Noodlot (1890)
Thema’s:
- Noodlot: Bertie wil Eve en Frank uit elkaar -> Noodlot (Frank trapt hem dood)
- Liefde: Zowel tussen Frank en Eve als tussen Frank en Bertie (vergelijkbaar met Couperus zijn
eigen geaardheid in een tijd van homofobie).
- Dood: Bertie wordt vermoord, Frank en Eve plegen zelfmoord.
Motieven:
- Jaloezie: Bertie jaloers op de liefde tussen Frank en Eve.
- Schimmen en spoken: het verleden dat blijft terugkomen, zoals Bertie’s geest tussen Frank en
Eve.
Tijd:
- Naturalisme & psychologisch realisme: innerlijke drijfveren en het lot bepalen het handelen
Mening:
- Kijk op literatuur/denkwijze veranderd: noodlot iets waar ik vaker op let + determinisme interessant
Kaas (1933)
Thema’s:
- Identiteit & sociale status: eenvoudige klerk -> iemand met aanzien.
- Zelfacceptatie: uiteindelijk tevreden met oude leven en familie
Motieven:
- Familie: steun
- People pleaser / meegaandheid: Kaas, winkels, bloemen
- Typemachine en briefpapier: Hij wil vooral lijken op een zakenman (sociale status)
Stijl & Tijd:
- Jaren 30: harde werkelijkheid -> niet bloemrijk. Economische crisis -> lastig klimmen
maatschappij.
Mening: Goed boek want kritiek op zakenleven -> maakt niet altijd gelukkig.
Het Gouden Ei (1984)
Thema’s:
- De dood & liefde: Saskia gaat dood + liefde tussen Rex en Saskia -> dood Rex
- Nieuwsgierigheid naar het onbekende
- Noodlot: Saskia wel door noodlot gedreven, Reymond eerst wel (redden kind), daarna niet (bewust
keuzes), Rex wel, hij moet het weten
Motieven:
- Vermissing: Saskia’s verdwijning, uiteindelijk Rex ook.
- Het gouden ei: Symboliseert eenzaamheid en machteloosheid (door droom).
- Tankstation: Normaal geen eindbestemming, voor Rex en Saskia wel.
Stijl & Tijd:
- Postmodernisme (jaren ’80): Meerdere perspectieven (niet 1 realiteit).
- A-chronologisch, afwisselende vertelstandpunten.
De Passievrucht (1999)
Thema’s:
- Zoeken naar de waarheid: wie is de vader.
- Nature vs. nurture: Lijkt Beau op Armin door opvoeding of genetica?
Motieven:
- Vaderschap: relatie tussen Armin, zijn zoon en zijn eigen vader
- Bedrog: Monica, Ellen, Vader
, Symboliek:
- Naam Paradies: Verwijzing naar Eva en de verboden vrucht.
- Titel: Kind geboren uit passie + lijden (zoals bij Christus) van Armin.
Stijl & Tijd:
- Laat postmodernisme: Meerdere genres (detective, psychologische roman), flashbacks en
persoonlijke reflectie.
Sonny Boy (2004)
Thema’s:
- Liefde
- Oorlog en verzet: onderduikers
- Discriminatie & racisme: Waldemar niet geaccepteerd + oordelen Rika door rela met zwarte man.
- Onrecht: oorlog en het familierecht (Rika mag kinderen niet zien).
Motieven:
- Water / zee: Staat voor vrijheid (Suriname aan water, Scheveningen, zeezicht, sterft in water.)
- Brieven: Essentieel voor contact en hoop.
- Sonny Boy (titel): Hun zoon is een symbool van hoop en toekomst.
Vergelijken:
- Paradiso: ‘Ondertussen voelen Rika's twee oudste kinderen zich verraden. Ze dachten dat
Waldemar een vriend was, maar nu voelen ze het alsof hij hun moeder kwam afpakken. De twee
besluiten weer naar hun vader in Zeeland te gaan.’
Paradiso (2008)
Thema’s:
- Zoektocht naar geluk: Mart en Dana zoeken geluk buiten hun relatie, maar vinden het niet. Mart is
psycholoog + programma’s over geluk, maar vindt het zelf niet.
Motieven:
- Dijkdoorbraak: Symboliseert de barst in hun relatie + kritiek op klimaatverandering
- Modder: schade door affaires, vooral bij dochter.
Stijl & Tijd:
- Laat Postmodernisme: Meerdere perspectieven, geen eenduidige moraal.
Dertig dagen (2015)
Thema’s:
- Discriminatie: Alphonse ervaart racisme, mensen willen niet dat hij hen helpt + hij = buitenstaander
-> mensen vertrouwen hem.
- Goedheid: Alphonse wil in iedereen het goede zien, zelfs als dat hem fataal wordt. Ondanks zijn
negativiteit -> blijft positief.
- Noodlot
Andere thema’s:
- dementie: vrouw hoort overleden broer
- Vreemdgaan: Vrouw zwanger van haar buurman + zij pleegt zelfmoord
Motieven & Symboliek:
- Huizen: Symboliseren de ziel van de bewoners. -> mensen stellen zich eerder open in vertrouwde
omgeving.
- Kora: Muziek = verbinding met zijn roots.
- De veldleeuwerik: stond op schilderijen uit de renaissance symbool voor Christus. Wat bijdraagt
aan het feit dat Alphonse symbool staat voor een messias.
