HC1 Verwantschap en groepsvorming
Kottak H10
Verwantschap is een elementair principe die bedoeld is voor het organiseren van individuen in sociale
groepen, rollen en categorieën. Het is een universeel principe en wordt sociaal geconstrueerd. Het kent
cross-culturele variatie.
Nuclear (kern) family: ouders en kinderen die normaalgesproken samen in hetzelfde huis wonen.
1. Family of orinentation: de familie waarin je geboren bent en opgroeit.
2. Familie van procreation: familie gevormd wanneer je zelf kinderen krijgt.
Expanded familie huishouden: een huishouden met een groep familieleden, anders dan of als aanvulling
op, getrouwd koppel en hun kinderen.
1. Collateral huishouden: expanded huishouden inclusief broers e zussen met hun echtgenoten en
kinderen (twee generaties).
2. Matrifocal huishouden: expanded huishouden met een vrouw als hoofd van de familie, inclusief
andere volwassenen familieleden met hun kinderen.
3. Extended familie huishouden: een expanded huishouden met drie of meer generaties.
Descent (afstammings) groep: Sociale eenheden waarvan de leden claimen af te stammen van
gezamenlijke voorouders. Binnen deze groepen is er sprake van een afstammingslijn. Mensen met
gedeelde afkomst. Deze groepen zijn vaak te vinden in gemeenschappen waar economie gebaseerd op
tuinbouw, pastoralisme en landbouw is. Niet alle mensen wonen samen.
1. Lineage: een groep van unilineal afkomst, gebaseerd op aangetoonde afkomst (ze kunnen de lijn van
voorouders opnoemen, dit hoeft niet precies te kloppen)
2. Clan: een groep van unilineal afkomst die gebaseerd is op gedacht afkomst. Kan lineage bevatten. De
leden claimen om een gezamenlijke afstamming te hebben maar kunnen dit niet bewijzen. Gaat vaak om
een mythische voorouder (stipulated descent).
De afstammingslijn kan op twee manieren berekend worden; patrilineaire en matrilineaire
Lineal kin: ancestors or descendants
Collateral kin: sibling branches
,Affinals: aanverwanten die door middel van huwelijk zijn verbonden
Neolocality: de leefsituatie waarin een koppel een nieuwe woonplaats kiest en verhuist (weg van de
ouders).
Exogamie: trouwen buiten je eigen groep.
Unilineal descent: gebruik van een lijn van afkomst, materinial OF paterinial afkomst.
Ambilineal afkomst: een flexibele ‘regel’ van afkomst bepalen, persoon mag zelf kiezen waar die bij
hoort. Dit kunnen meerdere (patrilineair of matrilineair) groepen tegelijkertijd zijn.
Kinship calculatie: de relatie gebaseerd op verwantschap die mensen in verschillende maatschappijen
herkennen en hoe ze over deze relaties praten.
Ego: de positie vanuit welke iemand egocentrische genealogie bekijkt.
Kin terms: specifieke woorden die in bepaalde cultuur en taal gebruikt worden voor familieleden. Emic
perspectief. Anders dan genologische kin types, die zich op biologische verwantschap richten.
Voorbeeld: de broer van de vader = genologisch / oom = kin term
Kin types: verwijzen naar een bepaalde geneologische relatie. Etic perspectief.
Bilateral kinship calculation: banden van verwanten berekend gelijk door beide sekses.
Vier voornaamste manieren van indelen van verwanten op basis van ouderlijke generatie:
1. Linial kinship terminologie: nuclear family staat centraal, aan beide kanten worden zelfde termen
gebruikt (tante, oom). Zelfde systeem als wij gebruiken. Wordt bilateral kinship calculation
gebruikt.
2. Bifurcate merging kinship terminologie: naar twee kanten gesplitst (vaders kant en moeders kant)
en de verwant met dezelfde sekse samengevoegd (vaders broer = vader, moeders zus =moeder).
Vind je terug in unilineair afstammingen samenlevingen en in unilineaire vestigingen.
3. Generation kinship terminologie: op niveau van ouders zijn er maar twee termen: moeder en
vader (allebei de vader en moeder kant). Typerend voor ambilineaire samenlevingen.
4. Bifurcate collateral kinship terminologie: naar beide kanten gesplitst (bijvoorbeeld ouders met
verschillende etnische achtergrond).
Documentaire: Everything is relatives (deel 1)
William Rivers, trained as a doctor, administered psychological tests to the islanders of the Torres Straits
north of Australia and discovered the importance of relatives in their society. His work as a psychologist
and medical researcher enabled him to bring something new to anthropology: a scientific approach. His
field study with a hill tribe in southern India, the Todas, ultimately set the trend for anthropologists to go
and visit the cultures in which they were interested, rather than staying at home and theorizing.
He thought to use the geneological method to see how much you can learn about a culture. The regulation
of social life.
