De wereld van kinderen verruimen 1
1. Inleiding
1.1. Wiskunde en wereldoriëntatie in de kleuterklas
- Hoe aan bod laten komen?:
→ Als activiteit op zich (in kleine groep)
→ Terloops tijdens functionele momenten (bv. koek en drankmoment)
→ Geïntegreerd (wero én wiskunde, ook in combinatie met beweging, beeld,
muziek, enz.)
- Herinner jullie:
→ Vrij
→ Gedeeld
→ Gestuurd
- Een ontwikkelingsbevorderende omgeving:
→ Via een rijk basismilieu en een rijk aanbod aan materialen en activiteiten
→ Door rekening te houden met de didactische principes
1.2. Didactische principes
- Als je dit toepas zou je effect groter zijn.
→ Integratie: vers. domeinen die bij elkaar aan bod komen (bv. wiskende en WO)
vertrekken vanuit beginsituatie, verderbouwen op wat je al weet.
→ Doelen: doelen nastreven: - Meten en metend rekenen - De waarneming
- Dagelijkse tijd - Historische tijd
- Erfgoededucatie - Getallenkennis
- Classificeren en seriëren - Koken met kleuters
- Wiskundetaal en grafische voorstellingen - Meetkunde
→ Aanschouwelijk: leren door echte materiaal. Werkelijke dingen gebruiken
→ Werkelijkheidsnabij: dicht bij hun eigen wereldbeeld. Brengen naar de klas (bv.
keuken materiaal)
→ Geleidelijkheid: stap per stap zodat ze tot inzicht kunnen komen
→ Herhalingsprincipe: door te herhalen leren de kinderen beter, op vers. manieren
→ Interactie: relatie onder elkaar, de kinderen beter leren kennen door interactie
→ Actie/3 H’s: hoofd (nadenken), handen (dingen doen) en hart (prikkelen/
Verwonderen/ dankbaarheid). Actief aan de slag
→ Onderzoekend leren: hen effectief iets doen, laten denken, onderzoeken. niet
zelf antwoorden.
, De wereld van kinderen verruimen 1
2. Meten en metend rekenen
2.1. Leerdoelen
→ inzicht hebben in het ‘meten’ (Waarover gaat het bij het meten? Wat is meten? Wat is een maat?)
→ het verschil aanduiden tussen kenmerken die je kunt meten en kenmerken die je niet kunt meten
→ het verschil kunnen aangeven tussen direct en indirect meten
→ de ontwikkeling van het meten volgens Piaget kennen en toepassen. Ook een uitspraak,
handeling toewijzen aan de overeenkomstige fase binnen de ontwikkeling volgens Piaget.
→ de algemene ontwikkeling van het meten omschrijven en verduidelijken met een voorbeeld. Ook
een voorbeeld toewijzen aan de juiste fase binnen de ontwikkeling.
→ het verschil aangeven tussen een natuurlijke maat en een standaardmaat en illustreren aan de
hand van een voorbeeld
→ de doelen toepassen: een activiteit ontwerpen (rekening houdend met de omschreven
didactische principes uit hoofdstuk 1) rond een gegeven doel en omgekeerd, bij een activiteit de
passende doel(en) aangeven (de mogelijk doelen zijn hierbij gegeven)
→ praktijk: het verschil kennen tussen schatten en raden, mogelijke meetactiviteiten omschrijven
(bv. vanuit gegeven doelen enz.) haalbaar voor een gegeven groep en rekening houdende met de
omschreven didactische principes (uit hoofdstuk 1).
2.2. Doelen (oude ontwikkelingsdoelen voor ‘meten’)
→ 2.Wiskundige initiatie-meten
→ 2.1 de kleuters kunnen handelend en verwoordend twee dingen op hun kwalitatieve
eigenschap vergelijken
→ 2.2 de kleuters kunnen dingen kwalitatief vergelijken en samenbrengen op basis van één
of twee gemeenschappelijke kenmerken
→ 2.3 de kleuters kunnen dingen rangschikken volgens de toenemende of afnemende
mate van een welbepaald kwalitatief kenmerk
→ 2.4 de kleuters kunnen in concrete situaties handelingen uitvoeren met vormen,
grootheden en figuren, in functie van een kwalitatief kenmerk
→ 2.5 de kleuters kunnen handelend en verwoordend, aangeven dat een bepaalde
grootheid (lengte, inhoud, volume, gewicht, oppervlakte) van een ding dezelfde blijft,
hoe dit ook geplaatst of geordend is in de ruimte (conservatie)
→ 2.6 de kleuters kunnen bij benadering een voorwerp "meten" met een zelfgekozen
maateenheid.
→ 2.7 de kleuters kunnen verandering, beweging, (snelheid) die ze met hun eigen lichaam
ervaren of die ze bij voorwerpen, verschijnselen of bij andere mensen waarnemen,
verwoorden
→ 2.8 de kleuters kunnen bij vergelijking van twee voor hen bekende activiteiten en bij
voldoende duidelijke verschillen, verwoorden welke activiteit het langst en welke het
kortst duurt.
