Voor het examen ‘SDEN3’ (wijnbrevet)
ISBN 9789082666113 UR 447
4e druk, 2022
1
,Inhoudsopgave
DEEL 1: VAN BODEM TOT BOTTELING ............................................................................ 6
Hoofdstuk 1: De druif en zijn omgeving................................................................................ 6
De wijnstok ........................................................................................................................ 6
Klimaat ............................................................................................................................... 6
Bodem ................................................................................................................................ 7
Wijngaard ........................................................................................................................... 8
Cyclus van de wijnstok ...................................................................................................... 8
Werkzaamheden in de wijngaard ....................................................................................... 8
Hoofdstuk 2: De druif ............................................................................................................ 9
Druivenplant & onderstam ................................................................................................. 9
35 druivenrassen................................................................................................................. 9
17 witte druivenrassen in schema..................................................................................... 10
18 blauwe druivenrassen in schema ................................................................................. 14
Hoofdstuk 3: Van druif tot wijn ........................................................................................... 18
De 5 fasen van wijn maken .............................................................................................. 18
Fase 1: oogsten ................................................................................................................. 18
Vinificatie van droge witte wijn in schema...................................................................... 19
Vinificatie van rode wijn in schema................................................................................. 20
Fase 2: van druif naar most .............................................................................................. 20
Fase 3: Vergisten .............................................................................................................. 21
Fase 4: rijpen of opvoeden ............................................................................................... 22
Fase 5: bottelen................................................................................................................. 22
Meer wijnstijlen................................................................................................................ 22
Rosé.................................................................................................................................. 22
Versterkte wijn ................................................................................................................. 22
Mousserende wijn ............................................................................................................ 23
Hoofdstuk 4: Wijn en de wet................................................................................................ 24
Wijncategorieën, accijns .................................................................................................. 24
Wijnbouwzones in EU ..................................................................................................... 24
Kwaliteitsaanduidingen in EU ......................................................................................... 24
Etiketregels....................................................................................................................... 25
DEEL 2: EEN WERELD VOL WIJN: OUDE EN NIEUWE WERELD ............................... 26
Hoofdstuk 1: Frankrijk ......................................................................................................... 26
Etiket ................................................................................................................................ 26
Alsace ............................................................................................................................... 26
Bourgogne ........................................................................................................................ 27
Chablis.............................................................................................................................. 27
Côte d’Or.......................................................................................................................... 27
Côte Chalonnaise & Mâconnais....................................................................................... 28
Beaujolais ......................................................................................................................... 29
Jura & Savoie ................................................................................................................... 29
Rhône ............................................................................................................................... 30
Provence & Corsica.......................................................................................................... 32
Languedoc-Roussillon...................................................................................................... 32
Sud-Ouest ......................................................................................................................... 33
Bordeaux .......................................................................................................................... 34
Rive Gauche/linkeroever.................................................................................................. 34
Rive Droite/rechteroever .................................................................................................. 35
2
, Loire ................................................................................................................................. 36
Champagne....................................................................................................................... 38
Hoofdstuk 2: Italië................................................................................................................ 39
Etiket ................................................................................................................................ 39
Piemonte........................................................................................................................... 40
Veneto .............................................................................................................................. 41
Meer gebieden in Noord-Italië ......................................................................................... 41
Toscana............................................................................................................................. 41
Meer gebieden in Midden-Italië....................................................................................... 42
Zuid-Italië......................................................................................................................... 42
Hoofdstuk 3: Spanje & Portugal .......................................................................................... 43
Spanje ............................................................................................................................... 43
Etiket ................................................................................................................................ 43
Cava.................................................................................................................................. 43
Penedès, Priorat ................................................................................................................ 43
Somontano, Rioja ............................................................................................................. 44
Ribera del Duero .............................................................................................................. 44
Rueda, Rias Baxas............................................................................................................ 44
La Mancha........................................................................................................................ 45
Valdepenas ....................................................................................................................... 45
Jerez.................................................................................................................................. 45
Vinificatie van sherry ....................................................................................................... 45
Portugal ............................................................................................................................ 46
Etiket ................................................................................................................................ 46
Minho/Vinho Verde ......................................................................................................... 46
