Aantekeningen 2.1.6 – Filosofie II
College 1
Verhandeling over het menselijk kennen (boek geschreven door John Locke). Er komen twee vragen
aan de orde:
1. Waar komen onze voorstellingen vandaan?
Ons aangeboren kenvermogen beschikt over twee soorten kennisverwerving:
- Sensation (gewaarwording)
kennis die ontstaat door middel van zintuiglijke waarneming, ruiken, voelen, zien, enz.
hierdoor ontstaan enkelvoudige voorstellingen = voorstelling van één zintuig.
Voorbeelden: de banaan is geel, de banaan smaakt zoet (licht en kleuren – zicht,
geluiden – gehoor)
de enkelvoudige voorstelling van bijv. een krom object (kromme eigenschap, dus
enkelvoudige voorstelling) is gebaseerd op meer dan één zintuig (via ogen en tastzin –
zien en voelen)
moet ik een banaan weer waarnemen om te weten hoe een banaan er uit ziet?
- Reflections (de innerlijke waarneming)
Nieuwe kennis door middel van reflectie op zintuiglijke waarnemingen
Het samenvoegen/ verbinden van alle enkelvoudige voorstellingen, hierdoor ontstaan de
samengestelde voorstellingen (complex ideas).
Dus: als we het over bijvoorbeeld een banaan hebben dan hebben we het over allemaal
enkelvoudige voorstellingen die samengevoegd worden tot een complex idea
De voorstelling ‘banaan’ is een samenstelling van enkelvoudige voorstellingen als geel, krom en zoet.
Locke zegt dus als je een banaan ziet, dan zie je geen banaan maar dan zie je die banaan door de
voorstellingen die je bij die banaan hebt. Deze voorstellingen zijn er nog niet wanneer je wordt
geboren. De geest van een baby is een tabula rasa. Locke zegt er zijn ‘no innate principles in the
mind’ = geen aangeboren principes/ voorstellingen in het verstand.
De baby heeft wel een aangeboren kenvermogen (vermogen om ideeën en beginselen te begrijpen).
Deze theorie van John Locke is dus in strijd met de theorie van Descartes.
Locke is een empirist, kennis word aangeleerd. Descarte zegt dat we een ingeschapen godskennis
hebben.
, 2. Zijn onze zintuigen betrouwbaar?
Primaire eigenschappen begoren tot de dingen zelf (werkelijk, objectief)
Substanties hebben primaire en secundaire eigenschappen (een substantie is een ding):
Weer terug naar de banaan, bijv: uitgebreidheid (ruimte), massa, vorm, beweging en aantal. Deze
eigenschappen bestaan echt, ze zijn objectief.
Kenmerk: door meer dan één zintuig aangeleverd (bijv: ik zie een krom object, ik kan het zien en
voelen dat het krom is)
Secundaire eigenschappen zijn afgeleid van de waarneming en dus subjectief.
Bijv: kleur, geur, smaak en warmte (door één zintuig aangeleverd)
De primaire eigenschappen zijn dus werkelijk. Die behoren tot het ding, maar bestaat het ding op
zichzelf ook?
Het antwoord van locke is hierop: alleen de drager van de primaire eigenschappen bestaat. Hoe weet
locke nou dat de drager bestaat als ik de drager zelf niet kan waarnemen? Als antwoord hierop geeft
locke: dat is een kwestie van gezond verstand (common sense).
Het verhaal over wie is onze drager? -> de aarde
Wie is de drager van de aarde? Een grote olifant
Wie is de drager van de grote olifant? Een grote schildpad
Wie is de drager van de grote schildpad? Iets, Locke wist niet wat.
Locke kon dus geen theorie vinden voor wat nou precies de drager
was van ons bestaan. Hij kwam dus eigenlijk op niets uit.
Locke heeft een poging ondernomen om een bewijs te leveren voor
onze zintuiglijke waarneming, maar hij kwam er niet helemaal uit.
Locke laat dus de ervaring los en baseert kennis van deze wereld op
een vooronderstelling = het onopgeloste kennisprobleem.
Conclusie: Locke lost het probleem van Descartes niet op.