Stijl & Tijd:
- Laatpostmodernisme: Realistische weergave van maatschappelijke thema’s
Thema’s:
- Noodlot: Bertie wil Eve en Frank uit elkaar -> Noodlot (Frank trapt hem dood)
- Liefde: Zowel tussen Frank en Eve als tussen Frank en Bertie (vergelijkbaar met Couperus zijn
eigen geaardheid in een tijd van homofobie).
- Dood: Bertie wordt vermoord, Frank en Eve plegen zelfmoord.
Motieven:
- Jaloezie: Bertie jaloers op de liefde tussen Frank en Eve.
- Schimmen en spoken: het verleden dat blijft terugkomen, zoals Bertie’s geest tussen Frank en
Eve.
Tijd:
- Naturalisme & psychologisch realisme: innerlijke drijfveren en het lot bepalen het handelen
Mening:
- Kijk op literatuur/denkwijze veranderd: noodlot iets waar ik vaker op let + determinisme interessant
Kaas (1933)
Thema’s:
- Identiteit & sociale status: eenvoudige klerk -> iemand met aanzien.
- Zelfacceptatie: uiteindelijk tevreden met oude leven en familie
Motieven:
- Familie: steun
- People pleaser / meegaandheid: Kaas, winkels, bloemen
- Typemachine en briefpapier: Hij wil vooral lijken op een zakenman (sociale status)
Stijl & Tijd:
- Jaren 30: harde werkelijkheid -> niet bloemrijk. Economische crisis -> lastig klimmen
maatschappij.
Mening: Goed boek want kritiek op zakenleven -> maakt niet altijd gelukkig.
Het Gouden Ei (1984)
Thema’s:
- De dood & liefde: Saskia gaat dood + liefde tussen Rex en Saskia -> dood Rex
- Nieuwsgierigheid naar het onbekende
- Noodlot: Saskia wel door noodlot gedreven, Reymond eerst wel (redden kind), daarna niet (bewust
keuzes), Rex wel, hij moet het weten
Motieven:
- Vermissing: Saskia’s verdwijning, uiteindelijk Rex ook.
- Het gouden ei: Symboliseert eenzaamheid en machteloosheid (door droom).
- Tankstation: Normaal geen eindbestemming, voor Rex en Saskia wel.
Stijl & Tijd:
- Postmodernisme (jaren ’80): Meerdere perspectieven (niet 1 realiteit).
- A-chronologisch, afwisselende vertelstandpunten.
De Passievrucht (1999)
Thema’s:
- Zoeken naar de waarheid: wie is de vader.
- Nature vs. nurture: Lijkt Beau op Armin door opvoeding of genetica?
Motieven:
- Vaderschap: relatie tussen Armin, zijn zoon en zijn eigen vader
- Bedrog: Monica, Ellen, Vader
, Symboliek:
- Naam Paradies: Verwijzing naar Eva en de verboden vrucht.
- Titel: Kind geboren uit passie + lijden (zoals bij Christus) van Armin.
Stijl & Tijd:
- Laat postmodernisme: Meerdere genres (detective, psychologische roman), flashbacks en
persoonlijke reflectie.
Sonny Boy (2004)
Thema’s:
- Liefde
- Oorlog en verzet: onderduikers
- Discriminatie & racisme: Waldemar niet geaccepteerd + oordelen Rika door rela met zwarte man.
- Onrecht: oorlog en het familierecht (Rika mag kinderen niet zien).
Motieven:
- Water / zee: Staat voor vrijheid (Suriname aan water, Scheveningen, zeezicht, sterft in water.)
- Brieven: Essentieel voor contact en hoop.
- Sonny Boy (titel): Hun zoon is een symbool van hoop en toekomst.
Vergelijken:
- Paradiso: ‘Ondertussen voelen Rika's twee oudste kinderen zich verraden. Ze dachten dat
Waldemar een vriend was, maar nu voelen ze het alsof hij hun moeder kwam afpakken. De twee
besluiten weer naar hun vader in Zeeland te gaan.’
Paradiso (2008)
Thema’s:
- Zoektocht naar geluk: Mart en Dana zoeken geluk buiten hun relatie, maar vinden het niet. Mart is
psycholoog + programma’s over geluk, maar vindt het zelf niet.
Motieven:
- Dijkdoorbraak: Symboliseert de barst in hun relatie + kritiek op klimaatverandering
- Modder: schade door affaires, vooral bij dochter.
Stijl & Tijd:
- Laat Postmodernisme: Meerdere perspectieven, geen eenduidige moraal.
Dertig dagen (2015)
Thema’s:
- Discriminatie: Alphonse ervaart racisme, mensen willen niet dat hij hen helpt + hij = buitenstaander
-> mensen vertrouwen hem.
- Goedheid: Alphonse wil in iedereen het goede zien, zelfs als dat hem fataal wordt. Ondanks zijn
negativiteit -> blijft positief.
- Noodlot
Andere thema’s:
- dementie: vrouw hoort overleden broer
- Vreemdgaan: Vrouw zwanger van haar buurman + zij pleegt zelfmoord
Motieven & Symboliek:
- Huizen: Symboliseren de ziel van de bewoners. -> mensen stellen zich eerder open in vertrouwde
omgeving.
- Kora: Muziek = verbinding met zijn roots.
- De veldleeuwerik: stond op schilderijen uit de renaissance symbool voor Christus. Wat bijdraagt
aan het feit dat Alphonse symbool staat voor een messias.
Stijl & Tijd:
- Laatpostmodernisme: Realistische weergave van maatschappelijke thema’s
