INHOUDSOPGAVE
Hoorcollege 2 1
Voorfase en deelneming
Hoorcollege 3 7
Criteria voor strafbaarstelling
Hoorcollege 4 9
Mishandeling en andere geweldsmisdrijven
Hoorcollege 5 17
Zedendelicten
Hoorcollege 6 25
Computercriminaliteit
Hoorcollege 7 31
Criminele organisatie, verboden organisatie
Hoorcollege 8 36
Uitingsdelicten
Hoorcollege 9 51
Demonstratierecht
Hoorcollege 10 56
Terrorisme
Hoorcollege 11 67
Mensenhandel
, WEEK 1
Hoorcollege 2 – Voorfase en deelneming
Voorfase – Boek 1: Algemene regeling
Poging
Art. 45 lid 1 Sr
Poging tot misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader zich door een begin van uitvoering heeft
geopenbaard.
1) Misdrijf > Boek 2
2) Voornemen
- Opzet van de dader vaststellen
3) Begin van uitvoering
NJ 1979/52 (Cito): verrichte gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm gericht op voltooiing van
het betreffende misdrijf
Hoge Raad 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Helikopter):
- Hoe dicht liggen de vastgestelde gedragingen bij de voltooiing van het voorgenomen misdrijf (in tijd
en/of plaats)
o Tijd: hoelang gaat het duren voordat het delict voltooid zou zijn?
o Plaats: is het misschien al op de plek waar dat delict/misdrijf gaat plaatsvinden?
- Hoe concreet waren de vastgelegde gedragingen gericht op dat voorgenomen misdrijf?
- Niet noodzakelijk is dat al een bestanddeel van het misdrijf is vervuld
o Soms bestaat een delict nl. maar uit een bestanddeel
Ps. Hoeft niet altijd zichtbaar te zijn! Als het achteraf objectief vast te stellen is dan kan dat ook worden
meegewogen.
Vuistregels, DD 2024/63
Wel begin van uitvoering:
- Op laatste gedragingsbestanddeel na alle bestanddelen vervuld
- Alle gedragingen verricht om op termijn delictsomschrijving te vervullen
- Begonnen aan gedraging die, na voltooien, tot voltooide poging leidt
o Je hebt jouw deel gedaan, het is enkel afwachten totdat het voltooide delict intreedt.
Misschien begin van uitvoering:
- Eén of meer gedragingsbestanddelen zijn vervuld
- Alles gedaan om te beginnen aan gedraging die tot voltooide poging leidt
o Afhankelijk van wat die laatste gedraging inhoudt
- Voorbereiding is voltooid
o Afhankelijk van wat er na de voorbereiding gebeurt, vaak zit dan al in de pogingssfeer
Geen begin van uitvoering:
- Geen enkele gedraging op zichzelf meer dan voorbereiding
o Als het er uit ziet als voorbereiding, dan is het ook gewoon voorbereiding
Denkoefening
Hoe ziet een poging tot dit misdrijf eruit, gegeven de omstandigheden (verbeeld je hoe het er uit ziet)
Pagina 1 van 74
, WEEK 1
Soorten pogingen:
- Deugdelijke poging > goede poging, onder de gegeven omstandigheden zal het tot voltooiing van het delict
leiden
- Ondeugdelijke poging > in dat specifieke geval ondeugdelijk, het zal nooit tot voltooiing van het delict kunnen
komen, omdat het niet strafbaar is
o Relatief
o Absoluut: bijv. lijk om het leven brengen
- (Putatief delict/Mangel am Tatbestand) > iemand denkt dat hij een delict aan het plegen is, naar dat is niet
het geval
- Onvoltooide poging (NJ 1934, p. 450 (Eindhovense brandstichting)?) > sprake van begin van uitvoering, maar
je hebt nog niet alle bestanddelen verricht. Staat niet in de weg voor strafbaarheid.
- Voltooide poging > begin van uitvoering, waarbij je alle gedragingen hebt verricht wat je had kunnen doen
- Mislukte poging? Een poging waarvan je niet meer terug kunt treden. Het gevolg is niet ingetreden, en kan
ook niet meer intreden.
Voorbereiding
Art. 46 Sr
Lid 1
Voorbereiding van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van acht jaren of
meer is gesteld is strafbaar, wanneer de dader opzettelijk voorwerpen, stoffen, informatiedragers, ruimten of
vervoermiddelen bestemd tot het begaan van dat misdrijf verwerft, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert of
voorhanden heeft.
