,INHOUDSOPGAVE
Werkwoordspelling .............................................................................................................................. 4
Hoe vind je de persoonvorm?.......................................................................................................... 4
twee of meer persoonsvormen ........................................................................................................ 4
Algoritme kaart | hogeschool taal ................................................................................................. 5
Uitleg Algortime kaart | Hogeschooltaal ....................................................................................... 6
ik-vorm ................................................................................................................................................. 8
‘Je’ achter de persoonsvorm ........................................................................................................... 8
Gebiedende wij ................................................................................................................................. 9
Tegenwoordige tijd............................................................................................................................ 9
Verleden tijd zwak ........................................................................................................................... 10
Verleden tijd sterk ............................................................................................................................ 11
’T ex-kofschip .................................................................................................................................... 12
Voltooid deelwoord ........................................................................................................................ 13
Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord .......................................................................... 14
Onvoltooid deelwoord.................................................................................................................... 15
Engelse leenwoorden ..................................................................................................................... 15
inifinitief of hele werkwoord ............................................................................................................ 16
Zinsstructuur ........................................................................................................................................ 17
Leestekens ........................................................................................................................................ 17
punt................................................................................................................................................ 17
Vraagteken en uitroepteken ...................................................................................................... 18
komma .......................................................................................................................................... 18
Dubbele punt ............................................................................................................................... 20
zinsotleding ....................................................................................................................................... 21
Hoofd- en bijzinnen ...................................................................................................................... 21
Enkelvoudige en samengestelde zinnen .................................................................................. 22
Eenzinsdeelproef en vervangingsproef ..................................................................................... 22
onderwerp (persoonsvorm) ........................................................................................................ 23
Werkwoordelijke gezegde .......................................................................................................... 24
Lijdend voorwerp ......................................................................................................................... 25
Meewerkend voorwerp ............................................................................................................... 25
Woordsoorten................................................................................................................................... 26
Lidwoord........................................................................................................................................ 26
Voorzetsels .................................................................................................................................... 26
Werkwoord .................................................................................................................................... 27
Zelfstandig naamwoord .............................................................................................................. 28
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
1
, Bijvoeglijk naamwoord ................................................................................................................ 28
Voegwoord ................................................................................................................................... 29
Persoonlijk voornaamwoord ....................................................................................................... 30
Wederkerend voornaamwoord ................................................................................................. 31
Bezittelijk voornaamwoord.......................................................................................................... 31
Aanwijzend voornaamwoord ..................................................................................................... 32
betrekkelijk voornaamwoord...................................................................................................... 32
Foutieve verwijzingen .................................................................................................................. 33
Stijl in zinnen ...................................................................................................................................... 34
Directe en indirecte rede ............................................................................................................ 34
Enkelvoud of meervoud .............................................................................................................. 34
Samentrekking .............................................................................................................................. 35
Woordvolgorde ............................................................................................................................ 37
Algemeen taalgebruik ...................................................................................................................... 39
Taalkwesties ...................................................................................................................................... 39
Dan ik of dan mij? ........................................................................................................................ 39
Hun of zij? ...................................................................................................................................... 39
Dat, wat of die? ........................................................................................................................... 40
Jou of jouw? ................................................................................................................................. 41
Me of mijn? ................................................................................................................................... 41
