Hoofdstuk 8: ontsmettingsmiddelen
1. Begripsomschrijving
Reinigen = aantal MO verlaagd
Ontsmetten of desinfecteren = kiemarm, het aantal MO sterk
verminderd, kans op overdracht is minimaal, wel nog sporen
- Voorwerpen = desinfectantia
- Huid = antiseptica
Verkeerd gebruik = ontwikkeling resistentie
Steriliseren = alle levende MO en sporen zijn gedood
- Duurder
- Sterilisatie kan beschadigen
- Steriele materialen om huid en slijmvliezen te doorbreken
- Steriel – kiemvrij – aseptisch = afwezigheid levende MO
2. Werkingsmechanismen
Ontsmettingsmiddelen kunnen:
- Inwerken op celwand
- Inwerken op celenzymen vernietigen eiwit enzym : MO verliest
functie
- Inwerken op DNA (nucleïnezuren): celkern beschadigd.
3. Voorwaarden kwaliteitsvol ontsmettingsmiddel
Algemene voorwaarden
- Veel vegetatieve bacteriën dodend
- Chemosterilans: een ontsmettingsmiddel word een chemosterilans
genoemd wnr het de kracht heeft om die opsomming en de sporen
kan doden. Iets dat zo krachtig is dat het alles kan doden,
gesteriliseerd
- Niet toxisch: een middel dat bacteriën doodt, tast eveneens
menselijke cel aan
- Breed bactericide werkingsspectrum
- Geen allergie
- Niet of slechts beperkt geïnactiveerd worden door aanwezigheid
van organisch materiaal zoals etter, bloed,..
- Realistische contacttijd: na aanbrengen van ontsmettingsmiddel,
inwerken en opdrogen, duurt 15 à 30 sec
- Mag materiaal niet aantasten
- Moet stabiel zijn 5jaar houdbaar.
, - Kostprijs moet verantwoord zijn.
4. Ontsmettingsmiddelen bewaren
Geopende flacons: labelen!
- Waterig: 1 week houdbaar
- Alcoholisch: 1 maand houdbaar
- Unidosissen: niet hergebruiken
Flacon nooit aanvullen
Steeds flacon goed afsluiten – opening niet in contact brengen met huid,
wonden, niet steriel materiaal
5. Ontsmettingsmiddelen – soorten
Fenolen
- Werkingsspectrum
o Gram+, gram-
o Mycobacteriën
o Schimmels
- Organisch materiaal geen invloed op werking –
detergentia beïnvloeden werking wel
- Carcinogeen (kankerverwekkend) effect fenol zelf hoge toxiciteit
- Ontsmetting van instrumenten en oppervlakken
- ‘Dettol’ zoeken op verpakking dan weet je dat het een fenool is
- In dettol zit er ook chloor. Dus dettol bij fenolen of bij
chloorverbindingen
Alcoholen
- Werkingsspectrum
o Gram + , gram –
o Mycobacteriën
o Schimmels
o Virussen
- Organisch materiaal weinig invloed op werking
- Onverenigbaar met chloorverbindingen
- Snelle werking – beperkte werkingsduur – ni naspoelen
- Ontsmetting van intacte huid en handen (ontvetting en uitdroging,
soms huidallergie), gesloten wonden.
- Oplosmiddel voor andere ontsmettingsmiddelen
Alcohol, ethanol, isopropanol moet je weten dat er alcohol in zit.
1. Begripsomschrijving
Reinigen = aantal MO verlaagd
Ontsmetten of desinfecteren = kiemarm, het aantal MO sterk
verminderd, kans op overdracht is minimaal, wel nog sporen
- Voorwerpen = desinfectantia
- Huid = antiseptica
Verkeerd gebruik = ontwikkeling resistentie
Steriliseren = alle levende MO en sporen zijn gedood
- Duurder
- Sterilisatie kan beschadigen
- Steriele materialen om huid en slijmvliezen te doorbreken
- Steriel – kiemvrij – aseptisch = afwezigheid levende MO
2. Werkingsmechanismen
Ontsmettingsmiddelen kunnen:
- Inwerken op celwand
- Inwerken op celenzymen vernietigen eiwit enzym : MO verliest
functie
- Inwerken op DNA (nucleïnezuren): celkern beschadigd.
3. Voorwaarden kwaliteitsvol ontsmettingsmiddel
Algemene voorwaarden
- Veel vegetatieve bacteriën dodend
- Chemosterilans: een ontsmettingsmiddel word een chemosterilans
genoemd wnr het de kracht heeft om die opsomming en de sporen
kan doden. Iets dat zo krachtig is dat het alles kan doden,
gesteriliseerd
- Niet toxisch: een middel dat bacteriën doodt, tast eveneens
menselijke cel aan
- Breed bactericide werkingsspectrum
- Geen allergie
- Niet of slechts beperkt geïnactiveerd worden door aanwezigheid
van organisch materiaal zoals etter, bloed,..
- Realistische contacttijd: na aanbrengen van ontsmettingsmiddel,
inwerken en opdrogen, duurt 15 à 30 sec
- Mag materiaal niet aantasten
- Moet stabiel zijn 5jaar houdbaar.
, - Kostprijs moet verantwoord zijn.
4. Ontsmettingsmiddelen bewaren
Geopende flacons: labelen!
- Waterig: 1 week houdbaar
- Alcoholisch: 1 maand houdbaar
- Unidosissen: niet hergebruiken
Flacon nooit aanvullen
Steeds flacon goed afsluiten – opening niet in contact brengen met huid,
wonden, niet steriel materiaal
5. Ontsmettingsmiddelen – soorten
Fenolen
- Werkingsspectrum
o Gram+, gram-
o Mycobacteriën
o Schimmels
- Organisch materiaal geen invloed op werking –
detergentia beïnvloeden werking wel
- Carcinogeen (kankerverwekkend) effect fenol zelf hoge toxiciteit
- Ontsmetting van instrumenten en oppervlakken
- ‘Dettol’ zoeken op verpakking dan weet je dat het een fenool is
- In dettol zit er ook chloor. Dus dettol bij fenolen of bij
chloorverbindingen
Alcoholen
- Werkingsspectrum
o Gram + , gram –
o Mycobacteriën
o Schimmels
o Virussen
- Organisch materiaal weinig invloed op werking
- Onverenigbaar met chloorverbindingen
- Snelle werking – beperkte werkingsduur – ni naspoelen
- Ontsmetting van intacte huid en handen (ontvetting en uitdroging,
soms huidallergie), gesloten wonden.
- Oplosmiddel voor andere ontsmettingsmiddelen
Alcohol, ethanol, isopropanol moet je weten dat er alcohol in zit.
