1
Voorblad
Dit formulier moet samen met de opdracht worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de opdracht niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer: 995644868
Naam: Kelly Dorenbusch
Naam opleiding: HBO Bachelor Social Work
Opleidingscode: 2400
Modulenummer: 5748
Modulenaam: Social work in de praktijk
Cohort: 1123
Versie (indien meerdere versies aanwezig): 1
Herkansing?: Nee
In de opdracht is de juiste bronvermelding* toegepast: Ja
In de opdracht zijn de verslagtechnieken toegepast: Ja (enkel NTI lay-out lukte niet)
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria!
Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit niet het geval, dan wordt je paper niet
beoordeeld.
Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslagtechnieken NTI) en aanwezig;
De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de juiste
bronvermelding;
Het verslag heeft een juiste paginanummering;
Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 met regelafstand 1,5 opgemaakt;
Let op: voor de volgende opleidingen geldt een afwijkende opmaak. Je maakt hier gebruik van
lettertype Arial 10/11 met regelafstand 1;
- Bachelor Journalistiek
- Bachelor SPD Bedrijfsadministratie
- Bachelor Business Administration
- Bachelor Logistics Management
- Bachelor Commerciële Economie
- Bachelor Communicatie
- Bachelor Informatica
- Bachelor Business IT & Management
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven opdracht.
Je vindt de regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel
Algemene informatie.
, 2
Samenvatting
Mijn onderzoek richt zich op het vergroten van motivatie en behandeltrouw van cliënten
binnen de (forensische) psychiatrie. In de dagelijkse praktijk ervaar ik dat cliënten vaak
starten met een lage motivatie, voornamelijk door het verplichte karakter van behandeling. Dit
kan leiden tot beperkte behandeltrouw en stagnatie van het begeleidingsproces. Het doel van
dit onderzoek was inzicht te verkrijgen in factoren die van invloed zijn op motivatie en
behandeltrouw en om op basis daarvan een verbetersuggestie voor de praktijk te ontwikkelen.
Mijn onderzoek bestond uit een literatuuronderzoek en een praktijkonderzoek. In het
literatuuronderzoek heb ik gebruikgemaakt van nationale en internationale bronnen. Hieruit
blijkt dat motivatie een dynamisch en beïnvloedbaar proces is dat samenhangt met autonomie,
werkrelatie en communicatie. Motiverende gespreksvoering wordt in de literatuur genoemd
als een effectieve methode om motivatie en behandeltrouw te versterken.
Mijn praktijkonderzoek bestond uit vijf semigestructureerde interviews met professionals uit
het forensische werkveld, waaronder reclasseringsmedewerkers, medewerkers van mijn
forensisch team en mijn leidinggevende. De resultaten laten zien dat cliënten volgens de
professionals vaak starten met lage motivatie, maar dat deze kan toenemen wanneer zij zich
gehoord voelen en vertrouwen ervaren. Tegelijkertijd ervaren professionals belemmeringen
zoals tijdgebrek, werkdruk en het spanningsveld tussen veiligheid en autonomie.
Op basis van de resultaten beveel ik aan om binnen de (forensische) psychiatrie te werken aan
motivatiebevordering door middel van motiverende gespreksvoering en het vergroten van
autonomie binnen vastgestelde kaders. Als verbetersuggestie stel ik voor om een vast
motivatiegesprek in de beginfase van het begeleidingstraject in te voeren.
