Samenvatting gedragswetenschappen periode 3
Week 1 – wat is sociologie en aspecten van interactie
Verwoorden op welke twee samenhangende vragen sociologie antwoord probeert te
geven.
Sociologen Sociologen verklaren gedrag vanuit de
samenlevingsverbanden die mensen met elkaar
vormen. Sociologie wordt ook wel omgeschreven als de
wetenschap van de maatschappij, wetenschap van het
menselijk samenleven of wetenschap van het sociale.
Bij allerlei vormen van gedrag kijkt een socioloog naar
de groepen waar de betrokkene deel van uitmaakt, de
structuur van die groepen en hun normen en waarden.
De socioloog probeert antwoord 1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door
te geven op twee samenhangde het feit dat zij deel uit maken van grotere sociale
vragen: eenheden ofwel groeperingen?
Microniveau, mesoniveau en macroniveau
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zetten
onderdelen van de maatschappij zoals de
gezondheidszorg in elkaar?
Sociaal “dagelijks leven” Rekening houden met de ander
Sociaal “sociologie” Alles wat met het samenleven van mensen te maken
heeft.
Sociale vraagstukken - Invloed van het sociale milieu op gedrag
- De culturele en multiculturele samenleving
- De maatschappelijke ongelijkheid
- Invloed van ontkerkelijking op de samenleving
- Sociale media, internet en individualisering
- De verzorgingsstaat en gevolgen van de
samenleving
Microniveau Het gaat hier om kleine samenlevingsverbanden,
direchte sociale omgeving van het individu
Vb. gezin, vriendgroep, collega’s
Mesoniveau Hier gaat het om grotere organisatorische verbanden,
wijdere sociale omgeving
Vb. school, kerk, wijk, werk
Macroniveau Dit heeft betrekking op de maatschappij als geheel
,De wetenschappelijke benadering van de sociologie beschrijven en benomen wat de
relevantie van de sociologie is voor verpleegkundige
Relevantie verpleegkundige Verpleegkundige hebben doorlopend met andere
mensen te maken, niet alleen met patiënten maar ook
met collega’s. Goede zorg begint bij kennis van
menselijk gedrag en alle factoren die gedrag
beïnvloeden. Verpleegkundigen krijgen te maken met
mensen die vreemd of ongezond gedrag vertonen. Het
is belangrijk dat gedrag niet bij voorbaat te
veroordelen.
Sociologie kan verpleegkundige - Het eigen gedrag en dat van anderen
helpen om meer inzicht te - Maatschappelijke factoren met betrekking tot
krijgen op: zorg, ziekte en gezondheid
- De inrichting en ontwikkeling van de
gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundigen daarin
- De positie van verpleegkundigen in allerlei
groeperingen op micro, meso en macroniveau
Wetenschappelijke benadering Sociologie is een empirische wetenschap, dat wil
van de sociologie zeggen een wetenschap waarbij kennis voortkomt uit
een systematische waarneming van feiten. De
Objectief -> onderzoek doen sociologie probeert objectief vast te stellen hoe de
maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
De volgende begrippen sociologisch duiden interactie, identiteit, collectieve definitie van
de situatie en referentiekader
Drie aspecten van het sociale Interactie: mensen zijn op elkaar gericht en stemmen
vormen de kapstok voor een hun gedrag op elkaar af.
korte inleiding op de Cultuur: mensen zijn door elkaar gevormd. Wat
sociologische manier van mensen doen, denken en voelen is sterk bepaald door
denken. wat de ander hun daarover geleerd heeft. Collectieve
definitie van de situatie
Interdependentie: mensen zijn van elkaar afhankelijk.
Mensen kunnen niet zonder anderen leven.
Interactie Het gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in
onderlinge wisselwerking. Het gedrag van de een leidt
tot een reactie van de ander. Die reactie is gebaseerd
op een interpretatie ofwel een subjectieve definitie
van de situatie.
Mensen reageren ook op de betekenissen en
bedoelingen die aan gedrag worden toegekend.
Zowel taal als lichaamshouding spelen daar een
, rol bij.
