Verantwoordingsdocument
Samen sterk tegen verbale agressie in de zorg
Datum 7-12-2025
Naam: L.C.H.M. Senden - Franssen
Opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie
Onderwijsinstelling NTI
Confidential - External
,Voorwoord
Ruim drie jaar geleden begon ik aan de opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie. De
aanleiding voor deze studie was een ingrijpende wending in mijn leven; een chronische ziekte
die mijn loopbaan als verpleegkundige beperkt. In plaats van stil te staan, koos ik ervoor om
vooruit te kijken en perspectief te creëren. De opleiding bracht mij niet alleen nieuwe kennis,
maar ook de mogelijkheid om deze direct toe te passen in de praktijk. Dit leidde tot nieuwe
kansen en een functie als regieverpleegkundige, waarin Toegepaste Psychologie van grote
waarde is gebleken.
Met trots presenteer ik dit beroepsproduct ontwikkeld voor het team waar ik momenteel
leiding aan geef. Het doel is om hen te ondersteunen in het omgaan met verbale agressie —
een thema dat in de zorg helaas steeds relevanter wordt. Het uitvoeren van dit onderzoek
heeft mij veel inzichten gebracht en ik heb er met veel plezier aan gewerkt.
Mijn diepe waardering gaat uit naar mijn echtgenoot Eric, die in dit hele traject mijn rots in
de branding is geweest. Daarnaast wil ik mijn afstudeerbegeleidster Mieke Vandewaetere
bedanken voor haar betrokkenheid en waardevolle begeleiding. Ook ben ik clustermanagers
Lieke van Puyenbroek en Nienke de Wit erkentelijk voor het delen van hun inzichten en
perspectieven. Verder spreek ik mijn dank uit aan de artsen en psychologen, in het bijzonder
drs. Muitjens en mw. Bos, voor hun input en de verhelderende gesprekken. Ten slotte wil ik
alle verpleegkundigen van etage 3 bedanken voor hun medewerking en de inspiratie die zij
mij hebben gegeven.
Confidential - External
,Inhoud
1 Vraagstuk ............................................................................................................................ 7
1.1 Organisatiebeschrijving ............................................................................................. 3
1.2 Aanleiding en vraagstuk ............................................................................................ 3
1.3 Gewenste situatie ....................................................................................................... 5
1.4 Doelstelling ................................................................................................................ 6
1.5 Adviesvraag ............................................................................................................... 6
1.6 Eindvariabelen ........................................................................................................... 6
2 Informatieverzameling........................................................................................................ 7
2.1 Aanpak ....................................................................................................................... 7
2.2 Literatuuronderzoek ................................................................................................... 7
2.2.1 Inleiding en relevantie............................................................................................ 7
2.2.2 Theorieën van verbaal agressief gedrag van patiënten naar zorgverleners. ........... 8
2.2.3 Persoonlijke factoren in relatie tot omgaan met verbale agressie. ......................... 9
2.3 Teamdynamiek, bias en communicatie .................................................................... 10
2.3.1 Organisatorische context van verbale agressie in de zorg. .................................. 11
2.4 Evidence-based interventies bij verbale agressie in de zorg .................................... 11
2.5 Conclusie en discussie ............................................................................................. 12
2.6 Implicaties ontwikkeling beroepsproduct ................................................................ 13
3 Praktijkonderzoek ............................................................................................................. 14
3.1 Aanpak en procedure ............................................................................................... 14
3.2 Resultaten interviews ............................................................................................... 15
3.3 Resultaten Focusgroep ............................................................................................. 16
4 Oplossingsalternatieven .................................................................................................... 17
4.1 Conclusies ................................................................................................................ 17
Confidential - External
, 4.2 Afweging.................................................................................................................. 17
4.3 Oplossingsrichting ................................................................................................... 18
4.4 Evaluatie .................................................................................................................. 19
5 Reflectie ............................................................................................................................ 20
Literatuurlijst............................................................................................................................ 22
Bijlage 1: Interviewgids. .......................................................................................................... 29
Bijlage 2: Informed consent. .................................................................................................... 30
Bijlage 3: Resultaten praktijkonderzoek individuele factoren. ................................................ 31
Bijlage 4: Resultaten praktijkonderzoek teamfactoren. ........................................................... 33
Bijlage 5: Resultaten praktijkonderzoek organisatiefactoren. ................................................. 35
Bijlage 6: Resultaten praktijkonderzoek, interviews en de focusgroep behoeften en ideeën
beroepsproduct voor verbale agressie. ..................................................................................... 37
Confidential - External
Samen sterk tegen verbale agressie in de zorg
Datum 7-12-2025
Naam: L.C.H.M. Senden - Franssen
Opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie
Onderwijsinstelling NTI
Confidential - External
,Voorwoord
Ruim drie jaar geleden begon ik aan de opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie. De
aanleiding voor deze studie was een ingrijpende wending in mijn leven; een chronische ziekte
die mijn loopbaan als verpleegkundige beperkt. In plaats van stil te staan, koos ik ervoor om
vooruit te kijken en perspectief te creëren. De opleiding bracht mij niet alleen nieuwe kennis,
maar ook de mogelijkheid om deze direct toe te passen in de praktijk. Dit leidde tot nieuwe
kansen en een functie als regieverpleegkundige, waarin Toegepaste Psychologie van grote
waarde is gebleken.