College 1
Verhandeling over het menselijk kennen (boek geschreven door John Locke). Er komen twee vragen
aan de orde:
1. Waar komen onze voorstellingen vandaan?
Ons aangeboren kenvermogen beschikt over twee soorten kennisverwerving:
- Sensation (gewaarwording)
kennis die ontstaat door middel van zintuiglijke waarneming, ruiken, voelen, zien, enz.
hierdoor ontstaan enkelvoudige voorstellingen = voorstelling van één zintuig.
Voorbeelden: de banaan is geel, de banaan smaakt zoet (licht en kleuren – zicht,
geluiden – gehoor)
de enkelvoudige voorstelling van bijv. een krom object (kromme eigenschap, dus
enkelvoudige voorstelling) is gebaseerd op meer dan één zintuig (via ogen en tastzin –
zien en voelen)
moet ik een banaan weer waarnemen om te weten hoe een banaan er uit ziet?
- Reflections (de innerlijke waarneming)
Nieuwe kennis door middel van reflectie op zintuiglijke waarnemingen
Het samenvoegen/ verbinden van alle enkelvoudige voorstellingen, hierdoor ontstaan de
samengestelde voorstellingen (complex ideas).
Dus: als we het over bijvoorbeeld een banaan hebben dan hebben we het over allemaal
enkelvoudige voorstellingen die samengevoegd worden tot een complex idea
De voorstelling ‘banaan’ is een samenstelling van enkelvoudige voorstellingen als geel, krom en zoet.
Locke zegt dus als je een banaan ziet, dan zie je geen banaan maar dan zie je die banaan door de
voorstellingen die je bij die banaan hebt. Deze voorstellingen zijn er nog niet wanneer je wordt
geboren. De geest van een baby is een tabula rasa. Locke zegt er zijn ‘no innate principles in the
mind’ = geen aangeboren principes/ voorstellingen in het verstand.
De baby heeft wel een aangeboren kenvermogen (vermogen om ideeën en beginselen te begrijpen).
Deze theorie van John Locke is dus in strijd met de theorie van Descartes.
Locke is een empirist, kennis word aangeleerd. Descarte zegt dat we een ingeschapen godskennis
hebben.
, 2. Zijn onze zintuigen betrouwbaar?
Primaire eigenschappen begoren tot de dingen zelf (werkelijk, objectief)
Substanties hebben primaire en secundaire eigenschappen (een substantie is een ding):
Weer terug naar de banaan, bijv: uitgebreidheid (ruimte), massa, vorm, beweging en aantal. Deze
eigenschappen bestaan echt, ze zijn objectief.
Kenmerk: door meer dan één zintuig aangeleverd (bijv: ik zie een krom object, ik kan het zien en
voelen dat het krom is)
Secundaire eigenschappen zijn afgeleid van de waarneming en dus subjectief.
Bijv: kleur, geur, smaak en warmte (door één zintuig aangeleverd)
De primaire eigenschappen zijn dus werkelijk. Die behoren tot het ding, maar bestaat het ding op
zichzelf ook?
Het antwoord van locke is hierop: alleen de drager van de primaire eigenschappen bestaat. Hoe weet
locke nou dat de drager bestaat als ik de drager zelf niet kan waarnemen? Als antwoord hierop geeft
locke: dat is een kwestie van gezond verstand (common sense).
Het verhaal over wie is onze drager? -> de aarde
Wie is de drager van de aarde? Een grote olifant
Wie is de drager van de grote olifant? Een grote schildpad
Wie is de drager van de grote schildpad? Iets, Locke wist niet wat.
Locke kon dus geen theorie vinden voor wat nou precies de drager
was van ons bestaan. Hij kwam dus eigenlijk op niets uit.
Locke heeft een poging ondernomen om een bewijs te leveren voor
onze zintuiglijke waarneming, maar hij kwam er niet helemaal uit.
Locke laat dus de ervaring los en baseert kennis van deze wereld op
een vooronderstelling = het onopgeloste kennisprobleem.
Conclusie: Locke lost het probleem van Descartes niet op.
