Hoofdstuk 1 : De vraag naar producten
§1.1 De individuele vraag
De individuele vraag is q = 5 -p bij bron 3. De gevraagde hoeveelheid is q. Bij p = €3,- wil de
consument q = 5 - p = 2 balpennen kopen. De vergelijking is q = 5 - p, waarbij 0<p<5.
In bron 4 is het consumentensurplus : ΔABC = 3 x 3 x 0,5 = €4,50.
De wens om behoeften te bevredigen resulteert in een vraag naar producten. Het
consumentensurplus is de maatstaf voor het welbevinden van deze aankoop. De vraag naar
een product wordt beïnvloed door de individuele voorkeuren, het beschikbare budget, de
aanwezigheid van substitueerbare producten, het bestaan van complementaire producten
en exogene factoren.
§1.2 De collectieve vraag
Het verband tussen de prijs en de hoeveelheid die door een hele groep wordt gevraagd, is
de collectieve vraag.
Het afzetgebied is het gebied waar de producent zijn product verkoopt. Bijv. een fiets
fabrikant wil de collectieve vraag naar fietsen in heel NL weten, terwijl een bakker alleen
geïnteresseerd is in de collectieve vraag in zijn dorp.
Consument A en B kopen bij een prijs van €4,- beide 1 pen. De collectieve gevraagde
hoeveelheid is daarom bij een prijs van €4,- 2 pennen. Bij een prijs van €3,- is de collectieve
gevraagde hoeveelheid dus 4 pennen.
, Bij een prijs van €5,- wordt er niet gevraagd. Daarom wordt €5,- het snijpunt van de
collectieve vraaglijn op de y-as. Daarna bereken je hoeveel stuks er verkocht worden met
een prijs van €0,-. Dat is 5 + 5 = 10. Dit is het snijpunt van de collectieve vraaglijn met de x-
as.
Bij een prijs van €0,10 per boterham vragen 25 consumenten in totaal 100 boterhammen.
Het collectieve consumentensurplus is dus 100 x 0,16 x 0,5 = €8,-
§1.3 prijselasticiteit
Om te weten of de vraag daalt als de prijzen stijgen of hoeveel meer er wordt verkocht als
de prijzen dalen heb je de waarde van de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid
nodig. De prijselasticiteit geeft aan hoeveel procent de gevraagde hoeveelheid verandert als
gevolg van prijsverandering. We gebruiken de formule :
Prijselasticiteit = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering van de prijs
Prijselasticiteit is een negatief getal. Stel : de winkelier verlaagt de prijs van het product met
10%. Hierdoor stijgt de vraag met 5%. De waarde van de prijselasticiteit is dan 5% :
10% = -0,5. Bij een prijselasticiteit van -2 is de procentuele daling van de gevraagde
hoeveelheid groter dan de procentuele stijging van de prijs. Hierbij kan de winkelier
berekenen wat het effect is van een prijsverandering op zijn omzet.
Omzet = prijs(p) x gevraagde hoeveelheid(q). Als hij de prijs verhoogt, ontvangt hij minder
geld. Er zal meer afname zijn van zijn omzet dan toename. Zijn omzet zal dalen.
§1.1 De individuele vraag
De individuele vraag is q = 5 -p bij bron 3. De gevraagde hoeveelheid is q. Bij p = €3,- wil de
consument q = 5 - p = 2 balpennen kopen. De vergelijking is q = 5 - p, waarbij 0<p<5.
In bron 4 is het consumentensurplus : ΔABC = 3 x 3 x 0,5 = €4,50.
De wens om behoeften te bevredigen resulteert in een vraag naar producten. Het
consumentensurplus is de maatstaf voor het welbevinden van deze aankoop. De vraag naar
een product wordt beïnvloed door de individuele voorkeuren, het beschikbare budget, de
aanwezigheid van substitueerbare producten, het bestaan van complementaire producten
en exogene factoren.
§1.2 De collectieve vraag
Het verband tussen de prijs en de hoeveelheid die door een hele groep wordt gevraagd, is
de collectieve vraag.
Het afzetgebied is het gebied waar de producent zijn product verkoopt. Bijv. een fiets
fabrikant wil de collectieve vraag naar fietsen in heel NL weten, terwijl een bakker alleen
geïnteresseerd is in de collectieve vraag in zijn dorp.
Consument A en B kopen bij een prijs van €4,- beide 1 pen. De collectieve gevraagde
hoeveelheid is daarom bij een prijs van €4,- 2 pennen. Bij een prijs van €3,- is de collectieve
gevraagde hoeveelheid dus 4 pennen.
, Bij een prijs van €5,- wordt er niet gevraagd. Daarom wordt €5,- het snijpunt van de
collectieve vraaglijn op de y-as. Daarna bereken je hoeveel stuks er verkocht worden met
een prijs van €0,-. Dat is 5 + 5 = 10. Dit is het snijpunt van de collectieve vraaglijn met de x-
as.
Bij een prijs van €0,10 per boterham vragen 25 consumenten in totaal 100 boterhammen.
Het collectieve consumentensurplus is dus 100 x 0,16 x 0,5 = €8,-
§1.3 prijselasticiteit
Om te weten of de vraag daalt als de prijzen stijgen of hoeveel meer er wordt verkocht als
de prijzen dalen heb je de waarde van de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid
nodig. De prijselasticiteit geeft aan hoeveel procent de gevraagde hoeveelheid verandert als
gevolg van prijsverandering. We gebruiken de formule :
Prijselasticiteit = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering van de prijs
Prijselasticiteit is een negatief getal. Stel : de winkelier verlaagt de prijs van het product met
10%. Hierdoor stijgt de vraag met 5%. De waarde van de prijselasticiteit is dan 5% :
10% = -0,5. Bij een prijselasticiteit van -2 is de procentuele daling van de gevraagde
hoeveelheid groter dan de procentuele stijging van de prijs. Hierbij kan de winkelier
berekenen wat het effect is van een prijsverandering op zijn omzet.
Omzet = prijs(p) x gevraagde hoeveelheid(q). Als hij de prijs verhoogt, ontvangt hij minder
geld. Er zal meer afname zijn van zijn omzet dan toename. Zijn omzet zal dalen.