Verschillende mensen zullen vaak eenzelfde
situatie verschillend definiëren.
Identiteit Iemand identiteit is de wijze waarop iemand zichzelf
= Zelfbeeld ziet. Dit komt tot stand via allerlei interactieprocessen.
= Looking-glass-self. De mens vraagt zich voortdurend af hoe hij er in de
ogen van anderen uitziet en hoe zij hem beoordelen.
Het ‘ik’ ontwikkelt zich via interactie met de sociale
omgeving.
Role taking: mensen zich in gedachten
verplaatsen in de positie van andere met wie zij
in contact komen.
Collectieve definitie van de Van veel situaties hebben wij al geleerd hoe wij die
situatie moeten definiëren. Dat wij al veel interpretaties
= aangeleerd = (sub) cultuur. hebben geleerd heeft met het begrip cultuur te maken.
Ieder bubbel zijn eigen waarheid Samenleven met elkaar veronderstelt het bestaan van
gemeenschappelijke interpretaties van een aantal
zaken. Op een gegeven moment ontstaan er nieuwe
interpretaties en ontwikkelt er zich een nieuwe cultuur.
Door het samenleven van mensen uit allerlei
verschillende culturen ontstaan er vaker
interpretatieproblemen. Mensen die veel met elkaar te
maken hebben zullen met elkaar moeten
onderhandelen over de vraag hoe zij allerlei situaties
definiëren om tot een gemeenschappelijke definitie te
komen.
Subjectieve definitie van de Mensen creëren hun eigen werkelijkheid! Door hun
situatie eigen ervaringen
Referentie kader Mensen komen vaak tot heel veel verschillende
= sociale bril interpretaties. Dat heeft onder andere te maken met
het begrip referentiekader. Dat wil zeggen ‘het geheel
van waarden, normen, overtuigingen en
vanzelfsprekendheden op grond waarvan leden van
een groepering oordelen en handelen. Referentiekader
wordt ook wel kort omschreven als de sociale bril
waardoor iemand de werkelijkheid bekijkt. Het
referentiekader bepaalt voor een belangrijk deel hoe
iemand in het leven staat.
Selectie Mensen maken vanuit hun referentiekader een
selectie, zij stellen zich niet selectief open.
, Sensorische deprivatie: onvoldoende zintuigelijke
prikkels opdoen
Sensorische over stimulatie: te lang en te veel
verschillende prikkels aangeboden krijgen
Sociale constructie Waarnemen is een sociaal proces waarbij mensen met
elkaar orde scheppen en zich gezamenlijk beeld
vormen van de werkelijkheid.
Afwijkend gedrag is een sociale constructie: mensen
bepalen samen wat zij normaal en wat zij abnormaal
vinden.
Attributietheorie = toeschrijven.
Fundamentele attributiefout: de rol van de persoon
wordt overschat en de rol van omstandigheden wordt
onderschat.
De gevolgen beschrijven van etiketterings- en stigmatiseringprocessen
Etiketteringen processen = hokje plaatsen (etiket plakken)
Als we in het dagelijks leven iemand voor het eerst
tegenkomen, gaan we af op de eerste indruk. We
bepalen wie de ander is door ze te koppelen aan een
categorie.
Etikettering is wat milder en kan ook positief zijn. Je
plaats mensen, meestal op grond van oppervlakkige
kenmerken, direct in een hokje. Dit dus als gevolg van
gemakzuchtig denken. Mensen die een etiket krijgen
van hun omgeving vinden dit zeker niet prettig
Gevolg Gevolgen van mensen in een hokje te plaatsen (etiket
Etiketteringen processen plaatsen) kunnen zijn discriminatie mensen horen er
niet bij omdat ze niet in de categorie passen volgens de
grote groep mensen. Negeren omdat er afwijkend
gedrag wordt vertoond volgens de grote groep en daar
willen ze niks mee te maken hebben.
Stigmatisering processen = Brandmerken (zeer negatief etiket)
Bijv. mensen met een joodse afkomst werden letterlijk
gestigmatiseerd door een nummer. In die maatschappij
werden joden gezien als een afwijkend soort ras. “Of
eens een dief is altijd een dief”.