→ 2.9 de kleuters kunnen aan de hand van een kalender de dagen aftellen tussen het nu en
een speciale gebeurtenis waarvan de dag is aangegeven binnen de periode van een
week.
, De wereld van kinderen verruimen 1
2.3. Definitie
→ Enkele uitspraken van kleuters omtrent meten…
- Hij krijgt meer limonade.
- De koek is niet eerlijk verdeeld.
- Die auto gaat harder.
- Het is vandaag minder warm.
- Ik ben sterker.
- Dat is heel duur, het kost wel 1000 euro.
- Ik ben 1 meter groot.
- Er kunnen wel 10 blokken in mijn doos.
Soms vergelijken ze, soms zeggen ze hoe groot iets is
→ METEN: het gaat steeds om een bepaalde eigenschap/kenmerk en je vraagt je af hoe
groot het is, wat de maat ervan is
- Hoeveel is die knikker waard? (waarde)
- Hoe groot was jouw taart? (oppervlakte, gewicht of inhoud)
- Hoe lang duurde het? (tijdsduur)
- Hoe hard kon hij lopen? (snelheid)
- Hoe groot was die bus? (lengte, aantal passagiers, volume)
- Hoeveel meel moet er in dat pannenkoekbeslag? (gram, aantal lepels)
- …
→ Dus METEN is een getal toekennen aan een bepaalde eigenschap van de dingen (bv. die
muur is 5 meter hoog)
- MAAR bepaalde eigenschappen, kenmerken kunnen we niet meten (bv. kleur,
vorm, enz.).
- Enkel voor kwantitatieve kenmerken (kenmerken die kunnen gemeten, geteld
worden) is het zinvol deze uit te drukken in een getal.
→ METEN VAN LENGTE
- HOE? Je kiest eerst een stuk lengte als eenheid en dan tel je hoeveel keer je die
eenheid kunt afpassen
- Dat vergelijken en afpassen kan ook gebeuren met andere eigenschappen bv.
gewicht, tijdsduur, inhoud
- OPM: bepaalde eigenschappen kun je vergelijken maar niet afpassen (je kan er
geen eenheid naast houden), bv. snelheid en kracht. Je moet deze eigenschappen
indirect meten.
Maat = maatgetal gevolgd door een maateenheid
1. Inleiding
1.1. Wiskunde en wereldoriëntatie in de kleuterklas
- Hoe aan bod laten komen?:
→ Als activiteit op zich (in kleine groep)
→ Terloops tijdens functionele momenten (bv. koek en drankmoment)
→ Geïntegreerd (wero én wiskunde, ook in combinatie met beweging, beeld,
muziek, enz.)
- Herinner jullie:
→ Vrij
→ Gedeeld
→ Gestuurd
- Een ontwikkelingsbevorderende omgeving:
→ Via een rijk basismilieu en een rijk aanbod aan materialen en activiteiten
→ Door rekening te houden met de didactische principes
1.2. Didactische principes
- Als je dit toepas zou je effect groter zijn.
→ Integratie: vers. domeinen die bij elkaar aan bod komen (bv. wiskende en WO)
vertrekken vanuit beginsituatie, verderbouwen op wat je al weet.
→ Doelen: doelen nastreven: - Meten en metend rekenen - De waarneming
- Dagelijkse tijd - Historische tijd
- Erfgoededucatie - Getallenkennis
- Classificeren en seriëren - Koken met kleuters
- Wiskundetaal en grafische voorstellingen - Meetkunde
→ Aanschouwelijk: leren door echte materiaal. Werkelijke dingen gebruiken
→ Werkelijkheidsnabij: dicht bij hun eigen wereldbeeld. Brengen naar de klas (bv.
keuken materiaal)
→ Geleidelijkheid: stap per stap zodat ze tot inzicht kunnen komen
→ Herhalingsprincipe: door te herhalen leren de kinderen beter, op vers. manieren
→ Interactie: relatie onder elkaar, de kinderen beter leren kennen door interactie
→ Actie/3 H’s: hoofd (nadenken), handen (dingen doen) en hart (prikkelen/
Verwonderen/ dankbaarheid). Actief aan de slag
→ Onderzoekend leren: hen effectief iets doen, laten denken, onderzoeken. niet
zelf antwoorden.
, De wereld van kinderen verruimen 1
2. Meten en metend rekenen
2.1. Leerdoelen
→ inzicht hebben in het ‘meten’ (Waarover gaat het bij het meten? Wat is meten? Wat is een maat?)
→ het verschil aanduiden tussen kenmerken die je kunt meten en kenmerken die je niet kunt meten
→ het verschil kunnen aangeven tussen direct en indirect meten
→ de ontwikkeling van het meten volgens Piaget kennen en toepassen. Ook een uitspraak,
handeling toewijzen aan de overeenkomstige fase binnen de ontwikkeling volgens Piaget.