, 3
Inhoud
Inleiding........................................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1. Signaleren en plan van aanpak..................................................................................................5
1.1 Signalering van het probleem........................................................................................................................5
1.2 Afbakening en definitie van het signaal.........................................................................................................5
1.3 Belang van onderzoek....................................................................................................................................6
1.4 Inzichten uit eerder onderzoek.......................................................................................................................6
1.5 Maatschappelijke en professionele relevantie...............................................................................................6
1.6 Plan van aanpak.............................................................................................................................................7
1.8 Hoofdvraag.....................................................................................................................................................7
1.9 Deelvragen.....................................................................................................................................................7
Hoofdstuk 2. Literatuuronderzoek................................................................................................................. 8
2.1 Doel en afbakening van het literatuuronderzoek..........................................................................................8
2.2 Motivatie en behandeltrouw in de literatuur.................................................................................................8
2.3 Effectieve interventies....................................................................................................................................8
2.4 Werkwijze van het literatuuronderzoek.........................................................................................................8
Hoofdstuk 3. Methode van onderzoek........................................................................................................... 9
3.1 Onderzoeksopzet............................................................................................................................................9
3.2 Geïnterviewde professionals..........................................................................................................................9
3.3 Type interview en interviewgids.....................................................................................................................9
3.4 Dataverzameling..........................................................................................................................................10
3.5 Betrouwbaarheid en validiteit......................................................................................................................10
Hoofdstuk 4. Resultaten............................................................................................................................... 10
4.1 Resultaten literatuuronderzoek: motivatie en actieve deelname................................................................10
4.2 Resultaten interviews: ervaren motivatie en behandeltrouw......................................................................11
4.3 Resultaten interviews: professioneel handelen en aanpak..........................................................................11
4.4 Verdieping: verschillen en overeenkomsten tussen functiegroepen............................................................12
4.5 Overkoepelende analyse..............................................................................................................................13
Hoofdstuk 5. Conclusies en aanbeveling....................................................................................................... 13
5.1 Conclusies per deelvraag..............................................................................................................................13
5.2 Aanbeveling..................................................................................................................................................14
5.3 Verbetersuggestie en implementatievoorstel..............................................................................................15
Een mogelijke verbetersuggestie is om in de startfase van het behandeltraject standaard een
motivatiegesprek te voeren. In dit gesprek wordt samen met de cliënt stilgestaan bij persoonlijke doelen,
verwachtingen en eventuele belemmeringen. Daarnaast stel ik voor om motiverende gespreksvoering sterker
te verankeren als gezamenlijke houding binnen het team. Het motivatiegesprek sluit aan bij de
Voorblad
Dit formulier moet samen met de opdracht worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de opdracht niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer: 995644868
Naam: Kelly Dorenbusch
Naam opleiding: HBO Bachelor Social Work
Opleidingscode: 2400
Modulenummer: 5748
Modulenaam: Social work in de praktijk
Cohort: 1123
Versie (indien meerdere versies aanwezig): 1
Herkansing?: Nee
In de opdracht is de juiste bronvermelding* toegepast: Ja
In de opdracht zijn de verslagtechnieken toegepast: Ja (enkel NTI lay-out lukte niet)
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria!
Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit niet het geval, dan wordt je paper niet
beoordeeld.
Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslagtechnieken NTI) en aanwezig;
De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de juiste
bronvermelding;
Het verslag heeft een juiste paginanummering;
Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 met regelafstand 1,5 opgemaakt;
Let op: voor de volgende opleidingen geldt een afwijkende opmaak. Je maakt hier gebruik van
lettertype Arial 10/11 met regelafstand 1;
- Bachelor Journalistiek
- Bachelor SPD Bedrijfsadministratie
- Bachelor Business Administration
- Bachelor Logistics Management
- Bachelor Commerciële Economie
- Bachelor Communicatie
- Bachelor Informatica
- Bachelor Business IT & Management
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven opdracht.
Je vindt de regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel
Algemene informatie.
, 2
Samenvatting
Mijn onderzoek richt zich op het vergroten van motivatie en behandeltrouw van cliënten
binnen de (forensische) psychiatrie. In de dagelijkse praktijk ervaar ik dat cliënten vaak
starten met een lage motivatie, voornamelijk door het verplichte karakter van behandeling. Dit
kan leiden tot beperkte behandeltrouw en stagnatie van het begeleidingsproces. Het doel van
dit onderzoek was inzicht te verkrijgen in factoren die van invloed zijn op motivatie en
behandeltrouw en om op basis daarvan een verbetersuggestie voor de praktijk te ontwikkelen.