Week 1 – wat is sociologie en aspecten van interactie
Verwoorden op welke twee samenhangende vragen sociologie antwoord probeert te
geven.
Sociologen Sociologen verklaren gedrag vanuit de
samenlevingsverbanden die mensen met elkaar
vormen. Sociologie wordt ook wel omgeschreven als de
wetenschap van de maatschappij, wetenschap van het
menselijk samenleven of wetenschap van het sociale.
Bij allerlei vormen van gedrag kijkt een socioloog naar
de groepen waar de betrokkene deel van uitmaakt, de
structuur van die groepen en hun normen en waarden.
De socioloog probeert antwoord 1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door
te geven op twee samenhangde het feit dat zij deel uit maken van grotere sociale
vragen: eenheden ofwel groeperingen?
Microniveau, mesoniveau en macroniveau
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zetten
onderdelen van de maatschappij zoals de
gezondheidszorg in elkaar?
Sociaal “dagelijks leven” Rekening houden met de ander
Sociaal “sociologie” Alles wat met het samenleven van mensen te maken
heeft.
Sociale vraagstukken - Invloed van het sociale milieu op gedrag
- De culturele en multiculturele samenleving
- De maatschappelijke ongelijkheid
- Invloed van ontkerkelijking op de samenleving
- Sociale media, internet en individualisering
- De verzorgingsstaat en gevolgen van de
samenleving
Microniveau Het gaat hier om kleine samenlevingsverbanden,
direchte sociale omgeving van het individu
Vb. gezin, vriendgroep, collega’s
Mesoniveau Hier gaat het om grotere organisatorische verbanden,
wijdere sociale omgeving
Vb. school, kerk, wijk, werk
Macroniveau Dit heeft betrekking op de maatschappij als geheel
,De wetenschappelijke benadering van de sociologie beschrijven en benomen wat de
relevantie van de sociologie is voor verpleegkundige
Relevantie verpleegkundige Verpleegkundige hebben doorlopend met andere
mensen te maken, niet alleen met patiënten maar ook
met collega’s. Goede zorg begint bij kennis van
menselijk gedrag en alle factoren die gedrag
beïnvloeden. Verpleegkundigen krijgen te maken met
mensen die vreemd of ongezond gedrag vertonen. Het
is belangrijk dat gedrag niet bij voorbaat te
veroordelen.
Sociologie kan verpleegkundige - Het eigen gedrag en dat van anderen
helpen om meer inzicht te - Maatschappelijke factoren met betrekking tot
krijgen op: zorg, ziekte en gezondheid
- De inrichting en ontwikkeling van de
gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundigen daarin
- De positie van verpleegkundigen in allerlei
groeperingen op micro, meso en macroniveau
Wetenschappelijke benadering Sociologie is een empirische wetenschap, dat wil
van de sociologie zeggen een wetenschap waarbij kennis voortkomt uit
een systematische waarneming van feiten. De
Objectief -> onderzoek doen sociologie probeert objectief vast te stellen hoe de
maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
De volgende begrippen sociologisch duiden interactie, identiteit, collectieve definitie van
de situatie en referentiekader
Drie aspecten van het sociale Interactie: mensen zijn op elkaar gericht en stemmen
vormen de kapstok voor een hun gedrag op elkaar af.
korte inleiding op de Cultuur: mensen zijn door elkaar gevormd. Wat
sociologische manier van mensen doen, denken en voelen is sterk bepaald door
denken. wat de ander hun daarover geleerd heeft. Collectieve
definitie van de situatie
Interdependentie: mensen zijn van elkaar afhankelijk.
Mensen kunnen niet zonder anderen leven.
Interactie Het gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in
onderlinge wisselwerking. Het gedrag van de een leidt
tot een reactie van de ander. Die reactie is gebaseerd
op een interpretatie ofwel een subjectieve definitie
van de situatie.
Mensen reageren ook op de betekenissen en
bedoelingen die aan gedrag worden toegekend.
Zowel taal als lichaamshouding spelen daar een
, rol bij.
Verschillende mensen zullen vaak eenzelfde
situatie verschillend definiëren.