→ de algemene ontwikkeling van het meten omschrijven en verduidelijken met een voorbeeld. Ook
een voorbeeld toewijzen aan de juiste fase binnen de ontwikkeling.
→ het verschil aangeven tussen een natuurlijke maat en een standaardmaat en illustreren aan de
hand van een voorbeeld
→ de doelen toepassen: een activiteit ontwerpen (rekening houdend met de omschreven
didactische principes uit hoofdstuk 1) rond een gegeven doel en omgekeerd, bij een activiteit de
passende doel(en) aangeven (de mogelijk doelen zijn hierbij gegeven)
→ praktijk: het verschil kennen tussen schatten en raden, mogelijke meetactiviteiten omschrijven
(bv. vanuit gegeven doelen enz.) haalbaar voor een gegeven groep en rekening houdende met de
omschreven didactische principes (uit hoofdstuk 1).
2.2. Doelen (oude ontwikkelingsdoelen voor ‘meten’)
→ 2.Wiskundige initiatie-meten
→ 2.1 de kleuters kunnen handelend en verwoordend twee dingen op hun kwalitatieve
eigenschap vergelijken
→ 2.2 de kleuters kunnen dingen kwalitatief vergelijken en samenbrengen op basis van één
of twee gemeenschappelijke kenmerken
→ 2.3 de kleuters kunnen dingen rangschikken volgens de toenemende of afnemende
mate van een welbepaald kwalitatief kenmerk
→ 2.4 de kleuters kunnen in concrete situaties handelingen uitvoeren met vormen,
grootheden en figuren, in functie van een kwalitatief kenmerk
→ 2.5 de kleuters kunnen handelend en verwoordend, aangeven dat een bepaalde
grootheid (lengte, inhoud, volume, gewicht, oppervlakte) van een ding dezelfde blijft,
hoe dit ook geplaatst of geordend is in de ruimte (conservatie)
→ 2.6 de kleuters kunnen bij benadering een voorwerp "meten" met een zelfgekozen
maateenheid.
→ 2.7 de kleuters kunnen verandering, beweging, (snelheid) die ze met hun eigen lichaam
ervaren of die ze bij voorwerpen, verschijnselen of bij andere mensen waarnemen,
verwoorden
→ 2.8 de kleuters kunnen bij vergelijking van twee voor hen bekende activiteiten en bij
voldoende duidelijke verschillen, verwoorden welke activiteit het langst en welke het
kortst duurt.
→ 2.9 de kleuters kunnen aan de hand van een kalender de dagen aftellen tussen het nu en
een speciale gebeurtenis waarvan de dag is aangegeven binnen de periode van een
week.
, De wereld van kinderen verruimen 1
2.3. Definitie
→ Enkele uitspraken van kleuters omtrent meten…
- Hij krijgt meer limonade.
- De koek is niet eerlijk verdeeld.
- Die auto gaat harder.
- Het is vandaag minder warm.
- Ik ben sterker.
- Dat is heel duur, het kost wel 1000 euro.
- Ik ben 1 meter groot.
- Er kunnen wel 10 blokken in mijn doos.
Soms vergelijken ze, soms zeggen ze hoe groot iets is
→ METEN: het gaat steeds om een bepaalde eigenschap/kenmerk en je vraagt je af hoe
groot het is, wat de maat ervan is
- Hoeveel is die knikker waard? (waarde)
- Hoe groot was jouw taart? (oppervlakte, gewicht of inhoud)
- Hoe lang duurde het? (tijdsduur)
- Hoe hard kon hij lopen? (snelheid)
- Hoe groot was die bus? (lengte, aantal passagiers, volume)
- Hoeveel meel moet er in dat pannenkoekbeslag? (gram, aantal lepels)
- …
→ Dus METEN is een getal toekennen aan een bepaalde eigenschap van de dingen (bv. die
muur is 5 meter hoog)
- MAAR bepaalde eigenschappen, kenmerken kunnen we niet meten (bv. kleur,
vorm, enz.).
- Enkel voor kwantitatieve kenmerken (kenmerken die kunnen gemeten, geteld
worden) is het zinvol deze uit te drukken in een getal.
→ METEN VAN LENGTE
- HOE? Je kiest eerst een stuk lengte als eenheid en dan tel je hoeveel keer je die
eenheid kunt afpassen
- Dat vergelijken en afpassen kan ook gebeuren met andere eigenschappen bv.
gewicht, tijdsduur, inhoud
- OPM: bepaalde eigenschappen kun je vergelijken maar niet afpassen (je kan er
geen eenheid naast houden), bv. snelheid en kracht. Je moet deze eigenschappen
indirect meten.
Maat = maatgetal gevolgd door een maateenheid
