Colleges slijmvliesafwijkingen en MKA
College 1: premaligne afwijkingen
Premaligne afwijkingen = Afwijkingen die nog geen kanker zijn, maar wel kwaadaardig
kunnen worden. De premaligne afwijkingen worden in de literatuur met verschillende termen
aangegeven:
- Pre-cancer
- Precancerous lesions
- Premalignant
- Intra epithelial neoplasia
- Potentially malignant
- Epithelial precursos lesions
Er wordt nog een splitsing gemaakt tussen precancerous lesion en precancerous condition:
Precancerous lesion = Het is visueel Precancerous condition = Een algemene
veranderd weefsel (witte plaque/witte situatie met onderliggend lijden die
afwijking), daar wordt de kans groter wordt geassocieerd is met een verhoogd risico in
geacht dat het uiteindelijk veranderd in het veranderen naar kanker.
mondkanker dan in het normale slijmvlies.
Leukoplakie = Witte afwijking van het Submuceuze fibrose = Fibrosering onder
mondslijmvlies. het slijmvlies waarbij de fibro-elasticiteit van
de orale submucosa gewijzigd wordt.
Erythroplakie = Rode afwijking van het Actinische keratosen = Afwijking (ruw
mondslijmvlies plekje) dat wel eens op de lip voorkomt, ook
onder invloed van de zon die erop
geschenen heeft.
Palatal lesions in reverse smokers = Lichen planus = In de mond te herkennen
Voornamelijk in India, mensen steken niet aan witte strepen die iets verdikt zijn op het
het filter, maar het brandende gedeelte in wangslijmvlies, tong en/of lippen. Naast
de mond) witte streepjes kunnen er rode plekjes en
zweertjes ontstaan in de mond of op de
huid.
Discoid lupus erythematodes
Het verschil tussen deze twee termen is dat de conditions niet behandeld kunnen worden, is
irreversibel. Lesions zijn wel reversibel.
Het onderscheid tussen premaligne afwijkingen is gebaseerd op:
Plaats ontstaan kanker zou overeenkomen met plaats van premaligne afwijking.
- Echter: kanker kan ontstaan in klinisch normaal ogend slijmvlies.
- Klinisch normaal slijmvlies kan dysplasie of moleculaire veranderingen vertonen op
contralaterale zijde bij patiënt met premaligne afwijking.
Terminologieën van de diagnose ‘leukoplakie’:
Voorlopige diagnose leukoplakie: een overwegend witte afwijking kan bij klinisch
onderzoek niet duidelijk gediagnosticeerd worden als een andere afwijking van de orale
mucosa, biopsie is noodzakelijk.
1
,Meest voorkomende witte afwijkingen van het mondslijmvlies:
Discoide lupus erythematodes =
Wordt gekenmerkt door rode, schijfvormige (discoïde) laesies
met een daar zitten radiaire witte lijntjes omheen dat zich uit als
een soort zonnestraaleffect, ook wordt het op de huid vaak
veroorzaakt door blootstelling aan zonlicht.
➔ Auto-immuunziekte
(Niet kwaadaardig)
Frictional lesion/mechanische irritatie =
Een beschadiging van de slijmvliezen, ze ontstaan door als
reactie op herhaalde druk, irritatie of een scherpe rand.
Belangrijk hierbij is het uitvragen van de anamnese en deze is
meestal te zien langs het occlusievlak waarbij vaak de oorzaak
duidelijk aanwezig is zoals poetstrauma.
(Niet kwaadaardig)
Leukoedeem =
Heeft een bilateraal wittig voorkomen van het wangslijmvlies, die
verdwijnt bij rek. Het komt vaker voor bij mensen met een
donkere huidskleur. Leukoedeem is een witte afwijking van het
wangslijmvlies en is niet een premaligne afwijking.
(Niet kwaadaardig)
Lichenoïde laesie =
Is een ontstekingsreactie van het mondslijmvlies die lijkt op
lichen planus, maar is vaak gerelateerd aan externe factoren
zoals restauratiematerialen of medicijnen.
Een lichenoïde laesie komt alleen voor bij één zijde in de mond.
Het zijn witte kantachtige strepen of erosieve laesies. Er is aan
de voorkant een heel veel wittigere aspect te zien wat uitloopt
naar achter waarbij het wat ijler wordt, maar toch nog wel vrij
scherp begrensd.