Douro................................................................................................................................ 46
Vinificatie van port........................................................................................................... 47
Dão, Bairrada, Alentejo.................................................................................................... 47
Madeira............................................................................................................................. 48
Hoofdstuk 4: Duitsland ........................................................................................................ 49
Etiket ................................................................................................................................ 49
Ahr.................................................................................................................................... 50
Mosel................................................................................................................................ 50
Nahe ................................................................................................................................. 50
Rheingau........................................................................................................................... 51
Rheinhesen, ...................................................................................................................... 51
Pfalz.................................................................................................................................. 51
Baden................................................................................................................................ 51
Franken............................................................................................................................. 51
Hoofdstuk 5: Oostenrijk en Zwitserland .............................................................................. 52
Oostenrijk ......................................................................................................................... 52
Etiket ................................................................................................................................ 52
Niederösterreich ............................................................................................................... 52
Burgenland, Steiermark.................................................................................................... 53
Zwitserland....................................................................................................................... 53
Hoofdstuk 6: Hongarije, Balkanlanden & Griekenland ....................................................... 54
Hongarije, Kroatië, Slovenië............................................................................................ 54
Bulgarije, Roemenië......................................................................................................... 55
Griekenland ...................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 7: Nederland, België, Luxemburg ...................................................................... 56
3
, Nederland ......................................................................................................................... 56
België, Luxemburg........................................................................................................... 56
Hoofdstuk 8: Verenigde Staten ............................................................................................ 57
California.......................................................................................................................... 57
Nappa Valley, Sonoma County........................................................................................ 57
Washington State.............................................................................................................. 57
Oregon .............................................................................................................................. 57
Hoofdstuk 9: Zuid-Amerika ................................................................................................. 58
Chili.................................................................................................................................. 58
Costa, Aconcagua, Maipo, Rapel, Curicó, Maule............................................................ 58
Argentinië......................................................................................................................... 59
Mendoza ........................................................................................................................... 59
Brazilië, Uruguay ............................................................................................................. 59
Hoofdstuk 10: Zuid-Afrika................................................................................................... 60
Etiket ................................................................................................................................ 60
Méthode Cap Classique.................................................................................................... 60
Stellenbosch ..................................................................................................................... 60
Paarl & Franschhoek ........................................................................................................ 61
Cape South Coast, Swartland ........................................................................................... 61
Constantia......................................................................................................................... 61
Hoofdstuk 11: Australië & Nieuw-Zeeland ......................................................................... 62
Australië ........................................................................................................................... 62
Etiket ................................................................................................................................ 62
Western Australia............................................................................................................. 62
South Australia, Barossa Valley....................................................................................... 62
Victoria, Yarra Valley ...................................................................................................... 62
New South Wales, Hunter Valley .................................................................................... 62
Nieuw-Zeeland ................................................................................................................. 63
Noordereiland, Hawke’s Bay ........................................................................................... 63
Zuidereiland: Marlborough, Central Otago...................................................................... 63
Hoofdstuk 12: China ............................................................................................................ 63
DEEL 3: OMGAAN MET WIJN............................................................................................. 64
Hoofdstuk 1: Wijn proeven .................................................................................................. 64
De smaakfactoren ............................................................................................................. 64
Zintuigen .......................................................................................................................... 64
Proeven in 6 stappen ........................................................................................................ 64
Aromawiel ........................................................................................................................ 65
Wijn in woorden............................................................................................................... 65
Hoofdstuk 2: Serveren en bewaren ...................................................................................... 66
Kurkentrekkers ................................................................................................................. 66
Glaswerk........................................................................................................................... 66
Goed proefglas: ................................................................................................................ 66
Karaf................................................................................................................................. 66
Temperatuur ..................................................................................................................... 67
Wijn bewaren ................................................................................................................... 67
Flesmaten ......................................................................................................................... 67
Hoofdstuk 3: Aan tafel ......................................................................................................... 67
Combineren gerecht en wijn ............................................................................................ 67
5-stappenplan wijn-spijs................................................................................................... 67
Wijnstijlen in schema ....................................................................................................... 68
4