Europees recht samenvatting paars= algemeen, roze= VN, blauw= EU
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1
Geschiedenis van het internationale recht
- Recht tussen staten onderling
- Ius gentium= het recht voor iedereen
- Ius civile= alleen voor de burgers
- Geneefse conventies=verdrag van Genève→ regelt internationale humanitaire
recht
- VN→ universele verklaringen van de rechten van de mens, niet bindende
verklaring van de Algemene Vergadering van de VN die inspiratiebron zal vormen
voor vele mensenrechtenverdragen
Internationaal publiekrecht
- Volkenrecht→ werd vroeger gebruikt voor internationaal recht maar is nu niet
meer echt van toepassing aangezien staten meer de grote spelers zijn t.t.
- Internationaal publiekrecht
o Enorm hoeveelheid regels→ verdragen, bescherming van mensen rechten
en fundamentele vrijheden (EVRM) ook grensverdrag
Internationaal vs nationaal
- Nationaal→ soevereine overheid creëert wetten en regels voor burgers op eigen
grondgebied.
- Internationaal→ regelgeving die staten waardevol vinden daadwerkelijk na te
komen
Publiek vs privaat
- Publiek→ gaat over regelgeving over internationale problemen
- Privaat→ richt zich op conflicten tussen natuurlijke en rechtspersonen, gaat dan
om privaatrechtelijke situaties met verbinding tussen twee of meer landen.
o Staten maken zelf internationaal privaatrecht om problemen te op te
lossen
o Formeel recht→ internationaal procesrecht, rechtsmacht, erkenning van
buitenlandse uitspraken en authentieke akten en over internationale
samenwerking tussen staten. Bv. Welke rechter is bevoegd?
o Materieel recht→ welk recht is van toepassing?
- Conflictenrecht→ onder andere aangeknoopt bij nationaliteit van betrokken
partijen.
, - Verdragen reguleren welke rechter en rechten van toepassing zijn in situaties
waar mensen verbintenis of overeenkomst met elkaar aangaan.
- IPR→ Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht, nl is aan 28 van de 41
verdragen verbonden
Recht
- Staten leven regels na die uit onderlinge afspraken voortvloeien, omdat ze die
waardevol vinden en belangrijk.
- Handhaving van internationale orde ligt bij de staten zelf, soms door
internationale organisatie gedaan zoals VN
- Een van hoofdorganen van VN is veiligheidsraad, 15 landen lid (5 permanent en
10 tijdelijk)
- VN-veiligheidsraad kan besluiten nemen die VN-lidstaten binden en dit orgaan
kan ook naleving van zijn besluiten afdwingen. Dit is een uitzondering op de regel
dat er geen internationaal systeem van handhaving van internationaal recht
bestaat.
- EU kan via haar instellingen sancties opleggen aan haar lidstaten als die hun
verplichtingen niet nakomen. Kan op eigen initiatief of op initiatief van andere
lidstaten.
Paragraaf 2
Decentraal
- Staten zijn soeverein
- Woord soeverein komt van Latijnse woord superanus of suprema= hoogste
macht of hoogste gezag
- Handvest art. 2 lid 1 benadrukt soevereiniteit→ organisatie gegrond is op het
beginsel van soevereine gelijkheid van al haar leden. Staten kunnen zelf
beslissingen maken
- VN heeft 193 staten, zij kunnen zelfstandig verplichtingen aan gaan met andere
staten.
- Gevolg van decentrale en horizontale karakter van internationale rechtsorde en
soevereine gelijkheid van staten is dat er geen hogere macht is waar staten zich
aan moeten houden maar er zijn uitzonderingen zoals bindende afspraken van de
VN-veiligheidsraad en sancties van EU
- Vreedzame co-existentie→ staten willen dat soevereiniteit door andere staten
wordt erkend en dus niet meer dan logisch dat staten vreedzaam naast elkaar
willen bestaan. Art. 2 lid 3 handvest, alle leden hun internationale geschillen
langs vreedzame weg tot een oplossing brengen, op zodanige wijze dat de
internationale vrede, veiligheid en gerechtigheid niet in gevaar worden gebracht.
Paragraaf 3
, Doorwerking van internationaal recht in Nederlandse rechtsorde
- In NL kunnen we ons beroepen voor de nationale rechter op bepalingen uit
internationale verdragen→ doorwerking van internationale rechten in nationale
rechtsorde
o Monisme→ internationaal recht automatisch deel van nationale
rechtsorde, omzetting van internationaal recht naar nationaal niveau via
speciale wet niet nodig
o Dualisme→ internationale recht moet worden omgezet of
getransformeerd naar nationaal recht via aparte wet.
o Nederland→ gematigd monistisch stelsel, gevolg voor personen in art. 93
GW, mensen moeten zich pas aan de bepaalde regels van verdragen en
besluiten van internationale organisaties houden nadat de regering ze
hebben gepubliceerd in het Tractatenblad. Hoeft geen aparte wet dus.
