HC 1
Om leven mogelijk te maken zijn er 3 zaken nodig:
- Stofwisseling
- Systeem om te kunnen voortplanten/vermeerderen
- Een veilig omhulsel om in te kunnen functioneren
Organische moleculen kunnen gevormd worden door vulkanische gesteenten, maar ook
door meteorieten die de aarde op zijn gekomen, die blijken ook rijk te zijn aan organische
moleculen.
De binding tussen aminozuren/ RNA-nucleotiden en zand/klei/steen kan zorgen voor macro-
organismen.
Eerste genetische materiaal was waarschijnlijk RNA
Vanaf Cambrian is er veel dierlijk leven op aarde, dit duurt tot ongeveer Perm en vanaf toen
was eigenlijk al het dierlijke leven weer weg.
Eencellig leven is er mogelijk al 4 miljard jaar.
De eerste zuurstof werd waarschijnlijk gemaakt door een voorouder van cyanobacteriën.
Zuurstof bouwde zich hedendaagse dieren, zoals sponzen, weekdieren en neteldieren. Voor
de cambrische explosie hadden dieren geen harde delen en waren het ook nog geen
predatoren.
De theorie is dat de kolonisatie ontstaan is door de samenwerking tussen schimmels en
planten.
Continentale drift = het bewegen van de platen over de mantel. Dit zorgt voor adaptie,
uitsterven en ontstaan van nieuwe soorten.
Toen het supercontinent Pangea ontstond, kwamen zeeën droog te staan en vielen veel
organismen weg. Hierdoor kwamen er zeldzamere dieren en werd het in het binnenland een
kouder klimaat, doordat de invloed van de zee wegviel.
Massa extinctie is het uitsterven van organismen, hier spreek je pas van bij het uitsterven
van 50% van de diersoorten.
Bijvoorbeeld aan het eind van de Perm, was er sprake van de “great dying” waarbij ongeveer
96% van de diersoorten in de zee uitstierven. Deze massa extinctie kwam door extreem
actief vulkanisme, wat zorgt voor: verzuring (zwavelzuur) en door een kouder klimaat
vervolgens een grote opwarming van de aarde door toename CO2 en extreme eutrofiering.
Dit herstel heeft ongeveer 30 miljoen jaar geduurd.
Laatste massa extinctie was na het Krijt, waarbij mariene soorten, landdieren en planten
uitstierven. Uitgezonderd van vogels, stierven ook de dinosauriërs uit.
Deze massa extinctie werd waarschijnlijk veroorzaakt door een meteorietinslag bij Mexico,
waarbij de zon werd verduisterd door het stof wat loskwam en het klimaat overhoopgooide.
Adaptieve radiatie is de snelle evolutie van verschillende, aanpassende soorten uit een
gemeenschappelijk voorouder.
De oorzaken van adaptieve radiatie zijn:
, - De ruimte die er ontstaat door massa extinctie.
- De evolutie van geheel nieuwe eigenschappen (bijvoorbeeld de dinosauriërs die na
het Perm konden leven door goede ademhaling en actievere levensstijl).
- Kolonisatie van een nieuw gebied
Aristotiles: leven is altijd al zo geweest en zal voor altijd zo blijven.
Linnaeus: classificeren diversiteit
Lamarck: eerste hypothese van evolutie is 1809
Cuvier: studie fossielen
Darwin: eerste evolutietheorie: bewijs voor hypothese. Heeft het fenomeen “natuurlijke
selectie” bedacht.
1. Directe observatie van evolutie
2. Homologie en analogie
3. Genen
4. Fossielen en gesteenten
5. Biogeografie
Populaties evolueren door mutaties van individuen, individuen evolueren niet.
Mutaties kunnen een positief, neutraal of negatief effect hebben op soorten.
Evolutie is geen doel georiënteerd proces.
Exaptatie = een structuur met ene functie die later een andere functie kan krijgen.
Structuren evalueren nooit met een gebruiksdoel, natuurlijke selectie zorgt alleen voor
verbetering binnen gangbare nut (bijvoorbeeld: een arm kan je niet zomaar laten evalueren
tot een arm waarmee je kan vliegen, dan moet een arm eerst al een functie/structuur
hebben waarmee vliegen mogelijk zou kunnen zijn).
, HC 2
Oostvaardersplassen is een groot moerasgebied met daar de grauwe gans en verschillende
grote grazers die er ong 25 jaar geleden zijn uitgezet. Het is een Natura 2000 gebied.
De hoofddoelstelling in het gebied van de Provinciale staten = vogelreservaat. Natura2000
instandhoudingsdoelen voor vogelsoorten geformuleerd.
In de Oostvaardersplassen leven ongeveer tussen de 4000 en 5000 grote grazers.
Het beheer wordt daar gedaan door Staatsbosbeheer.
