Supersamenvatting
Week 1: Het IVRK, jeugdrecht, leeft ijdsgrenzen en het IVRK
Videocollege 1, 1 maart 2021: HS 1. De ontwikkeling van het Nederlandse jeugdstrafrecht
- Crimineel wetboek voor het koningrijk Holland (1809-1811)
Ondergrens 12 jaar, 12-15 jaar kinderlijke straffen, 15-18 verkorte volw. Straf
(grenzen die wij nu kennen)
- Code Penal (1881-1886)
vanaf 16 jaar – als feit met ‘oordeel des onderscheids’ gepleegd: verkorte volw. Straf.
Zo niet: vrijspraak met mogelijkheid plaatsing verbeterhuis (tot 20e jaar) echter
bestonden in de praktijk die verbeterhuizen niet en kwamen ze wel in de
gevangenissen terecht.
- Wetboek van strafrecht (1886-1905): ondergrens 10 jaar. Plaatsing in
rijksopvoedingsgesticht door civiele rechter op vordering OM (tot 18 e jaar).
Zeeuwse zusjes 1868: 5 en 9 jaar oud, veroordeeld 7,5 jaar tuchthuis staf omdat ze kleine
diefstallen hadden gepleegd. ‘oordeel des onderscheids’ bij 5 jarige aangenomen?? Dat
heeft ervoor gezorgd dat de ondergrens van 10 jaar er kwam. Ook was de thuissituatie
slecht. Moeder overleden en gingen niet naar school. Meisjes moesten 20km lopen naar de
rechtbank, alleen die van 9 jaar kon dat. Beiden meisjes wisten volgens de rechter heel goed
wat ze deden, dus vandaar 7,5 jaar in de gevangenis (tuchthuis) bij de volwassenen.
Op initiatief Nederlandsch Genootschap ter Zedelijke Verbetering der Gevangenen:
1833 – eerste jongensgevangenis in Rotterdam met school
1836 – eerste meisjesgevangenis in Amsterdam
1857 – Huis van Verbetering en Opvoeding voor jongens Alkmaar
1859 – Huis van Verbetering en Opvoeding voor meisjes Montfoort, gefuseerd met
meisjesgevangenis Amsterdam.
Zeeuwse zusjes zaten hier 7,5 jaar tuchthuisstraf uit. NB: bij vrijspraak en plaatsing
verbeterhuis had dat veel langer kunnen duren, tot 20e jaar, dus max 15 en 11 jaar!
Opkomst Nieuwe Richting (aandacht persoon verdachte, criminologie)
G.A. van Hamel in 1895: strafrecht moet bij jeugdige wetsovertreders altijd zijn gerelateerd
aan ‘de paedagogiek, de opvoedingskunst’. Met oog op bestrijding criminaliteit moet straf
hier een opvoedend karakter hebben.
Oprichting Pro Juventute (1896)
Vrijwilligers begeleiden als ‘patroon’ jongeren tot 18 jaar binnen het eigen gezin als
alternatief voor strafrechtelijk ingrijpen. PJ regelt rechtsbijstand en fungeert als
reclasseringsorgaan voor jeugdige misdadigers of jeugdigen die risico lopen dat te worden.
Kinderwetten 1905 (1901 aangenomen)
1. Strafrechtelijke kinderwet; aparte jeugdsancties en aparte procedureregels voor jeugdige
verdachten.
,2. civielrechtelijke kinderwet; mogelijkheid om bij verwaarlozing of misbruik ouders te
ontzetten of ontheffen uit de ouderlijke macht.
3. kinderbeginselenwet; regeling tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten waarin
opvoeding ouders kon worden overgenomen
Tevens invoering Leerplichtwet
Verband met jeugdbeschermingsrecht:
Minister van Justitie Cort van der Linden in mvt: ‘ het onderscheid tussen verwaarloosde
kindern en die welke met de strafrechter in aanraking komen, is een veelal volkomen
oppervlakkige onderscheiding. Het is dikwijls bloot toevallig of kinderen een misdrijf plegen,
dan wel of de aandacht wordt gevestigd op het feit dat zij op verregaande wijze
verwaarloosd zijn, want dat laatste, de verwaarlozing zelve, is dikwerf de oorzaak van
misdrijf’.
