Thema - Het Beenderstelsel
1. Inleiding tot het menselijk
skelet
Functies: (6.1)
Ondersteuning en
vormvastigheid vr hele lichaam
Bescherming v zacht weefsel en
organen
Beweging: ze vormen gewrichten
en aanhechtingsplaats vr pezen
Opslag mineralen (caliumzouten) en vet (geel beenmerg v
pijpbeenderen)
Vorming bloedcellen in rood beenmerg in mergholte v platte
beenderen
Opbouw menselijk skelet (206 botstukken) (6.6.2)
Axiaal skelet:
o Schedel
o Tongbeen, enige bot aan geen ander bot
o Wervelkolom: 7 halswervels, 12 borstwervels, 5
lendenwervels, heiligbeen en staartbeentje
o Borstkas: 12 paar ribben en borstbeen
Appendiculair skelet:
o Schoudergordel: sleutelbeenderen, schouderbladen
o Per arm: opperarmbeen, spaakbeen, ellepijp, 8
handwortelbeentjes, 5 middenhandsbeentjes, 4x3
vingerkootjes en 2 duimkootjes
o Per been: dijbeen, knieschijf, scheenbeen, kuitbeen,
voetwortelbeentjes, middenvoetbeentjes, teenkootjes, soms
enige sesambeentjes
1. Het axiaal skelet (6.7)
De schedel (cranium)
(6.7.1)
= geheel v verschillende
botstructuren
Voornaamste functie =
bescherming hersenen
o De hersenschedel: 2
delen
Schedeldak
(rood)
1
, Schedelbasis (blauw)
o Aangezichtsschedel (geel)
Neusbijholtes: sinussen
Os nasale: neusbeen =brug v neus
Maxilla: bovenkaakbeen = grootste been
aangezicht
Mandibula: onderkaak
Os frontale: voorhoofd en dak vd oogkassen
Os sphenoidale: wiggenbeen = brug tss
beenderen aangezicht en schedel
Os zygomaticum: jukbeen (1 elke kant)
o Blauw: paranasale sinussen gevuld met lucht +
slijm, reinigt + bevochtigd
o Os frontale: sinus frontalis
o Os ethmoidale: sinus ethmoidales
o Beenderen vd maxilla: sinus maxillaris
kaakholten
o Os palatinum: kleine holtes, monden uit in sinus
ethmoidales
o Os sphenoidale: de sfenoidale sinus ligt lager en dieper in
schedel
Linker oogkas:
7 verschillende botjes = complex
Os ethmoidale: zeefbeen (geel)
o Is deel v mediale oppervlakken vd oogkassen
en vormt dak en zijkanten vd neusholte
Ossa lacrimalia: traanbeenderen (rood)
o In oogkas op het mediale oppervlak
Zygoma of os zygomaticum (oranje)
Neusbeen hoort er niet bij mr een deeltje vd bodem bestaat uit het
gehemeltebeen (niet aangeduid mr er wel toe behoort)
De volwassen schedel:
Os frontale: voorhoofdsbeen w
verbonden met oss parietalia via
satura coronalis
Os parietale: er zijn 2, elke kant 1
Os sphenoidale: voornamelijk aan
binnen- en onderkant schedel
Os occipitale: achterst en onderst
gedeelte vd schedel
2
, Os temporale: Er zijn 2, vormen zijkant schedel en deel vd jukboog
(andere deel is jukbeen)
Uitwendige gehoorgang leidt nr trommelvlies
De
schedelbotten uit elkaar getrokken:
Wiggenbeen (geel)
Zeefbeen (paars)
Traanbeen (donkeroranje)
Ploegschaarbeen (felblauw)
Onderste neusschelpen (Donkergroen)
De gehemeltebeenderen (Dof groen/blauw)
Hersenpan (schedelbasis):
Voorste en middelste schedelgroeve: grote hersenen
Zeefplaat: reukzenuw
Turks zadel: hypothalamus/hypofyse
Achterste schedelgroeve: kleine hersenen
Foramen magnum: (verlengd) ruggenmerg, connectie
met hersenen
Verhard gehemelte:
Bestaat uit 4 afzonderlijke botten:
o 2 stukken bovenkaak
o 2 stukken
gehemeltebeenderen
Indien niet vergroeid bij geboorte: hazenlip
Os hydoideum (tongbeen)
3