SAMENVATTING SAMENLEVING & DIVERSITEIT
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De sociaal werker als antropoloog.............................................................................................1
Hoofdstuk 3: Netwerkbenadering, Eigen Kracht-conferentie en de indiaanse Peyote cult................................3
Hoofdstuk 4: Diagnose, het politieke lichaam en het overgangsritueel van Arnold van Gennep.......................6
Hoofdstuk 5: Preventie, vrouwenhandel en het termietenorakel van de Azande.............................................8
Hoofdstuk 6: Armoedebestrijding, sociale ongelijkheid en sociaal werk als reinigingsrite..............................10
Hoofdstuk 7: Mantelzorg, burn-out samenleving en de Kula-ringen van de Trobianders................................12
Hoofdstuk 1: De sociaal werker als antropoloog
1.2 Culturele antropologie
1
, -Culturele antropologie is ontstaan tijdens de industriële revolutie en de koloniale
expansiedrift van westerse landen. Na 1850 kregen de moederlanden van de koloniën
invloed op het land: modern imperialisme.
-3 motieven voor het modern imperialisme:
1. Behoefte aan grondstoffen
2. Afzetmarkt
3. Opbouwen van een groot koloniaal rijk
-Door de industriële revolutie kreeg West-Europa voorsprong op de wereld. Europeanen
begonnen te denken dat zij superieur waren aan de ‘primitieve’ wilden. Zij hadden de taak
om voor hen het leven aangenamer te maken.
1.3 Cultuur
-Cultuur bestaat uit 3 woorden: kolere=cultuur, antropos=mens en logos=wetenschap ->
mens als cultureel wezen. Cultuur verwijst naar algemene patronen van menselijke activiteit
en symbolische structuren die deze activiteit betekenis geeft.
-Kenmerken van cultuur: aangeleerd, veranderlijk en situationeel bepaald.
1.4 Veldwerk en participerende observatie
-Doormiddel van participerende observatie wil de antropoloog doordringen tot diepere en
wezenlijke lagen van de identiteit. Door participerende observatie wil je erachter komen:
‘Doen mensen wat ze zeggen?’. Door te observeren neem je opzettelijk, doelgericht en
systematisch waar.
-‘Frontstage’ identiteit is wat mensen publiekelijk laten zien. ‘Backstage’ identiteit is wat
mensen liever voor zichzelf houden.
1.5 Thick description en het wezen van de ander
-Thick description: het geven van een uitgebreid beeld van omstandigheden, situaties,
mechanismen en andere relevante onderwerpen. Dit doe je doormiddel van veelomvattende
en gedetailleerde beschrijvingen.
-Het wezen van de ander: omringende samenleving door te dringen en gevoeligheden boven
tafel te krijgen. Daarbij moet je nieuwsgierig en een open figuur zijn. De ander moet je
vanuit binnen begrijpen. Empathie, inlevingsvermogen, is daarbij van belang.
1.6 Veldwerk en outreachend werken
-Sociaal werkers moeten als antropoloog het veld ingaan om te kijken wat er speelt.
Vertrouwen en empathie spelen hierbij een grote rol. Dit heet ook wel outreachend werken.
-Chalmers was de grondlegger van outreachend werken. Door sociale vaardigheden aan te
leren kon hij problemen aanpakken. ‘Friendly visitors’ zetten de situatie van de armen in
kaart en bouwden een vertrouwensband op. Ook brachten ze competenties bij. Hierbij werd
gewerkt uit een superieure positie, omdat de sociaal werkers hen ‘beschaafder’ moesten
maken.
-Het superioriteitsgevoel en behoefte om mensen beschaving bij te brengen komt uit het
evolutionisme van Darwin. Men dacht dat het blanke ras superieur en het sterkste ras was.
-Eropaf-methode heet ook wel outreachend werken, achter de voordeur en bemoeizorg.
2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De sociaal werker als antropoloog.............................................................................................1
Hoofdstuk 3: Netwerkbenadering, Eigen Kracht-conferentie en de indiaanse Peyote cult................................3
Hoofdstuk 4: Diagnose, het politieke lichaam en het overgangsritueel van Arnold van Gennep.......................6
Hoofdstuk 5: Preventie, vrouwenhandel en het termietenorakel van de Azande.............................................8
Hoofdstuk 6: Armoedebestrijding, sociale ongelijkheid en sociaal werk als reinigingsrite..............................10
Hoofdstuk 7: Mantelzorg, burn-out samenleving en de Kula-ringen van de Trobianders................................12
Hoofdstuk 1: De sociaal werker als antropoloog
1.2 Culturele antropologie
1
, -Culturele antropologie is ontstaan tijdens de industriële revolutie en de koloniale
expansiedrift van westerse landen. Na 1850 kregen de moederlanden van de koloniën
invloed op het land: modern imperialisme.
-3 motieven voor het modern imperialisme:
1. Behoefte aan grondstoffen
2. Afzetmarkt
3. Opbouwen van een groot koloniaal rijk
-Door de industriële revolutie kreeg West-Europa voorsprong op de wereld. Europeanen
begonnen te denken dat zij superieur waren aan de ‘primitieve’ wilden. Zij hadden de taak
om voor hen het leven aangenamer te maken.
1.3 Cultuur
-Cultuur bestaat uit 3 woorden: kolere=cultuur, antropos=mens en logos=wetenschap ->
mens als cultureel wezen. Cultuur verwijst naar algemene patronen van menselijke activiteit
en symbolische structuren die deze activiteit betekenis geeft.
-Kenmerken van cultuur: aangeleerd, veranderlijk en situationeel bepaald.
1.4 Veldwerk en participerende observatie
-Doormiddel van participerende observatie wil de antropoloog doordringen tot diepere en
wezenlijke lagen van de identiteit. Door participerende observatie wil je erachter komen:
‘Doen mensen wat ze zeggen?’. Door te observeren neem je opzettelijk, doelgericht en
systematisch waar.
-‘Frontstage’ identiteit is wat mensen publiekelijk laten zien. ‘Backstage’ identiteit is wat
mensen liever voor zichzelf houden.
1.5 Thick description en het wezen van de ander
-Thick description: het geven van een uitgebreid beeld van omstandigheden, situaties,
mechanismen en andere relevante onderwerpen. Dit doe je doormiddel van veelomvattende
en gedetailleerde beschrijvingen.
-Het wezen van de ander: omringende samenleving door te dringen en gevoeligheden boven
tafel te krijgen. Daarbij moet je nieuwsgierig en een open figuur zijn. De ander moet je
vanuit binnen begrijpen. Empathie, inlevingsvermogen, is daarbij van belang.
1.6 Veldwerk en outreachend werken
-Sociaal werkers moeten als antropoloog het veld ingaan om te kijken wat er speelt.
Vertrouwen en empathie spelen hierbij een grote rol. Dit heet ook wel outreachend werken.
-Chalmers was de grondlegger van outreachend werken. Door sociale vaardigheden aan te
leren kon hij problemen aanpakken. ‘Friendly visitors’ zetten de situatie van de armen in
kaart en bouwden een vertrouwensband op. Ook brachten ze competenties bij. Hierbij werd
gewerkt uit een superieure positie, omdat de sociaal werkers hen ‘beschaafder’ moesten
maken.
-Het superioriteitsgevoel en behoefte om mensen beschaving bij te brengen komt uit het
evolutionisme van Darwin. Men dacht dat het blanke ras superieur en het sterkste ras was.
-Eropaf-methode heet ook wel outreachend werken, achter de voordeur en bemoeizorg.
2