1) Bepaalde misdrijven
- Acht jaar of meer
2) Opzettelijk
3) Voorbereidingsmiddelen
4) Voorbereidingshandelingen
- Naar hun aard en omstandigheden duidelijk zijn gericht op de voltooiing daarvan –
kennelijkheidsvereiste
Pagina 2 van 74
, WEEK 1
Vrijwillige terugtred
Art. 46b Sr
Voorbereiding noch poging bestaat indien het misdrijf niet is voltooid tengevolge van omstandigheden van de
wil van de dader afhankelijk.
- Tijdig
o Je kan niet terugtreden van een voltooid delict, enkel van een poging en voorbereiding
- Ondubbelzinnig > het moet duidelijk zijn dat je bent teruggetreden
- Wilsafhankelijk
o Het moet niet door externe factoren komen
- Causaal verband
o Het besluit om te stoppen moet ook daadwerkelijk tot de niet voltooiing van het delict hebben
geleid
Poging
- Ongedaan maken wat je hebt gedaan (voltooide poging);
- Te stoppen (onvoltooide poging)
Voorbereiding
Hoge Raad 11 februari 2025, NJ 2025/79
“Het hof heeft verder geoordeeld dat het “enkele doorrijden van de verdachte in Vinkeveen nadat ze een
potentieel slachtoffer hadden gevonden, in plaats van daar en toen te stoppen” niet toereikend is om te
kunnen concluderen dat sprake is geweest van een vrijwillige terugtred. Een en ander geeft niet blijk van
een onjuiste rechtsopvatting, en is niet onbegrijpelijk.”
- Het enkel doorrijden, toen ze in theorie ook het misdrijf hadden kunnen gaan laten plaatsvinden,
is niet voldoende om te zeggen dat er sprake is van vrijwillige terugtred.
Zelfstandig strafbaar gestelde voorfasedelicten
- Verwerven computerwachtwoord (art. 139d lid 2 sub b Sr, 2006)
- Grooming (art. 248e Sr (oud), 2010; nu art. 251 lid 1 aanhef en sub c Sr,2024)
- Opzettelijke bevordering van geweld tegen personen/goederen (art. 141 Sr, 2010)
- Financieren van terrorisme (art. 421 Sr, 2013)
- Wederrechtelijk verblijf (art. 138aa, 2022)
- Art. 10a Opiumwet
- Art. 441a Sr, art. 139c Sr (computercriminaliteit)
- Strafbaarstelling verborgen ruimten (art. 189a Sr)
Let op! Van zelfstandig strafbaar gestelde voorfasedelicten kan je niet vrijwillig terugtreden.
Pagina 3 van 74
Hoorcollege 2 1
Voorfase en deelneming
Hoorcollege 3 7
Criteria voor strafbaarstelling
Hoorcollege 4 9
Mishandeling en andere geweldsmisdrijven
Hoorcollege 5 17
Zedendelicten
Hoorcollege 6 25
Computercriminaliteit
Hoorcollege 7 31
Criminele organisatie, verboden organisatie
Hoorcollege 8 36
Uitingsdelicten
Hoorcollege 9 51
Demonstratierecht
Hoorcollege 10 56
Terrorisme
Hoorcollege 11 67
Mensenhandel
, WEEK 1
Hoorcollege 2 – Voorfase en deelneming
Voorfase – Boek 1: Algemene regeling
Poging
Art. 45 lid 1 Sr
Poging tot misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader zich door een begin van uitvoering heeft
geopenbaard.
1) Misdrijf > Boek 2
2) Voornemen
- Opzet van de dader vaststellen
3) Begin van uitvoering
NJ 1979/52 (Cito): verrichte gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm gericht op voltooiing van
het betreffende misdrijf
Hoge Raad 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Helikopter):
- Hoe dicht liggen de vastgestelde gedragingen bij de voltooiing van het voorgenomen misdrijf (in tijd
en/of plaats)
o Tijd: hoelang gaat het duren voordat het delict voltooid zou zijn?
o Plaats: is het misschien al op de plek waar dat delict/misdrijf gaat plaatsvinden?
- Hoe concreet waren de vastgelegde gedragingen gericht op dat voorgenomen misdrijf?
- Niet noodzakelijk is dat al een bestanddeel van het misdrijf is vervuld
o Soms bestaat een delict nl. maar uit een bestanddeel
Ps. Hoeft niet altijd zichtbaar te zijn! Als het achteraf objectief vast te stellen is dan kan dat ook worden
meegewogen.
Vuistregels, DD 2024/63
Wel begin van uitvoering:
- Op laatste gedragingsbestanddeel na alle bestanddelen vervuld
- Alle gedragingen verricht om op termijn delictsomschrijving te vervullen
- Begonnen aan gedraging die, na voltooien, tot voltooide poging leidt
o Je hebt jouw deel gedaan, het is enkel afwachten totdat het voltooide delict intreedt.
