Globale samenvatting recht in het echt H1 t/m 6

Recht in het echt hoofdstuk 1: benaderingen in empirisch onderzoek naar
het recht

In literatuur onderscheid gemaakt tussen benadering op volgende
manieren:
- Juridische (positiefrechtelijke)
- Empirische (sociaalwetenschappelijk)

Verschillen tussen juridische en empirische bestudering van het recht:

Dimensie Juridisch Empirisch
1. Onderzoeksdo Praktisch en normatief
Beschrijvend en/of
elen verklarend en objectief
2. Perspectief Intern Extern
3. Methode Geesteswetenschappel Sociaalwetenschappelij
ijk k
4. Kennisclaims Gebonden aan Persoonsonafhankelijk
autoriteit, tijd en heid en universeel
plaats

Onderzoeksdoelen
- Juridisch: praktijkgericht
o Komt voort uit zoektocht naar best mogelijke antwoorden op
rechtsvragen binnen een bestaand rechtssysteem.
o Commentaar op de rechtspraktijk die eventueel vergezeld gaat
van adviezen over rechtsvorming.
 Commentaar gegeven in vorm: annotaties, preadviezen
of handboeken.
o De focus op de uitleg en hantering van gedragsnormen binnen
een gegeven juridische context wijst tevens op de normatieve
insteek van de juridische bestudering van het recht.
- Empirisch: beschrijvend
o Houdt verband met het streven om kennis te genereren door
middel van het beschrijven van de rechtspraktijk.
o Het begrijpen van het functioneren ervan.
o Verklaren van de oorzaken en gevolgen van recht in de
samenleving.
o Nadruk ligt op genereren van kennis over hoe het er feitelijk in
de rechtspraak aan toegaat dan op hoe het eraan toe zou
moeten gaan.
o De sociale werkelijkheid zo objectief mogelijk bestuderen.

Perspectief
- Juridisch: intern
o De regels van een juridisch systeem worden gevolgd waarin de
redelijke afweging van belangen, waarden en doeleinden
centraal staat.
- Empirisch: extern

, o Observeert gedragingen, emoties, opvattingen en belangen
van deelnemers aan de rechtspraktijk van buitenaf en
probeert deze te beschrijven en verklaren zonder zelf een
normatieve positie in te nemen ten opzichte van de
gedragingen en betekenissen die de onderzochten aan hun
eigen handelen toeschrijven.

Methode
- Juridisch: hermeneutische methoden
o Interpretatie van teksten staat centraal
o Aandragen van voor vakgenoten begrijpelijke argumenten om
wetten of uitspraken op de juiste manier te interpreteren.
o Nader onderscheid tussen:
 Betekenis van wetgeving
 Bedoelingen van de wetgever
 Bedoelingen van de wet
- Empirisch: sociaal wetenschappelijk
o Gegevens worden op systematische wijze verzameld en
geanalyseerd en er wordt uitgebreid verantwoording afgelegd
over methodologische keuzes.
o Moet voldaan worden aan replicatiestandaard.
 Iedereen moet in principe in staat zijn om onderzoek dat
door een ander is verricht te begrijpen, beoordelen,
verder ontwikkelen of te reproduceren zonder
aanvullende informatie van de onderzoeker.

Kennisclaims
- Juridisch: autoriteitsargumenten spelen mee in de acceptatie van
kennisclaims.
o Opinies over juridische kwesties worden serieuzer genomen
naarmate de jurist die ze heeft opgeschreven meer aanzien
heeft.
o Zijn veelal plaats en tijd gebonden.
- Empirisch: persoonsafhankelijk en universeel
o Geen hogere autoriteit die vaststelt welke kennis valide is.
o Gebaseerd op onpersoonlijke criteria zoals de validiteit en
objectiviteit van waarnemingen van de onderzoeker.
o Onderzoek om na te gaan of de gevallen die zijn onderzocht
representatief zijn voor een grotere categorie of populatie.

Nuanceringen in bovengenoemde verschillen:
- De onderzoeksdoelen van juridische bestudering van het recht zijn
gekarakteriseerd als praktisch en normatief. Dit is maar gedeeltelijke
juist omdat niet al het juridische onderzoek positiefrechtelijk van
aard is. Er bestaat ook rechtstheoretisch onderzoek en juridisch
onderzoek met een natuurrechtelijke insteek, waarin de aandacht
eerder uitgaat naar eigenschappen van het recht die specifieke
jurisdicties overstijgen.

, - Empirisch onderzoek beschreven als beschrijvend en/of verklarend
en objectief. Maar er is ook veel empirisch onderzoek dat specifiek
gericht is op de bestudering van vragen die relevant zijn voor de
rechtspraak.
- Juridisch perspectief niet alleen intern. Rechtswetenschappers
combineren intern perspectief met empirische inzichten.
- Empirisch perspectief niet alleen extern. Intern perspectief kan
doordringen in de empirische bestudering van het recht wanneer
empirische onderzoekers zelf een juridische achtergrond hebben of
als ze, net als de deelnemers aan de rechtspraktijk, de regels. Van
een juridisch systeem als vertrekpunt van hun onderzoek nemen.
- Dat autoriteitsargumenten een prominente plek innemen in de
juridische bestudering van het recht betekend niet dat
onpersoonlijke waarheidsclaims volledig afwezig zijn, omgekeerde
geldt voor empirische bestudering van het recht.


Instrumentele benadering van het recht heeft een lange geschiedenis die
teruggaat tot het begin van de twintigste eeuw.
- In deze benadering wordt het recht primair gezien als instrument
voor gedragsverandering of maatschappelijke verandering.
- Ontstaan als kritiek op een intern juridisch perspectief waarin het
recht wordt opgevat als een formeel systeem dat los van de
samenleving opereert.
- Jurist Pound: groot verschil tussen wat de wet voorschrijft (law in
books) en wat daarvan in de praktijk terecht komt (law in action).
o Ziet gaten als waarschuwingssignalen dat het geldende recht
niet overeenkomt met de heersende sociale normen en dat het
recht hierop aangepast zou moeten worden.
o Hoopte positieve bijdragen te leveren aan de rechtspraktijk
door te laten zien hoe het recht meer in overeenstemming met
de praktijk kan worden gebracht.
o Sociological jurisprudence
o Veel kritiek, ideeën Pound gingen niet ver genoeg.
- Realisten dachten dat empirisch onderzoek behulpzaam was voor
hun hervormingsagenda, omdat hiermee kon worden aangetoond
welke wettelijke hervormingen nodig waren en welke
belemmeringen de noodzakelijk geachte veranderingen in de weg
stonden.
o Onderzoek concludeerde dat rechterlijke beslissingen eerder
het gevolg zijn van financiële of andere prikkels en
vooringenomenheid van de rechter dan van toepassing van
regels op de feiten.

Opkomst Empirical Legal Studies (ELS) in de jaren tachtig kan in veel
opzichten worden gezien als continuering van de uitgangspunten die voor
het eerst door Pound op de kaart zijn gezet.