Critical statement
OWE 5 – waarde(n)volle zorg
Autonomie van de cliënt versus zelfverwaarlozing
Naam: Anne Smeitink
Studentnummer:
Klas: VPL-VC03
Examinator: Simone Paulis
Datum: 3 november 2025
1
, Inhoudsopgave Pagina
Inleiding……………………………………………………………………………………………………….....3
1 Verkennen…………………………………………………………………………………………………….4
1.1 De zorgvrager……………………………………………………………………………………..4
1.2 Totstandkoming dilemma……………………………………………………………………..4
2 Formuleren……………………………………………………………………………………………………6
3 Analyseren…………………………………………………………………………………………………..11
3.1 Betrokkenen……………………………………………………………………………………..11
3.1.1 Gesprek met mevrouw S…………………………………………………………11
3.1.2 Deelconclusie 1……………………………………………………………………12
3.1.3 Gesprek verplegend personeel 1……………………………………………..12
3.1.4 Gesprek verplegend personeel 2……………………………………………..13
3.1.5 Gesprek verplegend personeel 3……………………………………………..14
3.1.6 Deelconclusie 2……………………………………………………………………15
3.1.7 Gesprek wijkverpleegkundige………………………………………………….15
3.1.8 Deelconclusie 4……………………………………………………………………16
3.1.9 Conclusie…………………………………………………………………………….16
3.2 Beroepscode……………………………………………………………….……………………17
3.3 Perspectieven…………………………………………………………………………………..17
3.4 Teamdialoog…………………………………………………………………………………….20
4 Afwegen………………………………………………………………………………………………………22
5 Besluiten……………………………………………………………………………………………………..23
6 Evalueren…………………………………………………………………………………………………….24
6.1 Persoonlijke reflectie………………………………………………………………………….24
6.2 Professionele reflectie ……………………………………………………………………….25
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………….27
2
, Inleiding
Ik heb 8 weken stage gelopen bij Sensire team Hummelo-Steenderen, een
thuiszorgorganisatie. Ik keek er eerst best tegenop, want thuiszorg leek me helemaal
niks. Eerlijk gezegd heeft het me echt verbaasd. Ik heb een leuke tijd gehad en het was
heel erg leerzaam, veel verschillende dingen gezien. Van de standaard ADL tot hoog-
complexe casussen. Los van de dingen die ik heb gezien en heb mogen doen, heb ik ook
de leuke collega’s en verschillende cliënten mogen leren kennen.
Ik heb lang na moeten denken over welk ethisch dilemma ik verder uit wilde werken. In
het begin vond ik het lastig te herkennen, maar na mate de weken voorbij gingen begon
ik er een hoop te herkennen. Bij bijna iedere cliënt was er wel iets te vinden. Het ene
dilemma heel groot, het ander juist heel klein. Het maakt niet uit hoe groot of klein ze
zijn. Voor ons is het allemaal belangrijk, omdat het een moment is waarop een keuze
gemaakt moet worden. Een keuze waarbij de ene waarde ten koste gaat van de ander
waarde.
Uiteindelijk heb ik gekozen voor een dilemma wat niet het meest spannend is, maar het
is wel een dilemma die ik heel belangrijk vond. Los van het dilemma merkte ik dat met
deze cliënt steeds makkelijker kon praten en uiteindelijk een band mee heb opgebouwd.
Om mijn dilemma te analyseren en tot een goede afweging te komen, maak ik gebruik
van een stappenplan. Het CURA-model is een stappenplan dat ontwikkeld is voor
lastige afwegingen in acute of crisissituaties (VUmc, 2025). Het CURA-model is minder
geschikt voor mijn moreel ethische dilemma, omdat mijn dilemma geen acute of
crisissituatie bevat. Geenen (2017) beschrijft een reflectie methodiek op een casus met
een morele vraag. Deze methodiek is beschreven voor een groep en is daarom minder
geschikt voor mijn dilemma. Ik heb ervoor gekozen om het uit te werken via het KNMG-
stappenplan, omdat dit model stimuleert om toe te werken naar een goed onderbouwde
afweging in plaats van een niet onderbouwde mening. De KNMG-model is net als het
CURA-model te gebruiken in een groep, maar kan ook in een eigen denkproces gebruikt
worden (KNMG, 2024).
3
, 1 Verkennen
1.1 De zorgvrager
De laag-midden complexe zorgvrager in het dilemma is de 81-jarige mevrouw S.
Mevrouw is ruim zeven jaar weduwe en woont alleen. Tot kort had mevrouw ook een
hond in huis, maar die is naar haar zoon gegaan, omdat mevrouw er niet meer voor kon
zorgen. Ze zegt dat het goed is zo, maar het andere moment geeft ze aan dat ze er veel
moeite mee heeft. Verder heeft ze goed contact met haar zoon en gaan alle contacten
met overige zorgverleners via de zoon en mevrouw zelf. Deze zijn capabel genoeg om dit
zelf te regelen.
