Voorbeeld: aantal patiënten met chronische gezondheidsproblemen neemt toe,
zijn er aanpassingen noodzakelijk in de zorg.
De ICF is het WHO-kader voor het meten van gezondheid en
gezondheidsproblemen op individueel niveau en populatieniveau. Hierin wordt
gemeten hoe vaak gezondheidsproblemen voorkomen.
International classification of diseases (ICD): geeft informatie over gezondheid,
ziekte en sterfte. Internationale standaard voor het definiëren en rapporteren van
ziekten en aandoeningen. Het wordt gebruikt in de klinische zorg, beheer van
gezondheidszorg en onderzoek naar ziekten en het bestuderen van
ziektepatronen. Het ICD-systeem helpt om sterfte- en ziektepercentage
wereldwijd te monitoren en de voortgang van de millenniumdoelstelling van de
WHO te meten.
1.3
Gezondheidstoestand: gezondheid te beschrijven van een individu of groep. Dit
kun je beschrijven met verschillende gezondheidsindicatoren: welke
gezondheidsproblemen veelvuldig voorkomen en welke leiden tot een hoog
sterfte. Ook kun je bepalen of bepaalde ziekten uitzonderingen zijn en welke
verschuivingen in ziekte en sterfte er zijn.
1.4
Epidemiologie: voorkomen van gezondheidsproblemen en de samenhang tussen
gezondheidsproblemen en het voorkomen van aan het gezondheidsprobleem
gerelateerde verschijnselen. Het biedt inzicht in de gezondheidstoestand van de
bevolking. Ook geeft het weer welke ziekten en aandoeningen onder de
bevolking voorkomen en welke verschijnselen hiermee samenhangen.
Voorbeeld: gezondheidsprobleem hiv bestuderen en de mate waarin hiv onder de
bevolking verspreid is. Welke verschijnselen hangen samen met het voorkomen
van hiv? (Bijvoorbeeld leeftijd en seksueel gedrag)
Epidemiologie wordt uitgevoerd in een epidemiologisch onderzoek. Het
meetniveau vindt plaats door metingen te verrichten bij mensen, het richt zich op
gezondheidsproblemen van groepen/populaties. Hier wordt uitgegaan van een
cohort. Het bestudeert dus het voorkomen van een bepaald
gezondheidsprobleem onder de bevolking. Voorbeeld: het onderzoeken van de
relatie tussen bepaalde voedingsgewoonten (groenteconsumptie,
fruitconsumptie en vet eten) en het ontstaan van dikke darmkanker.
Epidemiologische onderzoeken worden alleen uitgevoerd als er geen
systematisch verzamelde statistische gegevens voorhanden zijn.