Als of dan ...................................................................................................................................... 42
Grootte of grote ........................................................................................................................... 42
Beide of beiden ............................................................................................................................ 42
Te danken aan of te wijten aan ................................................................................................. 43
Zowel…als…komt of komen ....................................................................................................... 43
Van wie of waarvan .................................................................................................................... 44
Stijl in woorden ................................................................................................................................. 45
contaminatie ................................................................................................................................ 45
dubbele ontkenning .................................................................................................................... 45
overbodige herhaling .................................................................................................................. 46
Spreekwoorden en uitdrukkingen .................................................................................................. 47
spreekwoorden ............................................................................................................................ 47
Spelling algemeen ............................................................................................................................. 50
Samenstelling met tussenletter -n of -s .......................................................................................... 50
Samenstelling met tussenletter -n- ............................................................................................. 50
Afleiding met tussenletter -n- ...................................................................................................... 51
samenstelling en afleiding met -s-.............................................................................................. 51
Los, aaneen of met een streepje................................................................................................... 52
Samenstelling ................................................................................................................................ 52
samenstelling met verwisselbare elementen............................................................................ 53
Samenstelling met bijzondere voor- of nabepaling ................................................................ 54
samenstellingen met een bijzondere vorm............................................................................... 55
samenstellingen met Engelse woorden .................................................................................... 57
telwoorden en breuken............................................................................................................... 59
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
2
, Hoofdletter of kleine letter .............................................................................................................. 60
hoofdletter begin van de zin ...................................................................................................... 60
personennamen ........................................................................................................................... 60
Aardrijkskundige namen ............................................................................................................. 62
Tijdsindeling ................................................................................................................................... 63
titels van Teksten........................................................................................................................... 64
Volkeren, etnische en religieuze groepen ................................................................................ 64
organisaties en merken ............................................................................................................... 65
Klinkerbotsing ................................................................................................................................... 66
algemene regels klinkerbotsing.................................................................................................. 66
Afkortingen ....................................................................................................................................... 68
Meervoud en bezitsvormen............................................................................................................ 69
meervoud ..................................................................................................................................... 69
bezitsvormen................................................................................................................................. 70
Verkleinwoorden .............................................................................................................................. 71
Verkleindwoorden........................................................................................................................ 71
Woordtekens .................................................................................................................................... 72
Trema ............................................................................................................................................. 72
accenttekens ............................................................................................................................... 73
apostrof ......................................................................................................................................... 73
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
3
,SAMENVATTING HOGESCHOOL
TAAL | 3F
Alles is afkomstig van Hogeschooltaal (Hogeschooltaal, 2026)
Hogeschooltaal. (2026). Spelling en grammatica. Noordhoff.
WERKWOORDSPELLING
HOE VIND JE DE PERSOONVORM?
In een zin kunnen een of meer werkwoorden staan, namelijk; infinitief, voltooid deelwoord,
onvoltooid deelwoord, bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord of persoonsvorm.
De persoonsvorm is één van de belangrijkste vormen van een werkwoord in een zin. Deze
kan je op de volgende manieren vinden;
- Verander de tijd van de zin: verledentijd à tegenwoordige tijd, of tegenwoordige tijd
à verledentijd.
- Verander het onderwerp van de zin in het meervoud of enkelvoud en ga na welk
werkwoord er mee veranderd.
- Maak de zin vragend en ga na welk werkwoord vooraan komt te staan.
TWEE OF MEER PERSOONSVORMEN
- Een zin met één persoonsvorm, is een enkelvoudige zin
- Een zin met twee of meer persoonsvormen is een samengestelde zin.
Een voorbeeld van een samengestelde zin:
- Het klopt dat ze direct na hun intensieve work-out een smoothie bestelden.
Een samengestelde zin kan bestaan uit:
- Hoofdzinnen
- (Een) hoofdzin(nen) en (een) bijzin(nen)
Een samengestelde zin, is een zin die uit twee of meer deelzinnen bestaat, gekoppeld door
voegwoorden, en heeft dus meer dan één persoonsvorm. Belangrijke factoren:
- Meer dan één persoonsvorm
- Deelzinnen: De zin is opgebouwd uit twee of meer zinnen die met elkaar verbonden
zijn
- Voegwoorden: Vaak worden de zinnen verbonden door voegwoorden (en, maar,
want, omdat, terwijl) of soms door een komma.
- Hoofdzinnen en bijzinnen: kan bestaan uit twee hoofdzinnen, of een hoofdzin met één
of meerdere bijzinnen.