Met trots presenteer ik dit beroepsproduct ontwikkeld voor het team waar ik momenteel
leiding aan geef. Het doel is om hen te ondersteunen in het omgaan met verbale agressie —
een thema dat in de zorg helaas steeds relevanter wordt. Het uitvoeren van dit onderzoek
heeft mij veel inzichten gebracht en ik heb er met veel plezier aan gewerkt.
Mijn diepe waardering gaat uit naar mijn echtgenoot Eric, die in dit hele traject mijn rots in
de branding is geweest. Daarnaast wil ik mijn afstudeerbegeleidster Mieke Vandewaetere
bedanken voor haar betrokkenheid en waardevolle begeleiding. Ook ben ik clustermanagers
Lieke van Puyenbroek en Nienke de Wit erkentelijk voor het delen van hun inzichten en
perspectieven. Verder spreek ik mijn dank uit aan de artsen en psychologen, in het bijzonder
drs. Muitjens en mw. Bos, voor hun input en de verhelderende gesprekken. Ten slotte wil ik
alle verpleegkundigen van etage 3 bedanken voor hun medewerking en de inspiratie die zij
mij hebben gegeven.
Confidential - External
,Inhoud
1 Vraagstuk ............................................................................................................................ 7
1.1 Organisatiebeschrijving ............................................................................................. 3
1.2 Aanleiding en vraagstuk ............................................................................................ 3
1.3 Gewenste situatie ....................................................................................................... 5
1.4 Doelstelling ................................................................................................................ 6
1.5 Adviesvraag ............................................................................................................... 6
1.6 Eindvariabelen ........................................................................................................... 6
2 Informatieverzameling........................................................................................................ 7
2.1 Aanpak ....................................................................................................................... 7
2.2 Literatuuronderzoek ................................................................................................... 7
2.2.1 Inleiding en relevantie............................................................................................ 7
2.2.2 Theorieën van verbaal agressief gedrag van patiënten naar zorgverleners. ........... 8
2.2.3 Persoonlijke factoren in relatie tot omgaan met verbale agressie. ......................... 9
2.3 Teamdynamiek, bias en communicatie .................................................................... 10
2.3.1 Organisatorische context van verbale agressie in de zorg. .................................. 11
2.4 Evidence-based interventies bij verbale agressie in de zorg .................................... 11
2.5 Conclusie en discussie ............................................................................................. 12
2.6 Implicaties ontwikkeling beroepsproduct ................................................................ 13
3 Praktijkonderzoek ............................................................................................................. 14
3.1 Aanpak en procedure ............................................................................................... 14
3.2 Resultaten interviews ............................................................................................... 15
3.3 Resultaten Focusgroep ............................................................................................. 16
4 Oplossingsalternatieven .................................................................................................... 17
4.1 Conclusies ................................................................................................................ 17
Confidential - External
, 4.2 Afweging.................................................................................................................. 17
4.3 Oplossingsrichting ................................................................................................... 18
4.4 Evaluatie .................................................................................................................. 19
5 Reflectie ............................................................................................................................ 20
Literatuurlijst............................................................................................................................ 22
Bijlage 1: Interviewgids. .......................................................................................................... 29
Bijlage 2: Informed consent. .................................................................................................... 30
Bijlage 3: Resultaten praktijkonderzoek individuele factoren. ................................................ 31
Bijlage 4: Resultaten praktijkonderzoek teamfactoren. ........................................................... 33
Bijlage 5: Resultaten praktijkonderzoek organisatiefactoren. ................................................. 35
Bijlage 6: Resultaten praktijkonderzoek, interviews en de focusgroep behoeften en ideeën
beroepsproduct voor verbale agressie. ..................................................................................... 37
Confidential - External