Gewoonterecht bindt staten tegenover elkaar waardoor er niet beroep op
kan worden gedaan, om dat wel mogelijk te maken moet nl de wet eerst
omzetten naar Nederlandse recht
- Art 94 GW Nederlandse rechter mag Nederlandse wettelijke voorschriften alleen
toetsen aan geschreven bronnen van internationaal recht: verdragen en besluiten
van volkenrechtelijke organisaties.
- Art. 95 GW hoe regering regels bekend maken
- Eenieder verbindende bepalingen→ regels waaruit je duidelijk een recht of plicht,
een moet handelen of een nalaten kunt afleiden, uiteindelijk is rechter die
bepaalt of regel waarop iemand zich beroept, daadwerkelijk iedereen bindt. Vb.
art. 33 uit Grenstractaat van Aken= iedere landbouwer die eigendommen heeft
aan weeszijde van de grens, kan een beroep doen op die art.
- Soms geeft tekst van verdrag verbod of juist opdracht om regelgeving wel uit te
voeren → niet iedereen bindend, bv. Art. 2 lid 1 IVESCR
- Art. 94 GW→ ieder verbindende bepalingen die voortvloeien uit internationale
regel, voorrang op nationale regels als die in strijd zijn met elkaar.
- Om te toetsen of de ieder verbindende verdragsbepaling voorrang heeft op
nationale recht dat in strijd is met verdragsbepaling moet rechter Nederlandse
wet toetsen aan de desbetreffende verdragsbepaling, andersom mag niet.
- Art. 120 GW → Nederlandse rechter mag verdragen niet toetsen aan
Nederlandse GW. (Beoordeelt of Nederlandse wet overeenstemt met verdrag).
- Toetsingsverbod→ Nederlandse rechter mag ook niet wetten in formele zin
(hoogste Nederlandse wet) toetsen aan GW. Anders lijkt alsof rechter op stoel
van parlement gaat zitten.
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1
Geschiedenis van het internationale recht
- Recht tussen staten onderling
- Ius gentium= het recht voor iedereen
- Ius civile= alleen voor de burgers
- Geneefse conventies=verdrag van Genève→ regelt internationale humanitaire
recht
- VN→ universele verklaringen van de rechten van de mens, niet bindende
verklaring van de Algemene Vergadering van de VN die inspiratiebron zal vormen
voor vele mensenrechtenverdragen
Internationaal publiekrecht
- Volkenrecht→ werd vroeger gebruikt voor internationaal recht maar is nu niet
meer echt van toepassing aangezien staten meer de grote spelers zijn t.t.
- Internationaal publiekrecht
o Enorm hoeveelheid regels→ verdragen, bescherming van mensen rechten
en fundamentele vrijheden (EVRM) ook grensverdrag
Internationaal vs nationaal
- Nationaal→ soevereine overheid creëert wetten en regels voor burgers op eigen
grondgebied.
- Internationaal→ regelgeving die staten waardevol vinden daadwerkelijk na te
komen
Publiek vs privaat
- Publiek→ gaat over regelgeving over internationale problemen
- Privaat→ richt zich op conflicten tussen natuurlijke en rechtspersonen, gaat dan
om privaatrechtelijke situaties met verbinding tussen twee of meer landen.
o Staten maken zelf internationaal privaatrecht om problemen te op te
lossen
o Formeel recht→ internationaal procesrecht, rechtsmacht, erkenning van
buitenlandse uitspraken en authentieke akten en over internationale
samenwerking tussen staten. Bv. Welke rechter is bevoegd?
o Materieel recht→ welk recht is van toepassing?
- Conflictenrecht→ onder andere aangeknoopt bij nationaliteit van betrokken
partijen.
, - Verdragen reguleren welke rechter en rechten van toepassing zijn in situaties
waar mensen verbintenis of overeenkomst met elkaar aangaan.
- IPR→ Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht, nl is aan 28 van de 41
verdragen verbonden
Recht
- Staten leven regels na die uit onderlinge afspraken voortvloeien, omdat ze die
waardevol vinden en belangrijk.