- Twee hoofdzinnen (nevenschikking): ik lees een boek en mijn broer kijkt tv.
- Hoofdzin en een bijzin: ik ga naar huis, want ik ben moe
- Met een bijzin aan het begin: Omdat het regenden, bleven we binnen.
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
4
,ALGORITME KAART | HOGESCHOOL TAAL
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
5
, UITLEG ALGORTIME KAART | HOGESCHOOLTAAL
In de algoritme kaart vind je een combinatie van grammaticale begrippen (persoonsvorm,
voltooid deelwoord, tegenwoordig deelwoord, etc.) en spellingsregels van de werkwoorden.
De bovenstaande kaart laat stappen zien die je doorloopt om tot de juiste vervoeging van
het werkwoord te komen.
Enkele voorbeelden:
Morgen gebruikt hij het digibord:
- Is het werkwoord een persoonsvorm?
o Ja
- Staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd of de verledentijd?
o Tegenwoordige tijd
- Staat het werkwoord in enkelvoud of in het meervoud?
o Enkelvoud
- Wat is het onderwerp van de zin?
o Hij
- Oplossing: ik-vorm + t
o Hele werkwoord is gebruiken à ik-vorm is gebruik à ik-vorm + t = gebruikt
Ze haatte lekke banden, te laat komen en blaffende honden.
De kapper beloofde zijn haar niet te kort te knippen.
- Is het werkwoord een persoonsvorm?
o Ja
- Staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd of de verledentijd?
o Verleden tijd
- Staat het werkwoord in enkelvoud of in het meervoud?
o Enkelvoud
- Is het een sterk of zwak werkwoord?
o Zwak
- Oplossing: ik-vorm + te
o Hele werkwoord is haten à ik-vorm = haat à ik-vorm + te = haatte
- Oplossing: ik-vorm + de
o Hele werkwoord is beloven à ik-vorm = beloof à ik-vorm + de = beloofde
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
6
Werkwoordspelling .............................................................................................................................. 4
Hoe vind je de persoonvorm?.......................................................................................................... 4
twee of meer persoonsvormen ........................................................................................................ 4
Algoritme kaart | hogeschool taal ................................................................................................. 5
Uitleg Algortime kaart | Hogeschooltaal ....................................................................................... 6
ik-vorm ................................................................................................................................................. 8
‘Je’ achter de persoonsvorm ........................................................................................................... 8
Gebiedende wij ................................................................................................................................. 9
Tegenwoordige tijd............................................................................................................................ 9
Verleden tijd zwak ........................................................................................................................... 10
Verleden tijd sterk ............................................................................................................................ 11
’T ex-kofschip .................................................................................................................................... 12
Voltooid deelwoord ........................................................................................................................ 13
Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord .......................................................................... 14
Onvoltooid deelwoord.................................................................................................................... 15
Engelse leenwoorden ..................................................................................................................... 15
inifinitief of hele werkwoord ............................................................................................................ 16
Zinsstructuur ........................................................................................................................................ 17
Leestekens ........................................................................................................................................ 17
punt................................................................................................................................................ 17
Vraagteken en uitroepteken ...................................................................................................... 18
komma .......................................................................................................................................... 18
Dubbele punt ............................................................................................................................... 20
zinsotleding ....................................................................................................................................... 21
Hoofd- en bijzinnen ...................................................................................................................... 21
Enkelvoudige en samengestelde zinnen .................................................................................. 22
Eenzinsdeelproef en vervangingsproef ..................................................................................... 22
onderwerp (persoonsvorm) ........................................................................................................ 23
Werkwoordelijke gezegde .......................................................................................................... 24
Lijdend voorwerp ......................................................................................................................... 25
Meewerkend voorwerp ............................................................................................................... 25
Woordsoorten................................................................................................................................... 26
Lidwoord........................................................................................................................................ 26
Voorzetsels .................................................................................................................................... 26
Werkwoord .................................................................................................................................... 27
Zelfstandig naamwoord .............................................................................................................. 28
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
1
, Bijvoeglijk naamwoord ................................................................................................................ 28
Voegwoord ................................................................................................................................... 29
Persoonlijk voornaamwoord ....................................................................................................... 30
Wederkerend voornaamwoord ................................................................................................. 31
Bezittelijk voornaamwoord.......................................................................................................... 31
Aanwijzend voornaamwoord ..................................................................................................... 32
betrekkelijk voornaamwoord...................................................................................................... 32
Foutieve verwijzingen .................................................................................................................. 33
Stijl in zinnen ...................................................................................................................................... 34