- Het Staatsbosbeheer mag de zwakkere dieren in de winter afschieten volgens een
beleid. Het streven van het afschiet protocol is rond de 90% van de dieren afschieten
wanneer ze verzwakt zijn.
- In 2006 is de ICMO ontstaan. Het ICMO heeft vooral gekeken naar wat ecologisch
verantwoord is in het gebied om een advies te kunnen geven. ICMO 2 heeft in 2011
een advies gegeven, kijkend op niet alleen het welzijn van de grote grazers, maar ook
het maatschappelijke aspect.
- In 2018 kwam uiteindelijk de commissie van Geel voor advies. Zij hebben met de
mensen daar gesproken, literatuuronderzoek gedaan en geen onderzoek in het
gebied zelf. Hierdoor heeft de rechter aangegeven dat niet het grootste gedeelte van
de dieren afgeschoten mag worden.
Beheer strategieën:
- Geen ingrepen = geen optie ivm dierwelzijn
- Bijvoeren van dieren = probleem stapelt zich op ivm voortplanting en volgende
winter nog meer dieren en nog minder voedsel daardoor.
- Actief beheer = jaarrond de dieren tellen en op basis daarvan bepaald welke
afgeschoten worden.
- Vroeg reactief beheer = aan het begin vd winterperiode opzoek gaan naar de
zwakkere dieren en die eerder afschieten
- Introductie van predatoren = wolf/lynx kunnen het gedrag van de dieren veranderen.
- Anticonceptie = levert een hele hoop stress op bij vooral de edelherten.
Bedachte maatregelen door Commissie van Geel:
- In het kerngebied de grote grazers reduceren tot een aantal van 1500, onder het
voorlopig plafond.
- In 2018 een reset realiseren en daarna een niet afschiet protocol opstellen.
- Na de reset elk jaar de populatie reguleren en het vroeg reactief beheer aanhouden.
- Niet bijvoeren
Uiteindelijk hebben de Provinciale staten van Flevoland dit beleid van de Commissie van
Geel goedgekeurd en vastgesteld als integraal beleidskader. Het beheer moet
ondersteunend zijn aan de Natura2000 doelstellingen.
Het resetplan kwam er niet doorheen bij de rechter, waardoor het tot heden nog niet is
uitgevoerd.
De raad van State (hoogtste bestuursrechter) heeft afgelopen september wel toestemming
gegeven voor het afschieten van ruim 1000 edelherten.
Om leven mogelijk te maken zijn er 3 zaken nodig:
- Stofwisseling
- Systeem om te kunnen voortplanten/vermeerderen
- Een veilig omhulsel om in te kunnen functioneren
Organische moleculen kunnen gevormd worden door vulkanische gesteenten, maar ook
door meteorieten die de aarde op zijn gekomen, die blijken ook rijk te zijn aan organische
moleculen.
De binding tussen aminozuren/ RNA-nucleotiden en zand/klei/steen kan zorgen voor macro-
organismen.
Eerste genetische materiaal was waarschijnlijk RNA
Vanaf Cambrian is er veel dierlijk leven op aarde, dit duurt tot ongeveer Perm en vanaf toen
was eigenlijk al het dierlijke leven weer weg.
Eencellig leven is er mogelijk al 4 miljard jaar.
De eerste zuurstof werd waarschijnlijk gemaakt door een voorouder van cyanobacteriën.
Zuurstof bouwde zich hedendaagse dieren, zoals sponzen, weekdieren en neteldieren. Voor
de cambrische explosie hadden dieren geen harde delen en waren het ook nog geen
predatoren.
De theorie is dat de kolonisatie ontstaan is door de samenwerking tussen schimmels en
planten.
Continentale drift = het bewegen van de platen over de mantel. Dit zorgt voor adaptie,
uitsterven en ontstaan van nieuwe soorten.
Toen het supercontinent Pangea ontstond, kwamen zeeën droog te staan en vielen veel
organismen weg. Hierdoor kwamen er zeldzamere dieren en werd het in het binnenland een
kouder klimaat, doordat de invloed van de zee wegviel.
Massa extinctie is het uitsterven van organismen, hier spreek je pas van bij het uitsterven
van 50% van de diersoorten.
Bijvoorbeeld aan het eind van de Perm, was er sprake van de “great dying” waarbij ongeveer
96% van de diersoorten in de zee uitstierven. Deze massa extinctie kwam door extreem
actief vulkanisme, wat zorgt voor: verzuring (zwavelzuur) en door een kouder klimaat
vervolgens een grote opwarming van de aarde door toename CO2 en extreme eutrofiering.
Dit herstel heeft ongeveer 30 miljoen jaar geduurd.
Laatste massa extinctie was na het Krijt, waarbij mariene soorten, landdieren en planten
uitstierven. Uitgezonderd van vogels, stierven ook de dinosauriërs uit.