Mevrouw geeft aan dat ze met regelmaat stress ervaart. Wanneer ze stress ervaart
triggert haar dit en krijgt ze meer behoefte aan alcohol. In het verleden dronk ze meer
sterkere drank, nu is het vaak Martini. Mevrouw heeft een alcoholverslaving en ontkent
dit verder niet. Ze drinkt gemiddeld 2 flessen Martini in de week. Mevrouw is bekend dat
ze diabeet is en de alcohol hier niet goed voor is. Ze is bekend met de consequenties als
ze toch drinkt.
Mevrouw heeft een rollator, omdat ze moeilijk loopt. Mevrouw is hier bewust van, maar
toch besluit ze met regelmaat zonder stok of rollator te lopen. Hier gaat het steeds vaker
mis en valt ze regelmatig. Dit veroorzaakt ook een wond met blaren op haar knie.
Mevrouw was al in zorg omdat mevrouw bekend is met Zenkers divertikel en een PEG-
sonde heeft. Nu komt de thuiszorg niet alleen daarvoor, maar ook voor de wondzorg van
mevrouw haar knie. Mevrouw ligt veel in bed en de hygiëne van haar en het huis gaan erg
achteruit. Mevrouw douchte voorheen minimaal 2x in de week, maar nu vrijwel niet. De
zorg stimuleert het wel, maar mevrouw weigert en geeft aan veel pijn te hebben. Niet
alleen de hygiëne van mevrouw gaat achteruit, maar ook dat van het huis. Mevrouw
heeft wel huishoudelijke hulp vanuit de gemeente, maar ook die krijgen het huis niet
schoon.
1.2 Totstandkoming dilemma
Halverwege mijn stage heb ik me meer gericht op 2 routes, waaronder de route waar
mevrouw S in zit. Hierdoor kwam ik bijna dagelijks bij mevrouw over de vloer. Samen met
mijn collega kwamen wij de wondzorg en het doorspuiten van de sonde. Hiervoor
kwamen we alleen voor de sonde en was haar situatie stabiel en hadden we er verder
niet veel zorg aan. Zodra je bij mevrouw binnen komt stap je in een lucht die ik niet kan
omschrijven, het slaat in ieder geval direct op je neus.
Los van de geur zie je dat het huis er niet schoon uit ziet. Zoals al eerder benoemd is niet
alleen de hygiëne van het huis, maar ook dat van mevrouw enorm verslechterd. Ik hoor
4
OWE 5 – waarde(n)volle zorg
Autonomie van de cliënt versus zelfverwaarlozing
Naam: Anne Smeitink
Studentnummer:
Klas: VPL-VC03
Examinator: Simone Paulis
Datum: 3 november 2025
1
, Inhoudsopgave Pagina
Inleiding……………………………………………………………………………………………………….....3
1 Verkennen…………………………………………………………………………………………………….4
1.1 De zorgvrager……………………………………………………………………………………..4
1.2 Totstandkoming dilemma……………………………………………………………………..4
2 Formuleren……………………………………………………………………………………………………6
3 Analyseren…………………………………………………………………………………………………..11
3.1 Betrokkenen……………………………………………………………………………………..11
3.1.1 Gesprek met mevrouw S…………………………………………………………11
3.1.2 Deelconclusie 1……………………………………………………………………12
3.1.3 Gesprek verplegend personeel 1……………………………………………..12
3.1.4 Gesprek verplegend personeel 2……………………………………………..13
3.1.5 Gesprek verplegend personeel 3……………………………………………..14
3.1.6 Deelconclusie 2……………………………………………………………………15
3.1.7 Gesprek wijkverpleegkundige………………………………………………….15
3.1.8 Deelconclusie 4……………………………………………………………………16
3.1.9 Conclusie…………………………………………………………………………….16
3.2 Beroepscode……………………………………………………………….……………………17
3.3 Perspectieven…………………………………………………………………………………..17
3.4 Teamdialoog…………………………………………………………………………………….20
4 Afwegen………………………………………………………………………………………………………22
5 Besluiten……………………………………………………………………………………………………..23
6 Evalueren…………………………………………………………………………………………………….24
6.1 Persoonlijke reflectie………………………………………………………………………….24
6.2 Professionele reflectie ……………………………………………………………………….25
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………….27
2
, Inleiding
Ik heb 8 weken stage gelopen bij Sensire team Hummelo-Steenderen, een
thuiszorgorganisatie. Ik keek er eerst best tegenop, want thuiszorg leek me helemaal
niks. Eerlijk gezegd heeft het me echt verbaasd. Ik heb een leuke tijd gehad en het was
heel erg leerzaam, veel verschillende dingen gezien. Van de standaard ADL tot hoog-
complexe casussen. Los van de dingen die ik heb gezien en heb mogen doen, heb ik ook
de leuke collega’s en verschillende cliënten mogen leren kennen.
