Samenvatting
POTA04 gewasgezondheid | gewasbescherming
,Les 1: oriëntatie gewasbescherming
Gewasbescherming = Gewasbescherming omvat alle maatregelen die tot doel hebben om schade
aan het gewas door biotische en abiotische factoren tegen te gaan.
Toekomstvisie gewasbescherming 2030
1. Plant-en teeltsystemen zijn weerbaar;
2. Land-en tuinbouw en natuur zijn met elkaar verbonden;
3. Nagenoeg zonder emissies naar het milieu en nagenoeg zonder residuen op producten.
Aantal begrippen
1. Beschadiging = verwonding of ander direct letsel van een plant
2. Ziekte = verstoring van de levensprocessen in een plant
3. Plaag = groep beschadigders die schade veroorzaken
4. Pathogeen = ziekteveroorzaker of ziekteverwekker
5. Epidemie = tijdelijk massaal optreden van aantasters:
• Pathogenen
• Beschadigers
Gevolgen zijn:
Directe schade = opbrengstvermindering
Indirecte schade = geen productafzet
Waarom gewasbescherming?
1. Zo hoog mogelijke productie (voedselzekerheid)
• Zonder gewasbescherming: Oogst-vermindering van 25-30% (bron: BelchimCropprotection)
2. Kwalitatief goed voedsel (voedselveiligheid)
• Vele ziekten > bijv. mycotoxinen> schadelijk voor mens en dier
3. Kwalitatief goed voedsel is o.a. beter verkoopbaar en te verwerken en langer houdbaar
waardoor voedselverspilling en voedselverlies wordt tegen gegaan
4. Betaalbaar houden van voedsel
Ingrijpen noodzakelijk door verstoring van natuurlijke evenwichten:
Wanneer ingrijpen?
Door het waarnemen van het gewas kan men ziekteverschijnselen of symptomen kennen van
ziekten en plagen en onkruiden herkennen
Scouting = waarnemen volgens een vast schema
,Gewas beoordelen/ scouting
1. Op het oog
2. Vangplaten, vanglampen, feromoonvallen en vangbakken
3. Laboratoriumonderzoek
4. BOS
Wanneer ingrijpen, beschadiging of ziekte
1. De ziekte/beschadiging is niet of weinig schadelijk
2. De ziekte/beschadiging is zeer schadelijk
3. De ziekte/beschadiging is mogelijkerwijs (potentieel) schadelijk
Schade = nadelige gevolgen van een ziekte of beschadiging
Er is een kostprijs:
Ingrijpen wanneer noodzakelijk is
Indien economisch verantwoord
Schadedrempel = de aantasters bereiken een zekere populatiedichtheid en ernstige schade
dreigt
Bestrijdingsdrempel = een ingreep op een ziekteverwekker of beschadigder die het overschrijden
van de economische schadedrempel kan voorkomen
Waartegen beschermen?
Voedselplant = plant die uitsluitend als voedselbron bezocht wordt
Waardplant = plant die naast voedselbron ook gebruikt wordt voor huisvesting en voortplanting
(gastheer)
Onkruiden: concurrentie
Hoe gewasbescherming?
1. Preventief = voorafgaand
2. Curatief = “genezende” methode, de plaag is al aanwezig
Met diverse gewasbeschermingsmethoden
, Les 2: gewasbeschermingsmethoden
Er zijn diverse methoden van gewasbescherming:
1. Bedrijfshygiëne
2. Cultuurmaatregelen
3. Mechanisch
4. Biologisch
5. Thermisch en fysisch
6. Genetisch
7. Chemisch
8. Geleide bestrijding
9. Geïntegreerd
Bedrijfshygiëne
Het wegnemen, ontsmetten of verwijderen van besmettingsbronnen zoals
• Gewasresten
• besmet fust
• besmette gereedschappen
→is een preventieve methode
Cultuurmaatregelen
Maatregelen die je bij de teelt van een gewas kunt nemen om ziekten en onkruiden te
voorkomen: de plantengroei op verschillende manieren beïnvloeden en daarmee ook de
ontwikkeling van ziekten en plagen beïnvloeden door:
• Rassen
• Grondbewerking
• Drainage
• Bemesting
• Vruchtopvolging
Mechanisch
Bestrijding door machine of gereedschap zoals
• Insectengaas
• Vanglampen, bakken
• Cultiveren
• Schoffelen
Biologisch
Bestrijding middels natuurlijke vijanden van de plaag of aantasting.
Ook biopesticiden zijn toegestaan.
• Parasieten (roofmijt tegen kasspint)
• Predator/Roofvijanden (lieveheersbeestje en roofwantsen)
• Schimmels, bacteriën en virussen
• Aaltjes
• Hormonen en feromonen tegen insecten
Voordelen:
• Geen milieuschade
• De bestrijder voedt zichzelf
Nadelen:
• Bestrijders kunnen wegvliegen
• Volledige bestrijding niet mogelijk
POTA04 gewasgezondheid | gewasbescherming
,Les 1: oriëntatie gewasbescherming
Gewasbescherming = Gewasbescherming omvat alle maatregelen die tot doel hebben om schade
aan het gewas door biotische en abiotische factoren tegen te gaan.