Deze massa extinctie werd waarschijnlijk veroorzaakt door een meteorietinslag bij Mexico,
waarbij de zon werd verduisterd door het stof wat loskwam en het klimaat overhoopgooide.
Adaptieve radiatie is de snelle evolutie van verschillende, aanpassende soorten uit een
gemeenschappelijk voorouder.
De oorzaken van adaptieve radiatie zijn:
, - De ruimte die er ontstaat door massa extinctie.
- De evolutie van geheel nieuwe eigenschappen (bijvoorbeeld de dinosauriërs die na
het Perm konden leven door goede ademhaling en actievere levensstijl).
- Kolonisatie van een nieuw gebied
Aristotiles: leven is altijd al zo geweest en zal voor altijd zo blijven.
Linnaeus: classificeren diversiteit
Lamarck: eerste hypothese van evolutie is 1809
Cuvier: studie fossielen
Darwin: eerste evolutietheorie: bewijs voor hypothese. Heeft het fenomeen “natuurlijke
selectie” bedacht.
1. Directe observatie van evolutie
2. Homologie en analogie
3. Genen
4. Fossielen en gesteenten
5. Biogeografie
Populaties evolueren door mutaties van individuen, individuen evolueren niet.
Mutaties kunnen een positief, neutraal of negatief effect hebben op soorten.
Evolutie is geen doel georiënteerd proces.
Exaptatie = een structuur met ene functie die later een andere functie kan krijgen.
Structuren evalueren nooit met een gebruiksdoel, natuurlijke selectie zorgt alleen voor
verbetering binnen gangbare nut (bijvoorbeeld: een arm kan je niet zomaar laten evalueren
tot een arm waarmee je kan vliegen, dan moet een arm eerst al een functie/structuur
hebben waarmee vliegen mogelijk zou kunnen zijn).
, HC 2
Oostvaardersplassen is een groot moerasgebied met daar de grauwe gans en verschillende
grote grazers die er ong 25 jaar geleden zijn uitgezet. Het is een Natura 2000 gebied.
De hoofddoelstelling in het gebied van de Provinciale staten = vogelreservaat. Natura2000
instandhoudingsdoelen voor vogelsoorten geformuleerd.
In de Oostvaardersplassen leven ongeveer tussen de 4000 en 5000 grote grazers.
Het beheer wordt daar gedaan door Staatsbosbeheer.
- Het Staatsbosbeheer mag de zwakkere dieren in de winter afschieten volgens een
beleid. Het streven van het afschiet protocol is rond de 90% van de dieren afschieten
wanneer ze verzwakt zijn.
- In 2006 is de ICMO ontstaan. Het ICMO heeft vooral gekeken naar wat ecologisch
verantwoord is in het gebied om een advies te kunnen geven. ICMO 2 heeft in 2011
een advies gegeven, kijkend op niet alleen het welzijn van de grote grazers, maar ook
het maatschappelijke aspect.
- In 2018 kwam uiteindelijk de commissie van Geel voor advies. Zij hebben met de
mensen daar gesproken, literatuuronderzoek gedaan en geen onderzoek in het
gebied zelf. Hierdoor heeft de rechter aangegeven dat niet het grootste gedeelte van
de dieren afgeschoten mag worden.
Beheer strategieën:
- Geen ingrepen = geen optie ivm dierwelzijn
- Bijvoeren van dieren = probleem stapelt zich op ivm voortplanting en volgende
winter nog meer dieren en nog minder voedsel daardoor.
- Actief beheer = jaarrond de dieren tellen en op basis daarvan bepaald welke
afgeschoten worden.
- Vroeg reactief beheer = aan het begin vd winterperiode opzoek gaan naar de
zwakkere dieren en die eerder afschieten
- Introductie van predatoren = wolf/lynx kunnen het gedrag van de dieren veranderen.
- Anticonceptie = levert een hele hoop stress op bij vooral de edelherten.
Bedachte maatregelen door Commissie van Geel:
- In het kerngebied de grote grazers reduceren tot een aantal van 1500, onder het
voorlopig plafond.
- In 2018 een reset realiseren en daarna een niet afschiet protocol opstellen.
- Na de reset elk jaar de populatie reguleren en het vroeg reactief beheer aanhouden.
- Niet bijvoeren
Uiteindelijk hebben de Provinciale staten van Flevoland dit beleid van de Commissie van
Geel goedgekeurd en vastgesteld als integraal beleidskader. Het beheer moet
ondersteunend zijn aan de Natura2000 doelstellingen.
Het resetplan kwam er niet doorheen bij de rechter, waardoor het tot heden nog niet is
uitgevoerd.
De raad van State (hoogtste bestuursrechter) heeft afgelopen september wel toestemming
gegeven voor het afschieten van ruim 1000 edelherten.