Ik heb lang na moeten denken over welk ethisch dilemma ik verder uit wilde werken. In
het begin vond ik het lastig te herkennen, maar na mate de weken voorbij gingen begon
ik er een hoop te herkennen. Bij bijna iedere cliënt was er wel iets te vinden. Het ene
dilemma heel groot, het ander juist heel klein. Het maakt niet uit hoe groot of klein ze
zijn. Voor ons is het allemaal belangrijk, omdat het een moment is waarop een keuze
gemaakt moet worden. Een keuze waarbij de ene waarde ten koste gaat van de ander
waarde.
Uiteindelijk heb ik gekozen voor een dilemma wat niet het meest spannend is, maar het
is wel een dilemma die ik heel belangrijk vond. Los van het dilemma merkte ik dat met
deze cliënt steeds makkelijker kon praten en uiteindelijk een band mee heb opgebouwd.
Om mijn dilemma te analyseren en tot een goede afweging te komen, maak ik gebruik
van een stappenplan. Het CURA-model is een stappenplan dat ontwikkeld is voor
lastige afwegingen in acute of crisissituaties (VUmc, 2025). Het CURA-model is minder
geschikt voor mijn moreel ethische dilemma, omdat mijn dilemma geen acute of
crisissituatie bevat. Geenen (2017) beschrijft een reflectie methodiek op een casus met
een morele vraag. Deze methodiek is beschreven voor een groep en is daarom minder
geschikt voor mijn dilemma. Ik heb ervoor gekozen om het uit te werken via het KNMG-
stappenplan, omdat dit model stimuleert om toe te werken naar een goed onderbouwde
afweging in plaats van een niet onderbouwde mening. De KNMG-model is net als het
CURA-model te gebruiken in een groep, maar kan ook in een eigen denkproces gebruikt
worden (KNMG, 2024).
3
, 1 Verkennen
1.1 De zorgvrager
De laag-midden complexe zorgvrager in het dilemma is de 81-jarige mevrouw S.
Mevrouw is ruim zeven jaar weduwe en woont alleen. Tot kort had mevrouw ook een
hond in huis, maar die is naar haar zoon gegaan, omdat mevrouw er niet meer voor kon
zorgen. Ze zegt dat het goed is zo, maar het andere moment geeft ze aan dat ze er veel
moeite mee heeft. Verder heeft ze goed contact met haar zoon en gaan alle contacten
met overige zorgverleners via de zoon en mevrouw zelf. Deze zijn capabel genoeg om dit
zelf te regelen.
Mevrouw geeft aan dat ze met regelmaat stress ervaart. Wanneer ze stress ervaart
triggert haar dit en krijgt ze meer behoefte aan alcohol. In het verleden dronk ze meer
sterkere drank, nu is het vaak Martini. Mevrouw heeft een alcoholverslaving en ontkent
dit verder niet. Ze drinkt gemiddeld 2 flessen Martini in de week. Mevrouw is bekend dat
ze diabeet is en de alcohol hier niet goed voor is. Ze is bekend met de consequenties als
ze toch drinkt.
Mevrouw heeft een rollator, omdat ze moeilijk loopt. Mevrouw is hier bewust van, maar
toch besluit ze met regelmaat zonder stok of rollator te lopen. Hier gaat het steeds vaker
mis en valt ze regelmatig. Dit veroorzaakt ook een wond met blaren op haar knie.
Mevrouw was al in zorg omdat mevrouw bekend is met Zenkers divertikel en een PEG-
sonde heeft. Nu komt de thuiszorg niet alleen daarvoor, maar ook voor de wondzorg van
mevrouw haar knie. Mevrouw ligt veel in bed en de hygiëne van haar en het huis gaan erg
achteruit. Mevrouw douchte voorheen minimaal 2x in de week, maar nu vrijwel niet. De
zorg stimuleert het wel, maar mevrouw weigert en geeft aan veel pijn te hebben. Niet
alleen de hygiëne van mevrouw gaat achteruit, maar ook dat van het huis. Mevrouw
heeft wel huishoudelijke hulp vanuit de gemeente, maar ook die krijgen het huis niet
schoon.
1.2 Totstandkoming dilemma
Halverwege mijn stage heb ik me meer gericht op 2 routes, waaronder de route waar
mevrouw S in zit. Hierdoor kwam ik bijna dagelijks bij mevrouw over de vloer. Samen met
mijn collega kwamen wij de wondzorg en het doorspuiten van de sonde. Hiervoor
kwamen we alleen voor de sonde en was haar situatie stabiel en hadden we er verder
niet veel zorg aan. Zodra je bij mevrouw binnen komt stap je in een lucht die ik niet kan
omschrijven, het slaat in ieder geval direct op je neus.
Los van de geur zie je dat het huis er niet schoon uit ziet. Zoals al eerder benoemd is niet
alleen de hygiëne van het huis, maar ook dat van mevrouw enorm verslechterd. Ik hoor
4