, HC2 Huwelijk en alliantie
Kottak H11
Cross cousin/parallel cousin: kinderen van de broer van je moeder en kinderen van de zus van je vader
Moeities: samenleving die splits is twee groepen. Er zijn patrilineaire moeities en matrilineaire moeties.
Billateral cross cousin marriage:
Incest: seksuele relaties met een persoon wie lokaal (=emically) als een dichtbij familielid
Incest is een taboo in samenlevingen; huwelijk tussen cross cousins is toegestaan, parallel cousins niet.
Dit ligt vaak aan of het een matrilineaire of patrilineaire samenleving is, je mag namelijk niet met iemand
die je lineage deelt trouwen.
Exogamie regels zijn adaptief, ze zorgen voor grotere sociale netwerken. Huwelijken zijn bedoeld om
sociale allianties te creëren en onderhouden.
Endogamie: verplichting huwelijkspartner binnen de groep waarvan men lid is te kiezen.
Huwelijk: niet universeel te definiëren. Je moet je afvragen welke problemen het huwelijk probeert op te
lossen. Bijvoorbeeld ouderschap, relaties van verbondenheid (tussen echtgenoten en families),
seksualiteit, arbeid, bezit en erfenis.
Polygamie: een persoon met meerdere partners
Polyginie: een man met meerdere vrouwen
Polyandrie: een vrouw met meerdere mannen
Dowry (bruidsschat): giften voor de familie van de man. Er zijn twee vormen van; 1. schat die vrouw
meekrijgt met huwelijk vanuit haar familie, voornamelijk moeder (wat ze allemaal gespaard heeft) dit is
een soort ‘trust fund’ tijdens huwelijk, 2. schat die gegeven wordt aan de familie van de man, de familie
van de man wordt gecompenseerd voor de verantwoordelijkheid die de familie op zich neemt.
Lobola (bruidsprijs): groep van de vrouw wordt gecompenseerd voor het verlies van werkkracht en het
feit dat geboren kinderen bij familie van de man horen. Vormt ook garantie tegen echtscheidingen; anders
moet hele lobola terugbetaald worden. Bestaat in patrilineaire samenlevingen.
Bruidsdienst: diensten die de man voor of kort na zijn huwelijk moet verrichten voor de familie van zijn
vrouw.
Het huwelijk zorgt voor verbintenis tussen familiegroepen.
Duurzame verbintenissen: worden voortgezet wanneer een van de echtgenoten overlijdt.
Sororaat: de vrouw overlijdt, de familie van de vrouw geeft de man de zus van de vrouw. Lobola hpeft
niet terigbetaald te worden.
Kottak H10
Verwantschap is een elementair principe die bedoeld is voor het organiseren van individuen in sociale
groepen, rollen en categorieën. Het is een universeel principe en wordt sociaal geconstrueerd. Het kent
cross-culturele variatie.
Nuclear (kern) family: ouders en kinderen die normaalgesproken samen in hetzelfde huis wonen.
1. Family of orinentation: de familie waarin je geboren bent en opgroeit.
2. Familie van procreation: familie gevormd wanneer je zelf kinderen krijgt.
Expanded familie huishouden: een huishouden met een groep familieleden, anders dan of als aanvulling
op, getrouwd koppel en hun kinderen.
1. Collateral huishouden: expanded huishouden inclusief broers e zussen met hun echtgenoten en
kinderen (twee generaties).
2. Matrifocal huishouden: expanded huishouden met een vrouw als hoofd van de familie, inclusief
andere volwassenen familieleden met hun kinderen.
3. Extended familie huishouden: een expanded huishouden met drie of meer generaties.
Descent (afstammings) groep: Sociale eenheden waarvan de leden claimen af te stammen van
gezamenlijke voorouders. Binnen deze groepen is er sprake van een afstammingslijn. Mensen met
gedeelde afkomst. Deze groepen zijn vaak te vinden in gemeenschappen waar economie gebaseerd op
tuinbouw, pastoralisme en landbouw is. Niet alle mensen wonen samen.
1. Lineage: een groep van unilineal afkomst, gebaseerd op aangetoonde afkomst (ze kunnen de lijn van
voorouders opnoemen, dit hoeft niet precies te kloppen)
2. Clan: een groep van unilineal afkomst die gebaseerd is op gedacht afkomst. Kan lineage bevatten. De
leden claimen om een gezamenlijke afstamming te hebben maar kunnen dit niet bewijzen. Gaat vaak om
een mythische voorouder (stipulated descent).
De afstammingslijn kan op twee manieren berekend worden; patrilineaire en matrilineaire
Lineal kin: ancestors or descendants
Collateral kin: sibling branches
,Affinals: aanverwanten die door middel van huwelijk zijn verbonden
Neolocality: de leefsituatie waarin een koppel een nieuwe woonplaats kiest en verhuist (weg van de
ouders).
Exogamie: trouwen buiten je eigen groep.
Unilineal descent: gebruik van een lijn van afkomst, materinial OF paterinial afkomst.