Directe en indirecte rede ............................................................................................................ 34
Enkelvoud of meervoud .............................................................................................................. 34
Samentrekking .............................................................................................................................. 35
Woordvolgorde ............................................................................................................................ 37
Algemeen taalgebruik ...................................................................................................................... 39
Taalkwesties ...................................................................................................................................... 39
Dan ik of dan mij? ........................................................................................................................ 39
Hun of zij? ...................................................................................................................................... 39
Dat, wat of die? ........................................................................................................................... 40
Jou of jouw? ................................................................................................................................. 41
Me of mijn? ................................................................................................................................... 41
Als of dan ...................................................................................................................................... 42
Grootte of grote ........................................................................................................................... 42
Beide of beiden ............................................................................................................................ 42
Te danken aan of te wijten aan ................................................................................................. 43
Zowel…als…komt of komen ....................................................................................................... 43
Van wie of waarvan .................................................................................................................... 44
Stijl in woorden ................................................................................................................................. 45
contaminatie ................................................................................................................................ 45
dubbele ontkenning .................................................................................................................... 45
overbodige herhaling .................................................................................................................. 46
Spreekwoorden en uitdrukkingen .................................................................................................. 47
spreekwoorden ............................................................................................................................ 47
Spelling algemeen ............................................................................................................................. 50
Samenstelling met tussenletter -n of -s .......................................................................................... 50
Samenstelling met tussenletter -n- ............................................................................................. 50
Afleiding met tussenletter -n- ...................................................................................................... 51
samenstelling en afleiding met -s-.............................................................................................. 51
Los, aaneen of met een streepje................................................................................................... 52
Samenstelling ................................................................................................................................ 52
samenstelling met verwisselbare elementen............................................................................ 53
Samenstelling met bijzondere voor- of nabepaling ................................................................ 54
samenstellingen met een bijzondere vorm............................................................................... 55
samenstellingen met Engelse woorden .................................................................................... 57
telwoorden en breuken............................................................................................................... 59
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
2
, Hoofdletter of kleine letter .............................................................................................................. 60
hoofdletter begin van de zin ...................................................................................................... 60
personennamen ........................................................................................................................... 60
Aardrijkskundige namen ............................................................................................................. 62
Tijdsindeling ................................................................................................................................... 63
titels van Teksten........................................................................................................................... 64
Volkeren, etnische en religieuze groepen ................................................................................ 64
organisaties en merken ............................................................................................................... 65
Klinkerbotsing ................................................................................................................................... 66
algemene regels klinkerbotsing.................................................................................................. 66
Afkortingen ....................................................................................................................................... 68
Meervoud en bezitsvormen............................................................................................................ 69
meervoud ..................................................................................................................................... 69
bezitsvormen................................................................................................................................. 70
Verkleinwoorden .............................................................................................................................. 71
Verkleindwoorden........................................................................................................................ 71
Woordtekens .................................................................................................................................... 72
Trema ............................................................................................................................................. 72
accenttekens ............................................................................................................................... 73
apostrof ......................................................................................................................................... 73
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
3
,SAMENVATTING HOGESCHOOL
TAAL | 3F
Alles is afkomstig van Hogeschooltaal (Hogeschooltaal, 2026)
Hogeschooltaal. (2026). Spelling en grammatica. Noordhoff.