Mijn onderzoek bestond uit een literatuuronderzoek en een praktijkonderzoek. In het
literatuuronderzoek heb ik gebruikgemaakt van nationale en internationale bronnen. Hieruit
blijkt dat motivatie een dynamisch en beïnvloedbaar proces is dat samenhangt met autonomie,
werkrelatie en communicatie. Motiverende gespreksvoering wordt in de literatuur genoemd
als een effectieve methode om motivatie en behandeltrouw te versterken.
Mijn praktijkonderzoek bestond uit vijf semigestructureerde interviews met professionals uit
het forensische werkveld, waaronder reclasseringsmedewerkers, medewerkers van mijn
forensisch team en mijn leidinggevende. De resultaten laten zien dat cliënten volgens de
professionals vaak starten met lage motivatie, maar dat deze kan toenemen wanneer zij zich
gehoord voelen en vertrouwen ervaren. Tegelijkertijd ervaren professionals belemmeringen
zoals tijdgebrek, werkdruk en het spanningsveld tussen veiligheid en autonomie.
Op basis van de resultaten beveel ik aan om binnen de (forensische) psychiatrie te werken aan
motivatiebevordering door middel van motiverende gespreksvoering en het vergroten van
autonomie binnen vastgestelde kaders. Als verbetersuggestie stel ik voor om een vast
motivatiegesprek in de beginfase van het begeleidingstraject in te voeren.
, 3
Inhoud
Inleiding........................................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1. Signaleren en plan van aanpak..................................................................................................5
1.1 Signalering van het probleem........................................................................................................................5
1.2 Afbakening en definitie van het signaal.........................................................................................................5
1.3 Belang van onderzoek....................................................................................................................................6
1.4 Inzichten uit eerder onderzoek.......................................................................................................................6
1.5 Maatschappelijke en professionele relevantie...............................................................................................6
1.6 Plan van aanpak.............................................................................................................................................7
1.8 Hoofdvraag.....................................................................................................................................................7
1.9 Deelvragen.....................................................................................................................................................7
Hoofdstuk 2. Literatuuronderzoek................................................................................................................. 8
2.1 Doel en afbakening van het literatuuronderzoek..........................................................................................8
2.2 Motivatie en behandeltrouw in de literatuur.................................................................................................8
2.3 Effectieve interventies....................................................................................................................................8
2.4 Werkwijze van het literatuuronderzoek.........................................................................................................8
Hoofdstuk 3. Methode van onderzoek........................................................................................................... 9
3.1 Onderzoeksopzet............................................................................................................................................9
3.2 Geïnterviewde professionals..........................................................................................................................9
3.3 Type interview en interviewgids.....................................................................................................................9
3.4 Dataverzameling..........................................................................................................................................10
3.5 Betrouwbaarheid en validiteit......................................................................................................................10
Hoofdstuk 4. Resultaten............................................................................................................................... 10
4.1 Resultaten literatuuronderzoek: motivatie en actieve deelname................................................................10
4.2 Resultaten interviews: ervaren motivatie en behandeltrouw......................................................................11
4.3 Resultaten interviews: professioneel handelen en aanpak..........................................................................11
4.4 Verdieping: verschillen en overeenkomsten tussen functiegroepen............................................................12
4.5 Overkoepelende analyse..............................................................................................................................13
Hoofdstuk 5. Conclusies en aanbeveling....................................................................................................... 13
5.1 Conclusies per deelvraag..............................................................................................................................13
5.2 Aanbeveling..................................................................................................................................................14
5.3 Verbetersuggestie en implementatievoorstel..............................................................................................15
Een mogelijke verbetersuggestie is om in de startfase van het behandeltraject standaard een
motivatiegesprek te voeren. In dit gesprek wordt samen met de cliënt stilgestaan bij persoonlijke doelen,
verwachtingen en eventuele belemmeringen. Daarnaast stel ik voor om motiverende gespreksvoering sterker
te verankeren als gezamenlijke houding binnen het team. Het motivatiegesprek sluit aan bij de