Ambilineal afkomst: een flexibele ‘regel’ van afkomst bepalen, persoon mag zelf kiezen waar die bij
hoort. Dit kunnen meerdere (patrilineair of matrilineair) groepen tegelijkertijd zijn.
Kinship calculatie: de relatie gebaseerd op verwantschap die mensen in verschillende maatschappijen
herkennen en hoe ze over deze relaties praten.
Ego: de positie vanuit welke iemand egocentrische genealogie bekijkt.
Kin terms: specifieke woorden die in bepaalde cultuur en taal gebruikt worden voor familieleden. Emic
perspectief. Anders dan genologische kin types, die zich op biologische verwantschap richten.
Voorbeeld: de broer van de vader = genologisch / oom = kin term
Kin types: verwijzen naar een bepaalde geneologische relatie. Etic perspectief.
Bilateral kinship calculation: banden van verwanten berekend gelijk door beide sekses.
Vier voornaamste manieren van indelen van verwanten op basis van ouderlijke generatie:
1. Linial kinship terminologie: nuclear family staat centraal, aan beide kanten worden zelfde termen
gebruikt (tante, oom). Zelfde systeem als wij gebruiken. Wordt bilateral kinship calculation
gebruikt.
2. Bifurcate merging kinship terminologie: naar twee kanten gesplitst (vaders kant en moeders kant)
en de verwant met dezelfde sekse samengevoegd (vaders broer = vader, moeders zus =moeder).
Vind je terug in unilineair afstammingen samenlevingen en in unilineaire vestigingen.
3. Generation kinship terminologie: op niveau van ouders zijn er maar twee termen: moeder en
vader (allebei de vader en moeder kant). Typerend voor ambilineaire samenlevingen.
4. Bifurcate collateral kinship terminologie: naar beide kanten gesplitst (bijvoorbeeld ouders met
verschillende etnische achtergrond).
Documentaire: Everything is relatives (deel 1)
William Rivers, trained as a doctor, administered psychological tests to the islanders of the Torres Straits
north of Australia and discovered the importance of relatives in their society. His work as a psychologist
and medical researcher enabled him to bring something new to anthropology: a scientific approach. His
field study with a hill tribe in southern India, the Todas, ultimately set the trend for anthropologists to go
and visit the cultures in which they were interested, rather than staying at home and theorizing.
He thought to use the geneological method to see how much you can learn about a culture. The regulation
of social life.
, HC2 Huwelijk en alliantie
Kottak H11
Cross cousin/parallel cousin: kinderen van de broer van je moeder en kinderen van de zus van je vader
Moeities: samenleving die splits is twee groepen. Er zijn patrilineaire moeities en matrilineaire moeties.
Billateral cross cousin marriage:
Incest: seksuele relaties met een persoon wie lokaal (=emically) als een dichtbij familielid
Incest is een taboo in samenlevingen; huwelijk tussen cross cousins is toegestaan, parallel cousins niet.
Dit ligt vaak aan of het een matrilineaire of patrilineaire samenleving is, je mag namelijk niet met iemand
die je lineage deelt trouwen.
Exogamie regels zijn adaptief, ze zorgen voor grotere sociale netwerken. Huwelijken zijn bedoeld om
sociale allianties te creëren en onderhouden.
Endogamie: verplichting huwelijkspartner binnen de groep waarvan men lid is te kiezen.
Huwelijk: niet universeel te definiëren. Je moet je afvragen welke problemen het huwelijk probeert op te
lossen. Bijvoorbeeld ouderschap, relaties van verbondenheid (tussen echtgenoten en families),
seksualiteit, arbeid, bezit en erfenis.
Polygamie: een persoon met meerdere partners
Polyginie: een man met meerdere vrouwen
Polyandrie: een vrouw met meerdere mannen
Dowry (bruidsschat): giften voor de familie van de man. Er zijn twee vormen van; 1. schat die vrouw
meekrijgt met huwelijk vanuit haar familie, voornamelijk moeder (wat ze allemaal gespaard heeft) dit is
een soort ‘trust fund’ tijdens huwelijk, 2. schat die gegeven wordt aan de familie van de man, de familie
van de man wordt gecompenseerd voor de verantwoordelijkheid die de familie op zich neemt.
Lobola (bruidsprijs): groep van de vrouw wordt gecompenseerd voor het verlies van werkkracht en het
feit dat geboren kinderen bij familie van de man horen. Vormt ook garantie tegen echtscheidingen; anders
moet hele lobola terugbetaald worden. Bestaat in patrilineaire samenlevingen.
Bruidsdienst: diensten die de man voor of kort na zijn huwelijk moet verrichten voor de familie van zijn
vrouw.
Het huwelijk zorgt voor verbintenis tussen familiegroepen.
Duurzame verbintenissen: worden voortgezet wanneer een van de echtgenoten overlijdt.
Sororaat: de vrouw overlijdt, de familie van de vrouw geeft de man de zus van de vrouw. Lobola hpeft
niet terigbetaald te worden.
