Samenvatting Interculturele pedagogiek

,College 1: Kritische pedagogiek


Interculturele pedagogiek gaat over de bestudering van (relaties met en tussen) mensen
met verschillende culturele achtergronden waar het inherent draait om perspectieven.
-​ Perspectieven zijn de manieren van kijken naar de wereld.
→ De vraag is welke perspectieven wel of niet aan bod komen en wel of niet
gewaardeerd worden in de maatschappij als geheel en in de universiteit en het
vakgebied van de pedagogiek in het bijzonder. Denk aan normen, waarden, etc.
Kritische pedagogiek is van belang, omdat het mensen aanzet om echt na te denken over
de inhoud van onder anderen opvoeding en actief er bezig mee te zijn.
Zo worden er bepaalde keuzes gemaakt binnen bijvoorbeeld de universiteit over wat de
studenten leren, toepassen, etc.
Dit zegt op zijn beurt weer iets over het perspectief dat wordt aangeleerd.


De letterlijke betekenis van neutraal is niet voor of tegen, onpartijdig, zonder voorkeur,
afzijdig, onverschillig, etc.
Mensen zeggen soms dat onderwijs neutraal en objectief moet zijn. Echter is dit
onmogelijk. Alles wat de docent zegt, in de opdrachten stopt, in de reader staat, etc. zijn
keuzes die voortkomen uit wat zij belangrijk vinden. Hierdoor is het nooit neutraal, omdat
de keuzes worden gemaakt vanuit hun gezichtspunt/perspectief.


Positionaliteit is iemands persoonlijke geschiedenis, inclusief opvoeding, opleiding,
werk, leefomgeving, etc. die mede bepalen hoe iemand denkt en handelt.
Het beïnvloedt de lens die je gebruikt om naar de wereld te kijken.


Het verschil tussen positionaliteit en perspectief:
-​ Positionaliteit = jouw maatschappelijke en persoonlijke positie die bepaalt hoe jij
de wereld benadert.
→ De factoren die bepalen welke lens je geneigd bent te gebruiken.
-​ Perspectief = jouw kijk, interpretatie of manier van begrijpen.
→ De lens zelf




Interculturele pedagogiek​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 1

, Objectieve kennis staat los van waarnemingen of voorkeuren van de individu.
Het is een neutrale blik gericht op de feiten, echter valt dit in de praktijk vaak tegen.
Subjectieve kennis gaat over iemands persoonlijke oordeel of zienswijze die niet
neutraal is, het zijn meningen in plaats van feiten.
→ Objectief is handig om ergens eens over te zijn en subjectiviteit is beter voor het
handelen met mensen in situaties.


De standpunttheorie is het idee dat iedereen een standpunt of gezichtspunt hebben die
een specifieke inzicht biedt in de sociale werkelijkheid.
Ieder gezichtspunt bezitten unieke kenniswaarde. Ieder perspectief biedt een andere
kijk op de werkelijkheid. Het is ook afhankelijk van de context = sociaal gesitueerd
waardoor het nooit neutraal is.
Bewustzijn hiervan is belangrijk voor interpretatie en conclusies.


Een ideologie is een coherente set ideeën en waarden over de wereld, de maatschappij
en de rol van de mens daarin. Pedagogiek is bijvoorbeeld ook een ideologie, omdat er
een bepaald wereldbeeld achter zit.


Indoctrinatie is manipulatie door systematische en eenzijdig onderwijzen van
aanvechtbare overtuigingen met de bedoeling dat deze kritiekloos worden aanvaard.
Tegenspraak wordt gestraft. Door sommige mensen worden opleiding opgevat als
indoctrinatie.


Huidig in de samenleving is de vraag wie indoctrineert wie?
-​ De minderheid die proberen tegen de stroom in te zwemmen door hun geluid te
laten horen…
-​ Iedereen met een andere mening dan de minderheid wordt opgegeten door de
minderheid…
→ Een verandering van de status quo wordt gezien als een ‘aanval’. Het zorgt altijd voor
rel, omdat er iets wordt veranderd voor sommige mensen die er ‘niets winnen’.


Doris Lessing zei dat alle onderwijssystemen indoctrinatie zijn. Alles dat je leert komt uit
een uiting van vooroordelen/keuzes die zijn gemaakt over bepaalde tijd en cultuur.
Zij zag het als de meerderheid die de minderheid probeert te onderdrukken en niet
andersom, omdat alleen degene die 'conformeren' aan de indoctrinatie werken in het
systeem en houden het daardoor dus in stand.




Interculturele pedagogiek​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2