(Niet kwaadaardig)
Lichen planus = Lichen planus komt vaak symmetrisch voor.
Het heeft een reticulair plaque type dus er is een lijntjesaspect.
Deze lijntjes heten de striae van Wickham.
➔ Een auto-immuunziekte.
- Symmetrisch
- Reticulair plaque type
- Lijntjesaspect; striae van Wickham
Orale lichen planus kan het risico op het ontwikkelen van
mondkanker licht verhogen.
2
, Linea alba = Een witte streep langs de bijtlijn op de binnenkant
van de wangen. Een dunne, witte, licht verheven lijn. Meestal
door chronische wrijving of irritatie, vaak van de tanden. Over het
algemeen asymptomatisch en niet pijnlijk.
(Niet kwaadaardig)
Morsicatio buccarum =
Wangbijten en is een irregulaire witte afwijking, makkelijk te
diagnosticeren door te vragen of de gewoonte van wangbijten
bekend is. Heeft een rafelig patroon.
(Niet kwaadaardig)
Papilloom = Verdikking van het epitheel, het klinisch aspect lijkt
wratachtig/bloemkoolachtig
(Meestal niet kwaadaardig)
Pseudomembraneuze Candidose = Goed herkenbaar door
wittige afwijking. Het witte aspect is afschraapbaar en heeft een
symmetrisch voorkomen.
(Niet kwaadaardig)
Syfilis = Dit is een geslachtsziekte en kan in het tweede stadium
witte plekken van het mondslijmvlies geven. Hiervan moet je de
Treponema pallidum aantonen om uiteindelijk achter de
diagnose te kunnen komen waarbij serologie wordt afgenomen
om vast te stellen of het hier daadwerkelijk om syfilis gaat.
(Niet direct kwaadaardig, maar risicovol)
White sponge nevus = Een goedaardige aandoening van de
orale mucosa die familiair voorkomt waarbij autosomaal
dominante overerving aanwezig is dus die wordt van ouder op
kind overgedragen. Dit heeft een vrij klinisch aspect en altijd een
symmetrisch voorkomen. Het heeft een witte en/of grijzige kleur
met een geplooide en/of sponzige verschijningsvorm.
(Niet kwaadaardig)
3
College 1: premaligne afwijkingen
Premaligne afwijkingen = Afwijkingen die nog geen kanker zijn, maar wel kwaadaardig
kunnen worden. De premaligne afwijkingen worden in de literatuur met verschillende termen
aangegeven:
- Pre-cancer
- Precancerous lesions
- Premalignant
- Intra epithelial neoplasia
- Potentially malignant
- Epithelial precursos lesions
Er wordt nog een splitsing gemaakt tussen precancerous lesion en precancerous condition:
Precancerous lesion = Het is visueel Precancerous condition = Een algemene
veranderd weefsel (witte plaque/witte situatie met onderliggend lijden die
afwijking), daar wordt de kans groter wordt geassocieerd is met een verhoogd risico in
geacht dat het uiteindelijk veranderd in het veranderen naar kanker.
mondkanker dan in het normale slijmvlies.
Leukoplakie = Witte afwijking van het Submuceuze fibrose = Fibrosering onder
mondslijmvlies. het slijmvlies waarbij de fibro-elasticiteit van
de orale submucosa gewijzigd wordt.
Erythroplakie = Rode afwijking van het Actinische keratosen = Afwijking (ruw
mondslijmvlies plekje) dat wel eens op de lip voorkomt, ook
onder invloed van de zon die erop
geschenen heeft.
Palatal lesions in reverse smokers = Lichen planus = In de mond te herkennen
Voornamelijk in India, mensen steken niet aan witte strepen die iets verdikt zijn op het
het filter, maar het brandende gedeelte in wangslijmvlies, tong en/of lippen. Naast
de mond) witte streepjes kunnen er rode plekjes en
zweertjes ontstaan in de mond of op de
huid.
Discoid lupus erythematodes
Het verschil tussen deze twee termen is dat de conditions niet behandeld kunnen worden, is
irreversibel. Lesions zijn wel reversibel.
Het onderscheid tussen premaligne afwijkingen is gebaseerd op:
Plaats ontstaan kanker zou overeenkomen met plaats van premaligne afwijking.
- Echter: kanker kan ontstaan in klinisch normaal ogend slijmvlies.