Misschien begin van uitvoering:
- Eén of meer gedragingsbestanddelen zijn vervuld
- Alles gedaan om te beginnen aan gedraging die tot voltooide poging leidt
o Afhankelijk van wat die laatste gedraging inhoudt
- Voorbereiding is voltooid
o Afhankelijk van wat er na de voorbereiding gebeurt, vaak zit dan al in de pogingssfeer
Geen begin van uitvoering:
- Geen enkele gedraging op zichzelf meer dan voorbereiding
o Als het er uit ziet als voorbereiding, dan is het ook gewoon voorbereiding
Denkoefening
Hoe ziet een poging tot dit misdrijf eruit, gegeven de omstandigheden (verbeeld je hoe het er uit ziet)
Pagina 1 van 74
, WEEK 1
Soorten pogingen:
- Deugdelijke poging > goede poging, onder de gegeven omstandigheden zal het tot voltooiing van het delict
leiden
- Ondeugdelijke poging > in dat specifieke geval ondeugdelijk, het zal nooit tot voltooiing van het delict kunnen
komen, omdat het niet strafbaar is
o Relatief
o Absoluut: bijv. lijk om het leven brengen
- (Putatief delict/Mangel am Tatbestand) > iemand denkt dat hij een delict aan het plegen is, naar dat is niet
het geval
- Onvoltooide poging (NJ 1934, p. 450 (Eindhovense brandstichting)?) > sprake van begin van uitvoering, maar
je hebt nog niet alle bestanddelen verricht. Staat niet in de weg voor strafbaarheid.
- Voltooide poging > begin van uitvoering, waarbij je alle gedragingen hebt verricht wat je had kunnen doen
- Mislukte poging? Een poging waarvan je niet meer terug kunt treden. Het gevolg is niet ingetreden, en kan
ook niet meer intreden.
Voorbereiding
Art. 46 Sr
Lid 1
Voorbereiding van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van acht jaren of
meer is gesteld is strafbaar, wanneer de dader opzettelijk voorwerpen, stoffen, informatiedragers, ruimten of
vervoermiddelen bestemd tot het begaan van dat misdrijf verwerft, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert of
voorhanden heeft.
1) Bepaalde misdrijven
- Acht jaar of meer
2) Opzettelijk
3) Voorbereidingsmiddelen
4) Voorbereidingshandelingen
- Naar hun aard en omstandigheden duidelijk zijn gericht op de voltooiing daarvan –
kennelijkheidsvereiste
Pagina 2 van 74
, WEEK 1
Vrijwillige terugtred
Art. 46b Sr
Voorbereiding noch poging bestaat indien het misdrijf niet is voltooid tengevolge van omstandigheden van de
wil van de dader afhankelijk.
- Tijdig
o Je kan niet terugtreden van een voltooid delict, enkel van een poging en voorbereiding
- Ondubbelzinnig > het moet duidelijk zijn dat je bent teruggetreden
- Wilsafhankelijk
o Het moet niet door externe factoren komen
- Causaal verband
o Het besluit om te stoppen moet ook daadwerkelijk tot de niet voltooiing van het delict hebben
geleid
Poging
- Ongedaan maken wat je hebt gedaan (voltooide poging);
- Te stoppen (onvoltooide poging)
Voorbereiding
Hoge Raad 11 februari 2025, NJ 2025/79
“Het hof heeft verder geoordeeld dat het “enkele doorrijden van de verdachte in Vinkeveen nadat ze een
potentieel slachtoffer hadden gevonden, in plaats van daar en toen te stoppen” niet toereikend is om te
kunnen concluderen dat sprake is geweest van een vrijwillige terugtred. Een en ander geeft niet blijk van
een onjuiste rechtsopvatting, en is niet onbegrijpelijk.”
- Het enkel doorrijden, toen ze in theorie ook het misdrijf hadden kunnen gaan laten plaatsvinden,
is niet voldoende om te zeggen dat er sprake is van vrijwillige terugtred.
Zelfstandig strafbaar gestelde voorfasedelicten
- Verwerven computerwachtwoord (art. 139d lid 2 sub b Sr, 2006)
- Grooming (art. 248e Sr (oud), 2010; nu art. 251 lid 1 aanhef en sub c Sr,2024)
- Opzettelijke bevordering van geweld tegen personen/goederen (art. 141 Sr, 2010)
- Financieren van terrorisme (art. 421 Sr, 2013)
- Wederrechtelijk verblijf (art. 138aa, 2022)
- Art. 10a Opiumwet
- Art. 441a Sr, art. 139c Sr (computercriminaliteit)
- Strafbaarstelling verborgen ruimten (art. 189a Sr)
Let op! Van zelfstandig strafbaar gestelde voorfasedelicten kan je niet vrijwillig terugtreden.
Pagina 3 van 74
