Economie in Context 6 vwo H20 samenvatting

Economie samenvatting 20.1 Nederland internationaal

 Export en import
 Open economie = relatief veel import en export (  erg afhankelijk v. buitenland )
 Import(/export)quote = hoeveel % v. binnenlands inkomen wordt besteed aan
invoer(/export) v. producten/diensten
 Importquote = importwaarde : binnenlands inkomen/product

 Deel vd export bestaat uit doorvoer en wederuitvoer
 Wederuitvoer = buitenlandse goederen kopen en die zonder/na een kleine bewerking direct
weer uitvoeren
 Doorvoer = geïmporteerde goederen gelijk weer uitvoeren, maar worden niet eerst gekocht
door nl’se ondernemers

 Lopende rekening betalingsbalans
 Betalingsbalans = waarde v. alle economische transacties v. land met buitenland
 Lopende rekening = gaat alleen om ontvangsten en uitgaven ivm de export en import v.
producten en diensten en internationaal ontvangen of betaalde inkomen

 Oorzaken overschotten op de lopende rekening
 Overschotten goederen-/dienstenrekeningen (  sterke internationale concurrentiepositie)
 Oorzaken:
 - relatief lage reële loonkosten per eenheid product tov concurrerende landen
 Reële lonen nemen tov arbeidsproductiviteit minder toe dan in buitenland
 Tov buitenlandse concurrenten stijgen de exportprijzen zo minder hard dan de prijzen v.
concurrenten op de wereldmarkt  concurrentiepositie verbetert  export stijgt (inflatie in
NL is mede hierdoor relatief gering tov buitenland)
 - ruilvoetverbetering
 Ruilvoet = verhouding gewogen prijsindexcijfer v. verkochte exportgoederen en
prijsindexcijfer v. geïmporteerde goederen (ruilvoetverbetering als 1 e hoger is dan 2e)
 Op kortere termijn
 Als export- en importvolume gelijk blijven
 Op kortere termijn : ruilvoetverbetering leidt tot grotere stijging vd import dan exportwaarde
 verbetering lopende rekening
 Bij gelijkblijvend exportvolume kan je meer importeren
 Op langere termijn : ruilvoetverbetering leidt tot verslechtering vd concurrentiepositie 
export neemt af
 - daling vd koers vd euro
 Daling eurokoers  goederen uit eurolanden naar verhouding goedkoper in niet-eurolanden
 Europese export stijgt ( goederen niet-eurolanden worden tevens duurder  Europese
import daalt )
 - relatief hoog kennisniveau vd nl’se beroepsbevolking
  hoge kwaliteit v. nl’se producten/diensten, ook hoge arbeidsproductiviteit

 BRON 20.8 RUILVOETONTWIKKELING



 Bestedingseffecten toenemende overschotten op de lopende rekening

,  Toenemende exporten/afnemende importen op de lopende rekening  toename
bestedingen in NL
 In periode v. laagconjunctuur goed voor binnenlandse productie en werkgelegenheid
 Werkloosheid neemt af en economische groei neemt toe
 In periode v. hoogconjunctuur  toename vd (bestedings)inflatie

 Nederland belangrijke exporteur en importeur
 Afname vd wereldhandel  daling nl’se export  productie en werkgelegenheid in
exportindustrie dalen  werkloosheid stijgt

 Totale rekening betalingsbalans
 Totale rekening vd betalingsbalans omvat de lopende rekening en financiële
vermogensrekeningen
 Transacties op financiële rekening : internationale besparingen, leningen en beleggingen

 Kleiner overschot op totale rekening dan op lopende rekening  door grote tekort op de
financiële vermogensrekeningen ; per saldo investeren, sparen en beleggen nl’se gezinnen en
bedrijven meer in buitenland dan andersom

 BRON 20.10 BETALINGSBALANS




Economie samenvatting 20.2 Vrijhandel en protectie

 Vrijhandel
 Vrijhandel = er bestaan geen handelsbelemmeringen
 Vrije internationale handel  landen gaan zich specialiseren; goederen daar geproduceerd
waar het naar verhouding het goedkoopst is  = internationale arbeidsverdeling

 Oorzaken comparatieve kostenverschillen
 De oorzaken v. comparatieve kostenverschillen tussen landen zijn verschillend:
 - loonkostenverschillen
 - verschillen in kennis en scholing
 - verschil in klimaat
 - aanwezigheid v. grondstoffen
 - ligging

 Voordelen vrijhandel
 World Trade Organization (WTO) ; internationale vrijhandel veel voordelen op wereldschaal:
 - efficiëntere en goedkopere productie op wereldschaal en zo ook tot lagere prijzen voor de
consument
 - meer internationale handel en zo tot toenemende productie en werkgelegenheid op
wereldniveau
 - door lagere prijzen en toenemende productie leidt globalisering tot groei vd koopkracht v.
het wereldinkomen
 - kwaliteit vd goederen en keuzemogelijkheden nemen toe
 - vrije globalisering draagt bij aan wederzijds begrip voor culturele, sociale, politieke en
economische omstandigheden in de afzonderlijke landen; dat bevordert de wereldvrede