TAKEN –
BEDREIGINGE
N VAN DE
GEZONDHEID
Plugers, Maud (Stud. FHML)
[Bedrijfsnaam] | [Bedrijfsadres]
,Inhoudsopgave
Taak 1 Wat zijn bedreigingen van de
gezondheid in Nederland?
Wat zijn de verschillen in bedreigingen van de volksgezondheid
tussen 1895 en nu? (ontwikkeling)
Rond 1850 bedroeg de levensverwachting 38 jaar voor mannen en 40 jaar voor vrouwen. In ongeveer 150
jaar, dus in slechts vijf generaties, is de levensverwachting meer dan verdubbeld. Deze stijgende lijn wordt
slechts onderbroken door de influenza-epidemie van 1918 en de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog
in 1940-1945.
Aan deze toename van de levensverwachting ligt een spectaculaire daling van de sterftecijfers ten
grondslag. Deze daling werd met een vertraging van een aantal decennia gevolgd door een sterke daling
van de geboortecijfers. Deze combinatie wordt wel aangeduid met de term ‘demografische transitie’
Ontwikkeling
Er zijn 3 ‘tijdperken’ (epidemiologische transitie = daling van het sterftecijfer door een
verschuiving in
Het doodsoorzaken patroon: dominante besmettelijke ziekten → dominante chronische
ziekten)
Epidemiologie: de leer van de verspreiding/ voorkomen van ziekte onder het volk.
1. Tijdperk van epidemieën en hongersnood (hoge mortaliteit)
A. Tijdperk duurde tot eind 18e eeuw. De sterfte is hoog door infectieziekten.
Samen met hongersnoden en epidemieën zorgt dit voor veel maag/darm- en
luchtweginfecties en pieken in het sterftecijfer.
B. PUBLIC HEALTH → richtte zich op goede hygiëne en daarmee het tegengaan van
verspreiding. Vermindering sterftecijfer. Public Health als sanitaire beweging.
2. Tijdperk van afnemende pandemieën (wereldwijde ziekten) – mortaliteit daalt,
gemiddelde levensverwachting gaat langzaam omhoog van 30 naar 50 jaar.
A. Van 1875-1950. Infectieziekten maken plaats voor ziekten als kanker, hart- en
vaatziekten en ongeval letsel.
B. PUBLIC HEALTH richtte zich op de preventieve gezondheidszorg. Preventie van
infectieziekten. Moeder en kind gericht (kindersterfte). Opkomst van GGD
(preventie) en wijkverpleegkundige. Eerste vaccinaties, jeugdgezondheidszorg.
, 3. Tijdperk van degeneratieve door de mens veroorzaakte aandoeningen – mortaliteit
daalt verder en stabiliseert. De levensverwachting stijgt verder.
A. T/m 1970. Het sterfte niveau wordt vrijwel alleen beheerst door niet-
infectieziekten. De ‘moderne’ ziekten kwamen voor bij middelbare en oudere
mensen, de infectieziekten vooral bij jongeren
B. 1950-1980 PUBLIC HEALTH richtte zich op geschikte antibiotica en vaccinaties.
Er kwam meer aandacht voor chronische ziekten. Bevolkingsonderzoeken naar
kanker.
C. 1980-nu: verwachting voor de toekomst volgens Mackenbach:
I. Kwaliteit van leven omhoog. Dus gezond oud worden
II. Ook de mensen met een lage SES moeten gezond oud worden
Extra
1. Eind 19de eeuw besef public health, eerste maatregelen zoals een riool aanleggen’
2. 1900-1950: preventiemaatregelen; aandacht moeder en kind, kinderarbeid
afgeschaft
3. 1950: na de oorlog wordt gelet op technologie, sociale zekerheid, nadruk op
preventie
4. Antibiotica kwam na 1950
Þ Toekomst public health; positieve gezondheid, mantelzorg, mensen langer thuis laten
wonen, SES wordt belangrijk.
Door de vergrijzing neemt het aantal ouderen toe. Ze wonen vaker zelfstandig en de zorg
wordt complexer. Er zijn straks meer mensen met chronische aandoeningen, waaronder
dementie, kanker en hart- en vaatziekten. De zorg voor deze mensen veranderd, door
technologie en omdat patiënten steeds meer zelf doen. Deze ontwikkelingen verhogen de
druk op mantelzorgers. We hebben ook stress door de drukke stad en flexibel werk. Jongeren
ervaren steeds meer prestatiedruk. De complexe opgave waar we (RIVM) voor staan vragen
om een nieuwe manier van werken, we zullen meer moeten samenwerken. De persoonlijke
situatie van mensen staat hierbij centraal (integraal). Dit betekent ook over de grenzen van
volksgezondheid en zorg heen kijken. Voor een gezonde toekomst zijn een gezonde
omgeving, school en werkplek van groot belang. We moeten dus anders gaan werken.