Toekomstvisie gewasbescherming 2030
1. Plant-en teeltsystemen zijn weerbaar;
2. Land-en tuinbouw en natuur zijn met elkaar verbonden;
3. Nagenoeg zonder emissies naar het milieu en nagenoeg zonder residuen op producten.
Aantal begrippen
1. Beschadiging = verwonding of ander direct letsel van een plant
2. Ziekte = verstoring van de levensprocessen in een plant
3. Plaag = groep beschadigders die schade veroorzaken
4. Pathogeen = ziekteveroorzaker of ziekteverwekker
5. Epidemie = tijdelijk massaal optreden van aantasters:
• Pathogenen
• Beschadigers
Gevolgen zijn:
Directe schade = opbrengstvermindering
Indirecte schade = geen productafzet
Waarom gewasbescherming?
1. Zo hoog mogelijke productie (voedselzekerheid)
• Zonder gewasbescherming: Oogst-vermindering van 25-30% (bron: BelchimCropprotection)
2. Kwalitatief goed voedsel (voedselveiligheid)
• Vele ziekten > bijv. mycotoxinen> schadelijk voor mens en dier
3. Kwalitatief goed voedsel is o.a. beter verkoopbaar en te verwerken en langer houdbaar
waardoor voedselverspilling en voedselverlies wordt tegen gegaan
4. Betaalbaar houden van voedsel
Ingrijpen noodzakelijk door verstoring van natuurlijke evenwichten:
Wanneer ingrijpen?
Door het waarnemen van het gewas kan men ziekteverschijnselen of symptomen kennen van
ziekten en plagen en onkruiden herkennen
Scouting = waarnemen volgens een vast schema
,Gewas beoordelen/ scouting
1. Op het oog
2. Vangplaten, vanglampen, feromoonvallen en vangbakken
3. Laboratoriumonderzoek
4. BOS
Wanneer ingrijpen, beschadiging of ziekte
1. De ziekte/beschadiging is niet of weinig schadelijk
2. De ziekte/beschadiging is zeer schadelijk
3. De ziekte/beschadiging is mogelijkerwijs (potentieel) schadelijk
Schade = nadelige gevolgen van een ziekte of beschadiging
Er is een kostprijs:
Ingrijpen wanneer noodzakelijk is
Indien economisch verantwoord
Schadedrempel = de aantasters bereiken een zekere populatiedichtheid en ernstige schade
dreigt
Bestrijdingsdrempel = een ingreep op een ziekteverwekker of beschadigder die het overschrijden
van de economische schadedrempel kan voorkomen
Waartegen beschermen?
Voedselplant = plant die uitsluitend als voedselbron bezocht wordt
Waardplant = plant die naast voedselbron ook gebruikt wordt voor huisvesting en voortplanting
(gastheer)
Onkruiden: concurrentie
Hoe gewasbescherming?
1. Preventief = voorafgaand
2. Curatief = “genezende” methode, de plaag is al aanwezig
Met diverse gewasbeschermingsmethoden
, Les 2: gewasbeschermingsmethoden
Er zijn diverse methoden van gewasbescherming:
1. Bedrijfshygiëne
2. Cultuurmaatregelen
3. Mechanisch
4. Biologisch
5. Thermisch en fysisch
6. Genetisch
7. Chemisch
8. Geleide bestrijding
9. Geïntegreerd
Bedrijfshygiëne
Het wegnemen, ontsmetten of verwijderen van besmettingsbronnen zoals
• Gewasresten
• besmet fust
• besmette gereedschappen
→is een preventieve methode
Cultuurmaatregelen
Maatregelen die je bij de teelt van een gewas kunt nemen om ziekten en onkruiden te
voorkomen: de plantengroei op verschillende manieren beïnvloeden en daarmee ook de
ontwikkeling van ziekten en plagen beïnvloeden door:
• Rassen
• Grondbewerking
• Drainage
• Bemesting
• Vruchtopvolging
Mechanisch
Bestrijding door machine of gereedschap zoals
• Insectengaas
• Vanglampen, bakken
• Cultiveren
• Schoffelen
Biologisch
Bestrijding middels natuurlijke vijanden van de plaag of aantasting.
Ook biopesticiden zijn toegestaan.
• Parasieten (roofmijt tegen kasspint)
• Predator/Roofvijanden (lieveheersbeestje en roofwantsen)
• Schimmels, bacteriën en virussen
• Aaltjes
• Hormonen en feromonen tegen insecten
Voordelen:
• Geen milieuschade
• De bestrijder voedt zichzelf
Nadelen:
• Bestrijders kunnen wegvliegen
• Volledige bestrijding niet mogelijk