Identiteit Iemand identiteit is de wijze waarop iemand zichzelf
= Zelfbeeld ziet. Dit komt tot stand via allerlei interactieprocessen.
= Looking-glass-self. De mens vraagt zich voortdurend af hoe hij er in de
ogen van anderen uitziet en hoe zij hem beoordelen.
Het ‘ik’ ontwikkelt zich via interactie met de sociale
omgeving.
Role taking: mensen zich in gedachten
verplaatsen in de positie van andere met wie zij
in contact komen.
Collectieve definitie van de Van veel situaties hebben wij al geleerd hoe wij die
situatie moeten definiëren. Dat wij al veel interpretaties
= aangeleerd = (sub) cultuur. hebben geleerd heeft met het begrip cultuur te maken.
Ieder bubbel zijn eigen waarheid Samenleven met elkaar veronderstelt het bestaan van
gemeenschappelijke interpretaties van een aantal
zaken. Op een gegeven moment ontstaan er nieuwe
interpretaties en ontwikkelt er zich een nieuwe cultuur.
Door het samenleven van mensen uit allerlei
verschillende culturen ontstaan er vaker
interpretatieproblemen. Mensen die veel met elkaar te
maken hebben zullen met elkaar moeten
onderhandelen over de vraag hoe zij allerlei situaties
definiëren om tot een gemeenschappelijke definitie te
komen.
Subjectieve definitie van de Mensen creëren hun eigen werkelijkheid! Door hun
situatie eigen ervaringen
Referentie kader Mensen komen vaak tot heel veel verschillende
= sociale bril interpretaties. Dat heeft onder andere te maken met
het begrip referentiekader. Dat wil zeggen ‘het geheel
van waarden, normen, overtuigingen en
vanzelfsprekendheden op grond waarvan leden van
een groepering oordelen en handelen. Referentiekader
wordt ook wel kort omschreven als de sociale bril
waardoor iemand de werkelijkheid bekijkt. Het
referentiekader bepaalt voor een belangrijk deel hoe
iemand in het leven staat.
Selectie Mensen maken vanuit hun referentiekader een
selectie, zij stellen zich niet selectief open.
, Sensorische deprivatie: onvoldoende zintuigelijke
prikkels opdoen
Sensorische over stimulatie: te lang en te veel
verschillende prikkels aangeboden krijgen
Sociale constructie Waarnemen is een sociaal proces waarbij mensen met
elkaar orde scheppen en zich gezamenlijk beeld
vormen van de werkelijkheid.
Afwijkend gedrag is een sociale constructie: mensen
bepalen samen wat zij normaal en wat zij abnormaal
vinden.
Attributietheorie = toeschrijven.
Fundamentele attributiefout: de rol van de persoon
wordt overschat en de rol van omstandigheden wordt
onderschat.
De gevolgen beschrijven van etiketterings- en stigmatiseringprocessen
Etiketteringen processen = hokje plaatsen (etiket plakken)
Als we in het dagelijks leven iemand voor het eerst
tegenkomen, gaan we af op de eerste indruk. We
bepalen wie de ander is door ze te koppelen aan een
categorie.
Etikettering is wat milder en kan ook positief zijn. Je
plaats mensen, meestal op grond van oppervlakkige
kenmerken, direct in een hokje. Dit dus als gevolg van
gemakzuchtig denken. Mensen die een etiket krijgen
van hun omgeving vinden dit zeker niet prettig
Gevolg Gevolgen van mensen in een hokje te plaatsen (etiket
Etiketteringen processen plaatsen) kunnen zijn discriminatie mensen horen er
niet bij omdat ze niet in de categorie passen volgens de
grote groep mensen. Negeren omdat er afwijkend
gedrag wordt vertoond volgens de grote groep en daar
willen ze niks mee te maken hebben.
Stigmatisering processen = Brandmerken (zeer negatief etiket)
Bijv. mensen met een joodse afkomst werden letterlijk
gestigmatiseerd door een nummer. In die maatschappij
werden joden gezien als een afwijkend soort ras. “Of
eens een dief is altijd een dief”.