Gelukkig zijn professionals en organisaties hier al mee bezig. (RIVM video)
Hoe kan het dat we nu andere bedreigingen van de volksgezondheid
hebben dan in 1895?
- Hogere levensverwachting
- Grotere toegankelijkheid tot gezondheidszorg
- Verbetering van de medische wereld
Het incidentiecijfer staat voor het aantal nieuwe gevallen van een ziekte over een bepaalde
tijdsperiode.
In recente jaren is de incidentie van coronaire hartziekten sterk afgenomen. De incidentie is gedaald
dankzij onder meer preventieve maatregelen gericht op gezonder gedrag, maar ook door
preventieve medicatie onder risicogroepen. De incidentie daling heeft sterk bijgedragen aan de
, daling in sterfte aan coronaire hartziekten. Deze sterftedaling is het gevolg van een verbeterde
prognose van hartziekten, dankzij sterke verbeteringen in de behandeling van hartpatiënten,
waaronder de toepassing van trombolyse bij een acuut hartinfarct.
Prevalentiecijfers worden gebruikt om het voorkomen van aandoeningen te beschrijven.
De ziekteduur is in de loop van de jaren toegenomen door een steeds vroegere diagnose en een
steeds langere overleving. De vervroegde diagnose werd mogelijk dankzij nieuwe technieken om
coronaire hartziekten in een vroeger stadium te ontdekken, en dankzij grotere toegankelijkheid tot
gezondheidszorg, ook voor preventieve contacten. De langere overleving is te danken aan
technologische en organisatorische verbeteringen in de zorg voor patiënten met coronaire
hartziekten.
Wat is het VTV-model?
De Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) is een vierjaarlijkse rapportage van
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Het geeft inzicht in de belangrijkste
toekomstige maatschappelijke opgaven voor Nederland op het gebied van ziekte en
gezondheid, gezondheidsdeterminanten, preventie en de gezondheidszorg in Nederland. De
VTV biedt wetenschappelijk onderbouwde en beleidsrelevante informatie. Om dit te borgen,
werkt het VTV projectteam nauw samen met vertegenwoordigers van beleid, praktijk en
onderzoek op het gebied van volksgezondheid en zorg.
Model van de VTV breed kunnen uitleggen en verbanden kunnen leggen!
BEDREIGINGE
N VAN DE
GEZONDHEID
Plugers, Maud (Stud. FHML)
[Bedrijfsnaam] | [Bedrijfsadres]
,Inhoudsopgave
Taak 1 Wat zijn bedreigingen van de
gezondheid in Nederland?
Wat zijn de verschillen in bedreigingen van de volksgezondheid
tussen 1895 en nu? (ontwikkeling)
Rond 1850 bedroeg de levensverwachting 38 jaar voor mannen en 40 jaar voor vrouwen. In ongeveer 150
jaar, dus in slechts vijf generaties, is de levensverwachting meer dan verdubbeld. Deze stijgende lijn wordt
slechts onderbroken door de influenza-epidemie van 1918 en de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog
in 1940-1945.
Aan deze toename van de levensverwachting ligt een spectaculaire daling van de sterftecijfers ten
grondslag. Deze daling werd met een vertraging van een aantal decennia gevolgd door een sterke daling
van de geboortecijfers. Deze combinatie wordt wel aangeduid met de term ‘demografische transitie’
Ontwikkeling
Er zijn 3 ‘tijdperken’ (epidemiologische transitie = daling van het sterftecijfer door een
verschuiving in
Het doodsoorzaken patroon: dominante besmettelijke ziekten → dominante chronische
ziekten)
Epidemiologie: de leer van de verspreiding/ voorkomen van ziekte onder het volk.
1. Tijdperk van epidemieën en hongersnood (hoge mortaliteit)
A. Tijdperk duurde tot eind 18e eeuw. De sterfte is hoog door infectieziekten.
Samen met hongersnoden en epidemieën zorgt dit voor veel maag/darm- en
luchtweginfecties en pieken in het sterftecijfer.
B. PUBLIC HEALTH → richtte zich op goede hygiëne en daarmee het tegengaan van
verspreiding. Vermindering sterftecijfer. Public Health als sanitaire beweging.
2. Tijdperk van afnemende pandemieën (wereldwijde ziekten) – mortaliteit daalt,
gemiddelde levensverwachting gaat langzaam omhoog van 30 naar 50 jaar.
A. Van 1875-1950. Infectieziekten maken plaats voor ziekten als kanker, hart- en
vaatziekten en ongeval letsel.