- Klinisch normaal slijmvlies kan dysplasie of moleculaire veranderingen vertonen op
contralaterale zijde bij patiënt met premaligne afwijking.
Terminologieën van de diagnose ‘leukoplakie’:
Voorlopige diagnose leukoplakie: een overwegend witte afwijking kan bij klinisch
onderzoek niet duidelijk gediagnosticeerd worden als een andere afwijking van de orale
mucosa, biopsie is noodzakelijk.
1
,Meest voorkomende witte afwijkingen van het mondslijmvlies:
Discoide lupus erythematodes =
Wordt gekenmerkt door rode, schijfvormige (discoïde) laesies
met een daar zitten radiaire witte lijntjes omheen dat zich uit als
een soort zonnestraaleffect, ook wordt het op de huid vaak
veroorzaakt door blootstelling aan zonlicht.
➔ Auto-immuunziekte
(Niet kwaadaardig)
Frictional lesion/mechanische irritatie =
Een beschadiging van de slijmvliezen, ze ontstaan door als
reactie op herhaalde druk, irritatie of een scherpe rand.
Belangrijk hierbij is het uitvragen van de anamnese en deze is
meestal te zien langs het occlusievlak waarbij vaak de oorzaak
duidelijk aanwezig is zoals poetstrauma.
(Niet kwaadaardig)
Leukoedeem =
Heeft een bilateraal wittig voorkomen van het wangslijmvlies, die
verdwijnt bij rek. Het komt vaker voor bij mensen met een
donkere huidskleur. Leukoedeem is een witte afwijking van het
wangslijmvlies en is niet een premaligne afwijking.
(Niet kwaadaardig)
Lichenoïde laesie =
Is een ontstekingsreactie van het mondslijmvlies die lijkt op
lichen planus, maar is vaak gerelateerd aan externe factoren
zoals restauratiematerialen of medicijnen.
Een lichenoïde laesie komt alleen voor bij één zijde in de mond.
Het zijn witte kantachtige strepen of erosieve laesies. Er is aan
de voorkant een heel veel wittigere aspect te zien wat uitloopt
naar achter waarbij het wat ijler wordt, maar toch nog wel vrij
scherp begrensd.
(Niet kwaadaardig)
Lichen planus = Lichen planus komt vaak symmetrisch voor.
Het heeft een reticulair plaque type dus er is een lijntjesaspect.
Deze lijntjes heten de striae van Wickham.
➔ Een auto-immuunziekte.
- Symmetrisch
- Reticulair plaque type
- Lijntjesaspect; striae van Wickham
Orale lichen planus kan het risico op het ontwikkelen van
mondkanker licht verhogen.
2
, Linea alba = Een witte streep langs de bijtlijn op de binnenkant
van de wangen. Een dunne, witte, licht verheven lijn. Meestal
door chronische wrijving of irritatie, vaak van de tanden. Over het
algemeen asymptomatisch en niet pijnlijk.
(Niet kwaadaardig)
Morsicatio buccarum =
Wangbijten en is een irregulaire witte afwijking, makkelijk te
diagnosticeren door te vragen of de gewoonte van wangbijten
bekend is. Heeft een rafelig patroon.
(Niet kwaadaardig)
Papilloom = Verdikking van het epitheel, het klinisch aspect lijkt
wratachtig/bloemkoolachtig
(Meestal niet kwaadaardig)
Pseudomembraneuze Candidose = Goed herkenbaar door
wittige afwijking. Het witte aspect is afschraapbaar en heeft een
symmetrisch voorkomen.
(Niet kwaadaardig)
Syfilis = Dit is een geslachtsziekte en kan in het tweede stadium
witte plekken van het mondslijmvlies geven. Hiervan moet je de
Treponema pallidum aantonen om uiteindelijk achter de
diagnose te kunnen komen waarbij serologie wordt afgenomen
om vast te stellen of het hier daadwerkelijk om syfilis gaat.
(Niet direct kwaadaardig, maar risicovol)
White sponge nevus = Een goedaardige aandoening van de
orale mucosa die familiair voorkomt waarbij autosomaal
dominante overerving aanwezig is dus die wordt van ouder op
kind overgedragen. Dit heeft een vrij klinisch aspect en altijd een
symmetrisch voorkomen. Het heeft een witte en/of grijzige kleur
met een geplooide en/of sponzige verschijningsvorm.
(Niet kwaadaardig)
3