Jeugdinstellingen vanaf 1905
-Tuchtschool: max. 1 jaar tuchtschoolstraf, kortdurende disciplinering
-Rijksopvoedingsgesticht (ROG): jeugdtbr, te verlengen tot 21e jaar, uit omgeving halen. Echt
een opvoedingsmaatregel. Langdurig uit zijn slechte omgeving halen en opnieuw opvoeden.
Hier konden ook kinderen op civielrechtelijke titel worden geplaats. Regering subsidieerde
oprichting particuliere opvoedingsgestichten naar geloofsovertuiging ouders. Wilde daarmee
‘staat’-opvoeding voorkomen.
Criminele kinderen – naar ROG, bij goed gedrag naar particuliere instelling
verwaarloosde kinderen – naar particuliere instelling, bij problemen naar ROG
- vanaf 1918 steeds meer Bureaus Kinderpolitie
- 1922- invoering kinderrechter. Behandelt zowel strafzaken als jeugdbeschermingszaken. In
elke rechtbank een ‘Bureau Kinderrechter’ waar kennis bestond over de voor jeugdigen
beschikbare jeugdhulp.
- 1922 – invoering ondertoezichtstelling (ots) door gezinsvoogd, werkzaam bij een
gezinsvoogdij-instelling zoals Pro Juventute (als het civielrechtelijk kon altijd dat eerst
proberen)
- 1954 – Raad voor de Kinderbescherming krijgt plaats in de wet
Twee ingrijpende herzieningen in de 20e eeuw
- Herziening 1965 Cie Overwater (1951) adviseert tot versterking band met
jeugdbeschermingsrecht. Voor de verdere uitbouw van het kinderbeschermingswerk,
waaronder het jeugdstrafrecht, beide onder één ministerie brengen volgens beginselen
neergelegd in één algemene jeugdwet. Is niet overgenomen, want men vond het te lastig.
Duitsland heeft het wel.
- Herziening 1995 Cie Anneveldt (1982) adviseert tot doorsnijden band met
jeugdbeschermingsrecht omdat dit leidt tot minder rechtswaarborgen. Jeugdigen zijn
rechtssubject en geen voorwerp van hulp en steun. Schrapping specifieke jeugdsancties en
afbouw van de gespecialiseerde autoriteiten en instrumenten.
Staan dus lijnrecht tegenover elkaar. Zorgde voor het verdwijnen van de kinderrechter etc.
pas 2000 weer extra aandacht voor speciale jeugdsancties. Als het was gebleven was er bijna
geen jeugdstrafrecht, omdat alles was samengegaan met het volwassenenstrafrecht.
,1995 – ratificatie Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
In 1989 in werking getreden, in 1995 in Nederland geratificeerd. Toezicht op naleving
doordat er elke vijf jaar een rapportage moet worden uitgebracht aan het VN-
Kinderrechtencomite. Regering moet gevolg geven aan de aanbevelingen. Belang van het
kind moet altijd doorslag geven: artikel 3, eerste lid IVRK.
Artikel 37-40 IVRK hebben betrekking op het jeugdstrafrecht. Uitleg VN-Kinderrechtencomité
in General Comment (GC), nr. 24. Dit nr ziet op het implementeren van gespecialiseerde
jeugdunits van de politie, jeugdofficieren van justitie en jeugdadvocaten. Kinderrechtbanken
inrichten etc.. Die commentaren staan uitgewerkt in de bundel.
Het huidige Nederlands jeugdstrafrecht
- art. 77a-77gg Sr (WJ p. 287 e.v.)
- artikel 486-500 Sv (WJ p. 284 e.v.)
- Boek 6 Sv (WJ p.290 e.v.)
- Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (WJ p. 317 e.v.)
- Reglement justitiële jeugdinrichtingen (Rjj)
In de wet voorkomende gespecialiseerde autoriteiten en instellingen: Justitiële
jeugdinrichting (Bjj en Rjj), Kinderrechter (o.a. art. 492 en 495) Raad voor de
Kinderbescherming (o.a. art. 490 Sv)
Vragen:
1. Waarom moeten kinderen en jongeren die strafbare feiten plegen, anders worden
behandeld dan volwassenen?
Straffen van jongeren moet meer op de persoon zelf gericht worden. Moeten ook rechters
zijn die met kinderen kunnen praten. Ze snappen anders de taal nog niet. In Jeugdstrafzaken
is het belangrijker dat ze eerlijk toegeven in plaats van hun mond te houden, omdat ze
voornamelijk willen helpen in plaats van straffen.
2. Waarom moeten ze worden benaderd door in jeugd gespecialiseerde instellingen en
autoriteiten? En welke specialismen ontbreken?
Kinderrechter is geregeld, maar niet wat het inhoudt. Alle rechters werden
kinderrechterplaatsvervanger voor 1995, waardoor het werd uitgehold. Jeugdofficier van
justitie is ook helemaal niet in de wet geregeld, dus afhankelijk hoe het OM het er mee om
gaat.
3. is er ook nu sprake van een relatie tussen criminaliteit en verwaarlozing door de ouders?
Ken je daar voorbeelden van? Bv. De rellen.
Kinderen gaan de aandacht ergens anders zoeken. Het is echter geen excuus natuurlijk, maar
er is wel een relatie tussen. Dit wordt van oudsher al erkend. Zelden heeft zo een verdachte
een normale thuissituatie. Vaak worden die jongeren ook beïnvloed door foute vrienden.
4. vallen het jeugdstrafrecht en het jeugdbeschermingsrecht nu wel onder hetzelfde
ministerie?
Dat hebben we niet. Jeugstrafrecht ministerie justitie en veiligheid en
jeugdbeschermingsrecht onder ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport.
5. kan de beschermingsgedachte samengaan met rechtswaarborgen?
, Civiele beschermingsrecht en strafrecht meer samenbrengen.
7. Wat wordt bedoeld met gecertificeerde instelling ex artikel 1.1. Jeugdwet?
Is jeugdreclassering ofwel de gezinsvoogdij. Vroeger was het bureau jeugdzorg. Heet nu
gecertificeerde instelling (in 2015 in de jeugdwet gekomen) sindsdien is de
verantwoordelijkheid van de jeugdzorg bij de gemeente te komen liggen, zodat het deze
naam kreeg.
Videocollege 2, 1 maart 2021: HS 2. De wettelijke leeftijdsgrenzen
Ondergrens
Crimineel wetboek voor het Koninkrijk Holland 1809: 12 jaar
Code penal 1811: geen ondergrens
Wetboek van Strafrecht 1886: 10 jaar
Kinderwet 1905: geen ondergrens. MvT: opvattingen lopen zo uiteen dat leeftijdsgrens
steeds meer of minder willekeurig is, in het algemeen, maar ook per geval. Mogelijk is er wel
leeftijd aan te wijzen waarop moreel bewustzijn zo weinig ontwikkeld en het
onderscheidingsvermogen zo klein dat alleen de ouders mogen ingrijpen. Echter, er zijn altijd
gevallen van zeer vroegtijdige en abnormale ontwikkeling waarin het wenselijk is het kind,
als gevaarlijk voor de maatschappij, aan jeugdtbr te onderwerpen.
Ze kwamen altijd in dezelfde inrichting of het via strafrecht of jeugdbescherming ging, dus
vandaar geen onderscheid nodig.
De Bie – kinderrechter in Rotterdam (1930): pleit voor ondergrens van 16 jaar. Ervaring leert
dat het in de praktijk vaak van toeval afhangt of er via de strafrechtelijke of civielrechtelijke
weg wordt gereageerd. Dan beter om stigma strafrechtelijke veroordeling te voorkomen.
Derkje Hazewinkel-Suringa – hoogleraar Strafrecht Universiteit Amsterdam (1936):
Civielrechtelijke gesloten plaatsing wordt evenzeer als straf gevoeld. (maar ze krijgen dus
nog geen ‘strafblad’). Stigma niet veroorzaakt door jeugdstrafzitting of strafvonnis, maar
door verstrekking informatie aan derden uit het strafregister. Moet bij jeugdigen worden
uitgeloten. Zolang dat niet is geregeld, ondergrens verhogen naar 18 jaar als jeugdige Sturm
und Drang-periode te boven is. (= oftewel geen strafblad uitsluiten bij jeugdigen en als dat
niet kan grens verhogen naar 18 jaar)
Van Bemmelen- hoogleraar strafrecht en criminologie Leiden (1932): Pleit voor ondergrens
16 jaar. Oorzaak criminaliteit bij kinderen tot 16 jaar ligt vrijwel altijd in defecte gezinnen,
slechte woonomstandigheden, armoede of ouders die crimineel, alcoholist, geestelijk
gestoord of ziekelijk zijn. Beter om met staatsstraf te wachten tot na de puberteit omdat
kinderen dan in een bijzondere situatie verkeren door geringe weerstand, prikkelbaarheid,
experimenteergerag en een groot onmachtsgevoel.
Straf kan als persoonlijke vernedering worden ervaren en tot wraak- of martelaarsgevoelens
leiden.
Daan Mulock Houwer – directeur jeugdinrichting en Nationaal Bureau voor de
Kinderbescherming (1946): Pleit voor ondergrens van 18 jaar en criminaliteit van jeugdigen
tot 18 jaar civielrechtelijk benaderen.
Week 1: Het IVRK, jeugdrecht, leeft ijdsgrenzen en het IVRK
Videocollege 1, 1 maart 2021: HS 1. De ontwikkeling van het Nederlandse jeugdstrafrecht
- Crimineel wetboek voor het koningrijk Holland (1809-1811)
Ondergrens 12 jaar, 12-15 jaar kinderlijke straffen, 15-18 verkorte volw. Straf
(grenzen die wij nu kennen)
- Code Penal (1881-1886)
vanaf 16 jaar – als feit met ‘oordeel des onderscheids’ gepleegd: verkorte volw. Straf.
Zo niet: vrijspraak met mogelijkheid plaatsing verbeterhuis (tot 20e jaar) echter
bestonden in de praktijk die verbeterhuizen niet en kwamen ze wel in de
gevangenissen terecht.
- Wetboek van strafrecht (1886-1905): ondergrens 10 jaar. Plaatsing in
rijksopvoedingsgesticht door civiele rechter op vordering OM (tot 18 e jaar).
Zeeuwse zusjes 1868: 5 en 9 jaar oud, veroordeeld 7,5 jaar tuchthuis staf omdat ze kleine
diefstallen hadden gepleegd. ‘oordeel des onderscheids’ bij 5 jarige aangenomen?? Dat
heeft ervoor gezorgd dat de ondergrens van 10 jaar er kwam. Ook was de thuissituatie
slecht. Moeder overleden en gingen niet naar school. Meisjes moesten 20km lopen naar de
rechtbank, alleen die van 9 jaar kon dat. Beiden meisjes wisten volgens de rechter heel goed
wat ze deden, dus vandaar 7,5 jaar in de gevangenis (tuchthuis) bij de volwassenen.
Op initiatief Nederlandsch Genootschap ter Zedelijke Verbetering der Gevangenen:
1833 – eerste jongensgevangenis in Rotterdam met school
1836 – eerste meisjesgevangenis in Amsterdam
1857 – Huis van Verbetering en Opvoeding voor jongens Alkmaar
1859 – Huis van Verbetering en Opvoeding voor meisjes Montfoort, gefuseerd met
meisjesgevangenis Amsterdam.
Zeeuwse zusjes zaten hier 7,5 jaar tuchthuisstraf uit. NB: bij vrijspraak en plaatsing
verbeterhuis had dat veel langer kunnen duren, tot 20e jaar, dus max 15 en 11 jaar!
Opkomst Nieuwe Richting (aandacht persoon verdachte, criminologie)
G.A. van Hamel in 1895: strafrecht moet bij jeugdige wetsovertreders altijd zijn gerelateerd
aan ‘de paedagogiek, de opvoedingskunst’. Met oog op bestrijding criminaliteit moet straf
hier een opvoedend karakter hebben.
Oprichting Pro Juventute (1896)
Vrijwilligers begeleiden als ‘patroon’ jongeren tot 18 jaar binnen het eigen gezin als
alternatief voor strafrechtelijk ingrijpen. PJ regelt rechtsbijstand en fungeert als
reclasseringsorgaan voor jeugdige misdadigers of jeugdigen die risico lopen dat te worden.
Kinderwetten 1905 (1901 aangenomen)
1. Strafrechtelijke kinderwet; aparte jeugdsancties en aparte procedureregels voor jeugdige
verdachten.
,2. civielrechtelijke kinderwet; mogelijkheid om bij verwaarlozing of misbruik ouders te
ontzetten of ontheffen uit de ouderlijke macht.
3. kinderbeginselenwet; regeling tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten waarin
opvoeding ouders kon worden overgenomen
Tevens invoering Leerplichtwet
Verband met jeugdbeschermingsrecht:
Minister van Justitie Cort van der Linden in mvt: ‘ het onderscheid tussen verwaarloosde
kindern en die welke met de strafrechter in aanraking komen, is een veelal volkomen
oppervlakkige onderscheiding. Het is dikwijls bloot toevallig of kinderen een misdrijf plegen,
dan wel of de aandacht wordt gevestigd op het feit dat zij op verregaande wijze
verwaarloosd zijn, want dat laatste, de verwaarlozing zelve, is dikwerf de oorzaak van
misdrijf’.
Jeugdinstellingen vanaf 1905
-Tuchtschool: max. 1 jaar tuchtschoolstraf, kortdurende disciplinering
-Rijksopvoedingsgesticht (ROG): jeugdtbr, te verlengen tot 21e jaar, uit omgeving halen. Echt
een opvoedingsmaatregel. Langdurig uit zijn slechte omgeving halen en opnieuw opvoeden.
Hier konden ook kinderen op civielrechtelijke titel worden geplaats. Regering subsidieerde
oprichting particuliere opvoedingsgestichten naar geloofsovertuiging ouders. Wilde daarmee
‘staat’-opvoeding voorkomen.
Criminele kinderen – naar ROG, bij goed gedrag naar particuliere instelling
verwaarloosde kinderen – naar particuliere instelling, bij problemen naar ROG
- vanaf 1918 steeds meer Bureaus Kinderpolitie
- 1922- invoering kinderrechter. Behandelt zowel strafzaken als jeugdbeschermingszaken. In
elke rechtbank een ‘Bureau Kinderrechter’ waar kennis bestond over de voor jeugdigen
beschikbare jeugdhulp.
- 1922 – invoering ondertoezichtstelling (ots) door gezinsvoogd, werkzaam bij een
gezinsvoogdij-instelling zoals Pro Juventute (als het civielrechtelijk kon altijd dat eerst
proberen)
- 1954 – Raad voor de Kinderbescherming krijgt plaats in de wet
Twee ingrijpende herzieningen in de 20e eeuw
- Herziening 1965 Cie Overwater (1951) adviseert tot versterking band met
jeugdbeschermingsrecht. Voor de verdere uitbouw van het kinderbeschermingswerk,
waaronder het jeugdstrafrecht, beide onder één ministerie brengen volgens beginselen
neergelegd in één algemene jeugdwet. Is niet overgenomen, want men vond het te lastig.
Duitsland heeft het wel.
- Herziening 1995 Cie Anneveldt (1982) adviseert tot doorsnijden band met
jeugdbeschermingsrecht omdat dit leidt tot minder rechtswaarborgen. Jeugdigen zijn
rechtssubject en geen voorwerp van hulp en steun. Schrapping specifieke jeugdsancties en
afbouw van de gespecialiseerde autoriteiten en instrumenten.
Staan dus lijnrecht tegenover elkaar. Zorgde voor het verdwijnen van de kinderrechter etc.
pas 2000 weer extra aandacht voor speciale jeugdsancties. Als het was gebleven was er bijna
geen jeugdstrafrecht, omdat alles was samengegaan met het volwassenenstrafrecht.
,1995 – ratificatie Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
In 1989 in werking getreden, in 1995 in Nederland geratificeerd. Toezicht op naleving
doordat er elke vijf jaar een rapportage moet worden uitgebracht aan het VN-
Kinderrechtencomite. Regering moet gevolg geven aan de aanbevelingen. Belang van het
kind moet altijd doorslag geven: artikel 3, eerste lid IVRK.
Artikel 37-40 IVRK hebben betrekking op het jeugdstrafrecht. Uitleg VN-Kinderrechtencomité
in General Comment (GC), nr. 24. Dit nr ziet op het implementeren van gespecialiseerde
jeugdunits van de politie, jeugdofficieren van justitie en jeugdadvocaten. Kinderrechtbanken
inrichten etc.. Die commentaren staan uitgewerkt in de bundel.
Het huidige Nederlands jeugdstrafrecht
- art. 77a-77gg Sr (WJ p. 287 e.v.)
- artikel 486-500 Sv (WJ p. 284 e.v.)
- Boek 6 Sv (WJ p.290 e.v.)
- Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (WJ p. 317 e.v.)
- Reglement justitiële jeugdinrichtingen (Rjj)
In de wet voorkomende gespecialiseerde autoriteiten en instellingen: Justitiële
jeugdinrichting (Bjj en Rjj), Kinderrechter (o.a. art. 492 en 495) Raad voor de
Kinderbescherming (o.a. art. 490 Sv)
Vragen:
1. Waarom moeten kinderen en jongeren die strafbare feiten plegen, anders worden
behandeld dan volwassenen?
Straffen van jongeren moet meer op de persoon zelf gericht worden. Moeten ook rechters
zijn die met kinderen kunnen praten. Ze snappen anders de taal nog niet. In Jeugdstrafzaken
is het belangrijker dat ze eerlijk toegeven in plaats van hun mond te houden, omdat ze
voornamelijk willen helpen in plaats van straffen.
2. Waarom moeten ze worden benaderd door in jeugd gespecialiseerde instellingen en
autoriteiten? En welke specialismen ontbreken?
Kinderrechter is geregeld, maar niet wat het inhoudt. Alle rechters werden
kinderrechterplaatsvervanger voor 1995, waardoor het werd uitgehold. Jeugdofficier van
justitie is ook helemaal niet in de wet geregeld, dus afhankelijk hoe het OM het er mee om
gaat.
3. is er ook nu sprake van een relatie tussen criminaliteit en verwaarlozing door de ouders?
Ken je daar voorbeelden van? Bv. De rellen.
Kinderen gaan de aandacht ergens anders zoeken. Het is echter geen excuus natuurlijk, maar
er is wel een relatie tussen. Dit wordt van oudsher al erkend. Zelden heeft zo een verdachte
een normale thuissituatie. Vaak worden die jongeren ook beïnvloed door foute vrienden.
4. vallen het jeugdstrafrecht en het jeugdbeschermingsrecht nu wel onder hetzelfde
ministerie?
Dat hebben we niet. Jeugstrafrecht ministerie justitie en veiligheid en
jeugdbeschermingsrecht onder ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport.
5. kan de beschermingsgedachte samengaan met rechtswaarborgen?
, Civiele beschermingsrecht en strafrecht meer samenbrengen.
7. Wat wordt bedoeld met gecertificeerde instelling ex artikel 1.1. Jeugdwet?
Is jeugdreclassering ofwel de gezinsvoogdij. Vroeger was het bureau jeugdzorg. Heet nu
gecertificeerde instelling (in 2015 in de jeugdwet gekomen) sindsdien is de
verantwoordelijkheid van de jeugdzorg bij de gemeente te komen liggen, zodat het deze
naam kreeg.
Videocollege 2, 1 maart 2021: HS 2. De wettelijke leeftijdsgrenzen
Ondergrens
Crimineel wetboek voor het Koninkrijk Holland 1809: 12 jaar
Code penal 1811: geen ondergrens
Wetboek van Strafrecht 1886: 10 jaar
Kinderwet 1905: geen ondergrens. MvT: opvattingen lopen zo uiteen dat leeftijdsgrens
steeds meer of minder willekeurig is, in het algemeen, maar ook per geval. Mogelijk is er wel
leeftijd aan te wijzen waarop moreel bewustzijn zo weinig ontwikkeld en het
onderscheidingsvermogen zo klein dat alleen de ouders mogen ingrijpen. Echter, er zijn altijd
gevallen van zeer vroegtijdige en abnormale ontwikkeling waarin het wenselijk is het kind,
als gevaarlijk voor de maatschappij, aan jeugdtbr te onderwerpen.
Ze kwamen altijd in dezelfde inrichting of het via strafrecht of jeugdbescherming ging, dus
vandaar geen onderscheid nodig.
De Bie – kinderrechter in Rotterdam (1930): pleit voor ondergrens van 16 jaar. Ervaring leert
dat het in de praktijk vaak van toeval afhangt of er via de strafrechtelijke of civielrechtelijke
weg wordt gereageerd. Dan beter om stigma strafrechtelijke veroordeling te voorkomen.
Derkje Hazewinkel-Suringa – hoogleraar Strafrecht Universiteit Amsterdam (1936):
Civielrechtelijke gesloten plaatsing wordt evenzeer als straf gevoeld. (maar ze krijgen dus
nog geen ‘strafblad’). Stigma niet veroorzaakt door jeugdstrafzitting of strafvonnis, maar
door verstrekking informatie aan derden uit het strafregister. Moet bij jeugdigen worden
uitgeloten. Zolang dat niet is geregeld, ondergrens verhogen naar 18 jaar als jeugdige Sturm
und Drang-periode te boven is. (= oftewel geen strafblad uitsluiten bij jeugdigen en als dat
niet kan grens verhogen naar 18 jaar)
Van Bemmelen- hoogleraar strafrecht en criminologie Leiden (1932): Pleit voor ondergrens
16 jaar. Oorzaak criminaliteit bij kinderen tot 16 jaar ligt vrijwel altijd in defecte gezinnen,
slechte woonomstandigheden, armoede of ouders die crimineel, alcoholist, geestelijk
gestoord of ziekelijk zijn. Beter om met staatsstraf te wachten tot na de puberteit omdat
kinderen dan in een bijzondere situatie verkeren door geringe weerstand, prikkelbaarheid,
experimenteergerag en een groot onmachtsgevoel.
Straf kan als persoonlijke vernedering worden ervaren en tot wraak- of martelaarsgevoelens
leiden.
Daan Mulock Houwer – directeur jeugdinrichting en Nationaal Bureau voor de
Kinderbescherming (1946): Pleit voor ondergrens van 18 jaar en criminaliteit van jeugdigen
tot 18 jaar civielrechtelijk benaderen.
