College 1: Demografische transitie:
Thomas Maltus: ‘An essay on the principle of population’: centraal staat
hierin het idee dat de bevolking sneller groeit dan de bestaansmiddelen.
Er is altijd een spanning tussen de bevolkingsgroei en de
bestaansmiddelen. De ‘malthusian catastophe’ vindt plaats wanneer de
populatie in grootte harder stijgt dan de voedselproductie. Malthus
onderscheidde twee manieren waarop bevolkingsgroei wordt afgeremd:
Negatieve checks: preventieve checks die vooraf werken en
overbevolking voorkomen
Geboortecijfer daalt door het uitstellen van huwelijk, helemaal niet
trouwen of later/minder kinderen krijgen
Positieve checks: deze checks werken achteraf en grijpen in wanneer de
bevolking al te groot is geworden
Het sterftecijfer stijgt door hongersnood, ziekten, oorlog of slechte
leefomstandigheden
Fase 1: prefase (of Geboortecijfer en sterftecijfer waren hoog,
pre-industrieel) waardoor er nauwelijks bevolkingsgroei was. Er
was beperkte medische kennis en veel epidemieën
en hongersnoden
Fase 2: Geboortecijfer lag hoog en het sterftecijfer was
terugwijkende dalend, waardoor er enorme bevolkingsgroei was.
pandemieën (of Infectieziekten namen door verbeterde hygiëne en
vroeg-industrieel) voeding af.
Fase 3: laat Het geboortecijfer is dalend, en het sterftecijfer
industrieel laag, de bevolkingsgroei neemt af. Er is
verstedelijking, anticonceptie en meer vrouwelijke
arbeidsparticipatie.
Fase 4: Geboortecijfers en sterftecijfers zijn laag,
postindustrieel waardoor de bevolking stabiliseert. Er is een hoge
levensstandaard, goede gezondheidszorg en
kleinere gezinnen
Fase 5: krimpfase Geboortecijfers blijven dalen en de sterftecijfers
zijn constant, hierdoor is er een negatieve
bevolkingsgroei. Dit komt door vergrijzing en meer
sterfte dan geboorten.
Oorzaken van een dalend sterftecijfer in (onder andere fase 2):
- Stijging van agrarische productiviteit
- Diversificatie van voeding
, - Verbetering infrastructuur en verstedelijking, hierdoor hebben
veel meer mensen toegang tot gezondheidszorg wat leidt tot een
verbeterde integratie van de bevolkingslagen.
- Overheidsbemoeienis in de gezondheid na de industriële
beweging: riolering, woningwet, geneeskundig toezicht,
- Medische kennis en bovenal begrip voor het belang van hygiëne.
Waarom had Malthus ongelijk volgens de demografische transitie?”
Antwoord: omdat hij geen rekening hield met technologische
vooruitgang, betere gezondheidszorg en dalende geboortecijfers
bij ontwikkeling.
Transitie: Uitleg: Actuele vraagstukken:
Demografische Ontwikkeling van hoge Groeiende
transitie: sterfte- en geboortecijfers wereldbevolking
naar lage sterfte- en Vergrijzing
geboortecijfers Migratie als
correctiemechanisme
Epidemiologisc Verschuiving van dodelijke Leefstijl en
he transitie: infectieziekten naar omgevingsdetermina
Omran chronische- en nten
welvaartsziekten Ongelijkheid in
gezondheid
Mentale
gezondheidsproblem
en als epidemie
Nieuwe
infectieziekten
Voedingstransi Transitie van permanente Dubbele voedingslast
tie dreiging van honger en Gezondheidseffecten
ondervoeding naar situatie van ultra-bewerkt
van overvoeding voedsel
Ongelijkheid in
toegang tot gezond
voedsel
Politieke Opkomst van de Betaalbarheid en
transitie verzorgingsstaat en de houdbaarheid
ontwikkeling van de Privatisering in de
publieke gezondheidszorg gezondheidszorg
College 2- 9/01/26
Epidemiologische transitie -> ontwikkeld oor abel omran. Het bouwt voor
op de demografische transitie, die uitgebreid wordt met sterfte en
geboortecijfers. Het helpt de demografische transitie beter te begrijpen.