WERKWOORDSPELLING
HOE VIND JE DE PERSOONVORM?
In een zin kunnen een of meer werkwoorden staan, namelijk; infinitief, voltooid deelwoord,
onvoltooid deelwoord, bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord of persoonsvorm.
De persoonsvorm is één van de belangrijkste vormen van een werkwoord in een zin. Deze
kan je op de volgende manieren vinden;
- Verander de tijd van de zin: verledentijd à tegenwoordige tijd, of tegenwoordige tijd
à verledentijd.
- Verander het onderwerp van de zin in het meervoud of enkelvoud en ga na welk
werkwoord er mee veranderd.
- Maak de zin vragend en ga na welk werkwoord vooraan komt te staan.
TWEE OF MEER PERSOONSVORMEN
- Een zin met één persoonsvorm, is een enkelvoudige zin
- Een zin met twee of meer persoonsvormen is een samengestelde zin.
Een voorbeeld van een samengestelde zin:
- Het klopt dat ze direct na hun intensieve work-out een smoothie bestelden.
Een samengestelde zin kan bestaan uit:
- Hoofdzinnen
- (Een) hoofdzin(nen) en (een) bijzin(nen)
Een samengestelde zin, is een zin die uit twee of meer deelzinnen bestaat, gekoppeld door
voegwoorden, en heeft dus meer dan één persoonsvorm. Belangrijke factoren:
- Meer dan één persoonsvorm
- Deelzinnen: De zin is opgebouwd uit twee of meer zinnen die met elkaar verbonden
zijn
- Voegwoorden: Vaak worden de zinnen verbonden door voegwoorden (en, maar,
want, omdat, terwijl) of soms door een komma.
- Hoofdzinnen en bijzinnen: kan bestaan uit twee hoofdzinnen, of een hoofdzin met één
of meerdere bijzinnen.
- Twee hoofdzinnen (nevenschikking): ik lees een boek en mijn broer kijkt tv.
- Hoofdzin en een bijzin: ik ga naar huis, want ik ben moe
- Met een bijzin aan het begin: Omdat het regenden, bleven we binnen.
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
4
,ALGORITME KAART | HOGESCHOOL TAAL
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
5
, UITLEG ALGORTIME KAART | HOGESCHOOLTAAL
In de algoritme kaart vind je een combinatie van grammaticale begrippen (persoonsvorm,
voltooid deelwoord, tegenwoordig deelwoord, etc.) en spellingsregels van de werkwoorden.
De bovenstaande kaart laat stappen zien die je doorloopt om tot de juiste vervoeging van
het werkwoord te komen.
Enkele voorbeelden:
Morgen gebruikt hij het digibord:
- Is het werkwoord een persoonsvorm?
o Ja
- Staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd of de verledentijd?
o Tegenwoordige tijd
- Staat het werkwoord in enkelvoud of in het meervoud?
o Enkelvoud
- Wat is het onderwerp van de zin?
o Hij
- Oplossing: ik-vorm + t
o Hele werkwoord is gebruiken à ik-vorm is gebruik à ik-vorm + t = gebruikt
Ze haatte lekke banden, te laat komen en blaffende honden.
De kapper beloofde zijn haar niet te kort te knippen.
- Is het werkwoord een persoonsvorm?
o Ja
- Staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd of de verledentijd?
o Verleden tijd
- Staat het werkwoord in enkelvoud of in het meervoud?
o Enkelvoud
- Is het een sterk of zwak werkwoord?
o Zwak
- Oplossing: ik-vorm + te
o Hele werkwoord is haten à ik-vorm = haat à ik-vorm + te = haatte
- Oplossing: ik-vorm + de
o Hele werkwoord is beloven à ik-vorm = beloof à ik-vorm + de = beloofde
Samenvatting Hogeschool Taal | 3F
6