B. PUBLIC HEALTH richtte zich op de preventieve gezondheidszorg. Preventie van
infectieziekten. Moeder en kind gericht (kindersterfte). Opkomst van GGD
(preventie) en wijkverpleegkundige. Eerste vaccinaties, jeugdgezondheidszorg.
, 3. Tijdperk van degeneratieve door de mens veroorzaakte aandoeningen – mortaliteit
daalt verder en stabiliseert. De levensverwachting stijgt verder.
A. T/m 1970. Het sterfte niveau wordt vrijwel alleen beheerst door niet-
infectieziekten. De ‘moderne’ ziekten kwamen voor bij middelbare en oudere
mensen, de infectieziekten vooral bij jongeren
B. 1950-1980 PUBLIC HEALTH richtte zich op geschikte antibiotica en vaccinaties.
Er kwam meer aandacht voor chronische ziekten. Bevolkingsonderzoeken naar
kanker.
C. 1980-nu: verwachting voor de toekomst volgens Mackenbach:
I. Kwaliteit van leven omhoog. Dus gezond oud worden
II. Ook de mensen met een lage SES moeten gezond oud worden
Extra
1. Eind 19de eeuw besef public health, eerste maatregelen zoals een riool aanleggen’
2. 1900-1950: preventiemaatregelen; aandacht moeder en kind, kinderarbeid
afgeschaft
3. 1950: na de oorlog wordt gelet op technologie, sociale zekerheid, nadruk op
preventie
4. Antibiotica kwam na 1950
Þ Toekomst public health; positieve gezondheid, mantelzorg, mensen langer thuis laten
wonen, SES wordt belangrijk.
Door de vergrijzing neemt het aantal ouderen toe. Ze wonen vaker zelfstandig en de zorg
wordt complexer. Er zijn straks meer mensen met chronische aandoeningen, waaronder
dementie, kanker en hart- en vaatziekten. De zorg voor deze mensen veranderd, door
technologie en omdat patiënten steeds meer zelf doen. Deze ontwikkelingen verhogen de
druk op mantelzorgers. We hebben ook stress door de drukke stad en flexibel werk. Jongeren
ervaren steeds meer prestatiedruk. De complexe opgave waar we (RIVM) voor staan vragen
om een nieuwe manier van werken, we zullen meer moeten samenwerken. De persoonlijke
situatie van mensen staat hierbij centraal (integraal). Dit betekent ook over de grenzen van
volksgezondheid en zorg heen kijken. Voor een gezonde toekomst zijn een gezonde
omgeving, school en werkplek van groot belang. We moeten dus anders gaan werken.
Gelukkig zijn professionals en organisaties hier al mee bezig. (RIVM video)
Hoe kan het dat we nu andere bedreigingen van de volksgezondheid
hebben dan in 1895?
- Hogere levensverwachting
- Grotere toegankelijkheid tot gezondheidszorg
- Verbetering van de medische wereld
Het incidentiecijfer staat voor het aantal nieuwe gevallen van een ziekte over een bepaalde
tijdsperiode.
In recente jaren is de incidentie van coronaire hartziekten sterk afgenomen. De incidentie is gedaald
dankzij onder meer preventieve maatregelen gericht op gezonder gedrag, maar ook door
preventieve medicatie onder risicogroepen. De incidentie daling heeft sterk bijgedragen aan de
, daling in sterfte aan coronaire hartziekten. Deze sterftedaling is het gevolg van een verbeterde
prognose van hartziekten, dankzij sterke verbeteringen in de behandeling van hartpatiënten,
waaronder de toepassing van trombolyse bij een acuut hartinfarct.
Prevalentiecijfers worden gebruikt om het voorkomen van aandoeningen te beschrijven.
De ziekteduur is in de loop van de jaren toegenomen door een steeds vroegere diagnose en een
steeds langere overleving. De vervroegde diagnose werd mogelijk dankzij nieuwe technieken om
coronaire hartziekten in een vroeger stadium te ontdekken, en dankzij grotere toegankelijkheid tot
gezondheidszorg, ook voor preventieve contacten. De langere overleving is te danken aan
technologische en organisatorische verbeteringen in de zorg voor patiënten met coronaire
hartziekten.
Wat is het VTV-model?
De Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) is een vierjaarlijkse rapportage van
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Het geeft inzicht in de belangrijkste
toekomstige maatschappelijke opgaven voor Nederland op het gebied van ziekte en
gezondheid, gezondheidsdeterminanten, preventie en de gezondheidszorg in Nederland. De
VTV biedt wetenschappelijk onderbouwde en beleidsrelevante informatie. Om dit te borgen,
werkt het VTV projectteam nauw samen met vertegenwoordigers van beleid, praktijk en
onderzoek op het gebied van volksgezondheid en zorg.
Model van de VTV breed kunnen uitleggen en verbanden kunnen leggen!