Omran transitiemodel:
Thomas Maltus: ‘An essay on the principle of population’: centraal staat
hierin het idee dat de bevolking sneller groeit dan de bestaansmiddelen.
Er is altijd een spanning tussen de bevolkingsgroei en de
bestaansmiddelen. De ‘malthusian catastophe’ vindt plaats wanneer de
populatie in grootte harder stijgt dan de voedselproductie. Malthus
onderscheidde twee manieren waarop bevolkingsgroei wordt afgeremd:
Negatieve checks: preventieve checks die vooraf werken en
overbevolking voorkomen
Geboortecijfer daalt door het uitstellen van huwelijk, helemaal niet
trouwen of later/minder kinderen krijgen
Positieve checks: deze checks werken achteraf en grijpen in wanneer de
bevolking al te groot is geworden
Het sterftecijfer stijgt door hongersnood, ziekten, oorlog of slechte
leefomstandigheden
Fase 1: prefase (of Geboortecijfer en sterftecijfer waren hoog,
pre-industrieel) waardoor er nauwelijks bevolkingsgroei was. Er
was beperkte medische kennis en veel epidemieën
en hongersnoden
Fase 2: Geboortecijfer lag hoog en het sterftecijfer was
terugwijkende dalend, waardoor er enorme bevolkingsgroei was.
pandemieën (of Infectieziekten namen door verbeterde hygiëne en
vroeg-industrieel) voeding af.
Fase 3: laat Het geboortecijfer is dalend, en het sterftecijfer
industrieel laag, de bevolkingsgroei neemt af. Er is
verstedelijking, anticonceptie en meer vrouwelijke
arbeidsparticipatie.
Fase 4: Geboortecijfers en sterftecijfers zijn laag,
postindustrieel waardoor de bevolking stabiliseert. Er is een hoge
levensstandaard, goede gezondheidszorg en
kleinere gezinnen
Fase 5: krimpfase Geboortecijfers blijven dalen en de sterftecijfers
zijn constant, hierdoor is er een negatieve
bevolkingsgroei. Dit komt door vergrijzing en meer
sterfte dan geboorten.
Oorzaken van een dalend sterftecijfer in (onder andere fase 2):
- Stijging van agrarische productiviteit
- Diversificatie van voeding
, - Verbetering infrastructuur en verstedelijking, hierdoor hebben
veel meer mensen toegang tot gezondheidszorg wat leidt tot een
verbeterde integratie van de bevolkingslagen.
- Overheidsbemoeienis in de gezondheid na de industriële
beweging: riolering, woningwet, geneeskundig toezicht,
- Medische kennis en bovenal begrip voor het belang van hygiëne.
Waarom had Malthus ongelijk volgens de demografische transitie?”
Antwoord: omdat hij geen rekening hield met technologische
vooruitgang, betere gezondheidszorg en dalende geboortecijfers
bij ontwikkeling.
Transitie: Uitleg: Actuele vraagstukken:
Demografische Ontwikkeling van hoge Groeiende
transitie: sterfte- en geboortecijfers wereldbevolking
naar lage sterfte- en Vergrijzing
geboortecijfers Migratie als
correctiemechanisme
Epidemiologisc Verschuiving van dodelijke Leefstijl en
he transitie: infectieziekten naar omgevingsdetermina
Omran chronische- en nten
welvaartsziekten Ongelijkheid in
gezondheid
Mentale
gezondheidsproblem
en als epidemie
Nieuwe
infectieziekten
Voedingstransi Transitie van permanente Dubbele voedingslast
tie dreiging van honger en Gezondheidseffecten
ondervoeding naar situatie van ultra-bewerkt
van overvoeding voedsel
Ongelijkheid in
toegang tot gezond
voedsel
Politieke Opkomst van de Betaalbarheid en
transitie verzorgingsstaat en de houdbaarheid
ontwikkeling van de Privatisering in de
publieke gezondheidszorg gezondheidszorg
College 2- 9/01/26
Epidemiologische transitie -> ontwikkeld oor abel omran. Het bouwt voor
op de demografische transitie, die uitgebreid wordt met sterfte en
geboortecijfers. Het helpt de demografische transitie beter te begrijpen.
Omran transitiemodel:
