HC Koude Oorlog Geschiedenis Samenvatting

Geschiedenis HC Koude Oorlog
Joost van Oort: 17 filmpjes

Deelvraag 1: Waardoor raakte Europa verdeeld in twee ideologische blokken en waardoor
groeide de spanning tussen deze blokken, 1945-1955?

Filmpje 1. Communisme in de Sovjetunie
Rusland tijdens Eerste Wereldoorlog:
 Lijden zware verliezen in de strijd.
 Voedseltekorten.

1917: Russische revolutie
 Februari: afzetten van de tsaar, instellen voorlopige regering.
 Oktober: communisten zetten voorlopige regering af.

Communistische partij streeft naar een klasseloze samenleving.
 Met gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen.

Communistische partij streeft naar communistische wereldrevolutie.
 1919: Oprichting Komintern: bevordering van wereldrevolutie door steun aan
communistische partijen in andere landen.

Stalin volgt Lening op als leider; onder Stalin wordt de Sovjet-Unie een totalitaire staat.
 Censuur van de media.
 Grootschalig gebruik van propaganda.
 Onderdrukking van politieke tegenstanders.
 Collectivisatie van de landbouw en de invoering van vijfjarenplannen.

Sovjetunie: weinig individuele vrijheid, klasseloze samenleving, dictatuur van één
partij, door de staat geleide (plan)economie.
Westerse landen: weinig individuele vrijheid, gelaagde samenleving op basis van
inkomen en bezit, parlementaire democratie, kapitalistische vrije markteconomie.

Filmpje 2: Wantrouwen in de Tweede Wereldoorlog
Vijandbeeld van de Sovjetunie over de Verenigde Staten:
Westers imperialisme:
 Vernietiging communisme.
 Hele wereld economische afhankelijk maken van VS.

Vijandbeeld van de VS over de SU:
Communistische wereldrevolutie.

Vanaf 1941: Ondanks wederzijds wantrouwen samenwerking VS en SU tegen de
asmogendheden in de Tweede Wereldoorlog.

Geallieerden winnen steeds meer terrein op de asmogendheden, maar de spanning
tussen VS en SU loopt op.
Mei 1945: Einde Tweede Wereldoorlog in Europa.
Juli 1945: Conferentie van Potsdam.

, Tijdelijke besluiten:
 Verdeling van Duitsland en Berlijn in vier bezettingszones.
 Bezettingszones vormen economische eenheid.
 Vervolging nazi’s.
 Duits grondgebied afstaan aan Polen.
 Duitse herstelbetalingen, vooral aan SU.

Onenigheid over:
 Economische eenheid; VS: een vrije markt en economisch herstel, SU:
planeconomie en herstelbetalingen.
 Machtsverdeling in Europa; VS: vrije verkiezingen in heel Europa, SU; geen vrije
verkiezingen in de landen die door de SU waren bevrijd.
 Duits-Poolse grens.

Filmpje 3. Invloedsferen in Europa
Europa raakt verdeeld in twee invloedsferen.
VS bevrijden West-Europa:
 Parlementaire democratie met vrije verkiezingen.
 Vrije markteconomie.
SU bevrijdt Oost-Europa:
 Volksdemocratie met communistische partij onder toezicht van SU.
 Planeconomie.

Het streven van invloedsferen bevestigt de vijandbeelden die de VS en de SU van elkaar
hebben.
1947: Amerikaanse president Truman wil uitbreiding van het communisme voorkomen.
 Stimuleren van de Europese eenwording.
 Trumandoctrine: economische en militaire steun aan landen die bedreigd
worden door het communisme (containmentpolitiek).

Angst van Truman: door armoede in Europa zal het communisme meer aanhang krijgen.
1948: Marshallplan: economische steun van de VS aan alle Europese landen.

Stalin weigert de Marshallhulp voor de landen in de invloedsfeer van de SU. Hij ziet de
hulp als westers imperialisme.
1948: Invoering van een nieuwe munt in de westerse bezettingszones.
 Blokkade van Berlijn: Toegangswegen vanuit het westen naar West-Berlijn
worden afgesloten.
 Het Westen reageerde hierop door een bevoorrading van West-Berlijn via
luchtbrug.
 Na 11 manden geeft Stalin de blokkade op.

1949: Duitsland raakt verdeeld in West-Duitsland (BRD) en Oost-Duitsland (DDR).
Europa raakt verdeeld in twee ideologische machtsblokken.
 Vorming van militaire bondgenootschappen:
 1949: NAVO
 1955: Warschaupact.

Filmpje 4. Hiroshima en de wapenwedloop