- Handhaving van internationale orde ligt bij de staten zelf, soms door
internationale organisatie gedaan zoals VN
- Een van hoofdorganen van VN is veiligheidsraad, 15 landen lid (5 permanent en
10 tijdelijk)
- VN-veiligheidsraad kan besluiten nemen die VN-lidstaten binden en dit orgaan
kan ook naleving van zijn besluiten afdwingen. Dit is een uitzondering op de regel
dat er geen internationaal systeem van handhaving van internationaal recht
bestaat.
- EU kan via haar instellingen sancties opleggen aan haar lidstaten als die hun
verplichtingen niet nakomen. Kan op eigen initiatief of op initiatief van andere
lidstaten.
Paragraaf 2
Decentraal
- Staten zijn soeverein
- Woord soeverein komt van Latijnse woord superanus of suprema= hoogste
macht of hoogste gezag
- Handvest art. 2 lid 1 benadrukt soevereiniteit→ organisatie gegrond is op het
beginsel van soevereine gelijkheid van al haar leden. Staten kunnen zelf
beslissingen maken
- VN heeft 193 staten, zij kunnen zelfstandig verplichtingen aan gaan met andere
staten.
- Gevolg van decentrale en horizontale karakter van internationale rechtsorde en
soevereine gelijkheid van staten is dat er geen hogere macht is waar staten zich
aan moeten houden maar er zijn uitzonderingen zoals bindende afspraken van de
VN-veiligheidsraad en sancties van EU
- Vreedzame co-existentie→ staten willen dat soevereiniteit door andere staten
wordt erkend en dus niet meer dan logisch dat staten vreedzaam naast elkaar
willen bestaan. Art. 2 lid 3 handvest, alle leden hun internationale geschillen
langs vreedzame weg tot een oplossing brengen, op zodanige wijze dat de
internationale vrede, veiligheid en gerechtigheid niet in gevaar worden gebracht.
Paragraaf 3
, Doorwerking van internationaal recht in Nederlandse rechtsorde
- In NL kunnen we ons beroepen voor de nationale rechter op bepalingen uit
internationale verdragen→ doorwerking van internationale rechten in nationale
rechtsorde
o Monisme→ internationaal recht automatisch deel van nationale
rechtsorde, omzetting van internationaal recht naar nationaal niveau via
speciale wet niet nodig
o Dualisme→ internationale recht moet worden omgezet of
getransformeerd naar nationaal recht via aparte wet.
o Nederland→ gematigd monistisch stelsel, gevolg voor personen in art. 93
GW, mensen moeten zich pas aan de bepaalde regels van verdragen en
besluiten van internationale organisaties houden nadat de regering ze
hebben gepubliceerd in het Tractatenblad. Hoeft geen aparte wet dus.
Gewoonterecht bindt staten tegenover elkaar waardoor er niet beroep op
kan worden gedaan, om dat wel mogelijk te maken moet nl de wet eerst
omzetten naar Nederlandse recht
- Art 94 GW Nederlandse rechter mag Nederlandse wettelijke voorschriften alleen
toetsen aan geschreven bronnen van internationaal recht: verdragen en besluiten
van volkenrechtelijke organisaties.
- Art. 95 GW hoe regering regels bekend maken
- Eenieder verbindende bepalingen→ regels waaruit je duidelijk een recht of plicht,
een moet handelen of een nalaten kunt afleiden, uiteindelijk is rechter die
bepaalt of regel waarop iemand zich beroept, daadwerkelijk iedereen bindt. Vb.
art. 33 uit Grenstractaat van Aken= iedere landbouwer die eigendommen heeft
aan weeszijde van de grens, kan een beroep doen op die art.
- Soms geeft tekst van verdrag verbod of juist opdracht om regelgeving wel uit te
voeren → niet iedereen bindend, bv. Art. 2 lid 1 IVESCR
- Art. 94 GW→ ieder verbindende bepalingen die voortvloeien uit internationale
regel, voorrang op nationale regels als die in strijd zijn met elkaar.
- Om te toetsen of de ieder verbindende verdragsbepaling voorrang heeft op
nationale recht dat in strijd is met verdragsbepaling moet rechter Nederlandse
wet toetsen aan de desbetreffende verdragsbepaling, andersom mag niet.
- Art. 120 GW → Nederlandse rechter mag verdragen niet toetsen aan
Nederlandse GW. (Beoordeelt of Nederlandse wet overeenstemt met verdrag).
- Toetsingsverbod→ Nederlandse rechter mag ook niet wetten in formele zin
(hoogste Nederlandse wet) toetsen aan GW. Anders lijkt alsof rechter op stoel
van parlement gaat zitten.
Hoofdstuk 2
