2020-2021
Didactieken Pabo
FONTYS PABO DEN BOSCH
,Inhoud
REWI.......................................................................................................................................................2
Rekenen/wiskunde.............................................................................................................................2
Hoofdfasen in de leerlijn.................................................................................................................2
Het drieslagmodel..........................................................................................................................5
Het handelingsmodel......................................................................................................................5
Taal.........................................................................................................................................................7
Nederlands.........................................................................................................................................7
Mondelinge taalvaardigheid...........................................................................................................7
Woordenschat................................................................................................................................7
Beginnende geletterdheid..............................................................................................................8
Lezen: Interactief (voor)lezen.........................................................................................................8
Schrijven: Fasenmodel (van Hoogeveen)........................................................................................8
Taalbeschouwing..........................................................................................................................10
Strategiegerichte didactiek (Huizinga, 2003):...............................................................................10
Engels...............................................................................................................................................11
Content and anguage integrated learning (CLIL)..........................................................................11
Schijf van vijf.................................................................................................................................11
Het vierfasenmodel......................................................................................................................11
OJW......................................................................................................................................................13
Aardrijkskunde..................................................................................................................................13
Geografische kubus......................................................................................................................13
Geschiedenis.....................................................................................................................................15
Historisch tijdsbesef......................................................................................................................15
Natuur en techniek...........................................................................................................................17
5-stappenplan...............................................................................................................................17
7-stappenplan...............................................................................................................................18
Levensbeschouwing..........................................................................................................................20
5 vragenmodel..............................................................................................................................20
KO.........................................................................................................................................................21
Muziek..............................................................................................................................................21
Beeldende vorming..........................................................................................................................22
Procesgerichte didactiek...............................................................................................................22
Dans..................................................................................................................................................23
Lesstructuur van een dansles.......................................................................................................23
1
, Drama ..............................................................................................................................................24
Lesopbouw...................................................................................................................................24
REWI
Rekenen/wiskunde
Voor het reken-wiskundeonderwijs zijn er elf kerndoelen beschreven. De kerndoelen bestaan uit een
of meerdere leerlijnen. Reken wordt op school gegeven om ons in de maatschappij te kunnen
redden, zoals afstand of groottes. We hebben rekenkennis en vaardigheden nodig om in het
voortgezet onderwijs mee te kunnen. Rekenen komt voor bij alle vakken. De rekenkennis wordt ook
veel gebruikt in de verschillende beroepssectoren. Daarnaast moeten we leren rekenen om
functioneel gecijferd te worden. Dit houdt in dat je rekenvaardigheden optimaal kunt gebruiken in
dagelijkse situaties die daar om vragen. In het reken-wiskundeonderwijs zijn er drie didactische
modellen om voldoende rekenkennis en vaardigheden aan te leren:
CHoofdfasen in de leerlijn
Het drieslagmodel
Het handelingsmodel
Hoofdfasen in de leerlijn
Dit model is een hulpmiddel om het reken-
wiskundeonderwijs af te stemmen op de leerbehoeftes van de leerlingen in je eigen klas. Het reken-
wiskundeonderwijs bestaat uit vier verschillende domeinen:
Getallen en bewerkingen
Meten en meetkunde
Verhoudingen
Verbanden
De domeinen hebben allemaal verschillende soorten leerlijnen. De leerlijnen kunnen in vier
verschillende hoofdfasen worden gescheiden worden. De hoofdfases heb ik hieronder 1 voor 1
uitgewerkt.
Begripsvorming
Elke leerlijn begint met de fase waarin begripsvorming centraal staat. Hierbij gaat het om het
opbouwen van rekenkennis en rekenconcepten in de leerlijn. Ook hoort het leren van de rekentaal
erbij. De leerkracht maakt zijn lessen aan de hand van wat de leerlingen al kunnen maar ook wat ze al
weten.
Begeleiding is erg belangrijk bij begripsvorming. Geef als leraar voldoende tijd aan de leerlingen het
nieuwe onderwerp te verkennen, zelfstandig te laten nadenken en een eigen aanpak/oplossing te
laten bedenken voor het berekenen. Ook geef je als leraar de zwakkere rekenaars verlengde
instructie.
Het ontwikkelen van procedures en strategieën
Wanneer de leerlingen de begripsvorming fase zo goed als onder de knie hebben, komt de volgende
hoofdfase: Het ontwikkelen van procedures en strategieën. In deze hoofdfases wordt alles in fases
aangeleerd. Deze hoofdfases hoeft niet volledig afgerond te zijn om door te kunnen gaan naar de
volgende fase. Zo leren de leerlingen bijvoorbeeld verdubbelen/halveren, omkeerregel en een meer
of minder.
Als leraar kan je gebruik maken van materialen, zo zien de leerlingen objectief wat er gebeurt. Ook
plaats je je als leraar in de gedachtegang van de leerlingen. Je laat de leerlingen zelf tot oplossingen
komen.
2
Didactieken Pabo
FONTYS PABO DEN BOSCH
,Inhoud
REWI.......................................................................................................................................................2
Rekenen/wiskunde.............................................................................................................................2
Hoofdfasen in de leerlijn.................................................................................................................2
Het drieslagmodel..........................................................................................................................5
Het handelingsmodel......................................................................................................................5
Taal.........................................................................................................................................................7
Nederlands.........................................................................................................................................7
Mondelinge taalvaardigheid...........................................................................................................7
Woordenschat................................................................................................................................7
Beginnende geletterdheid..............................................................................................................8
Lezen: Interactief (voor)lezen.........................................................................................................8
Schrijven: Fasenmodel (van Hoogeveen)........................................................................................8
Taalbeschouwing..........................................................................................................................10
Strategiegerichte didactiek (Huizinga, 2003):...............................................................................10
Engels...............................................................................................................................................11
Content and anguage integrated learning (CLIL)..........................................................................11
Schijf van vijf.................................................................................................................................11
Het vierfasenmodel......................................................................................................................11
OJW......................................................................................................................................................13
Aardrijkskunde..................................................................................................................................13
Geografische kubus......................................................................................................................13
Geschiedenis.....................................................................................................................................15
Historisch tijdsbesef......................................................................................................................15
Natuur en techniek...........................................................................................................................17
5-stappenplan...............................................................................................................................17
7-stappenplan...............................................................................................................................18
Levensbeschouwing..........................................................................................................................20
5 vragenmodel..............................................................................................................................20
KO.........................................................................................................................................................21
Muziek..............................................................................................................................................21
Beeldende vorming..........................................................................................................................22
Procesgerichte didactiek...............................................................................................................22
Dans..................................................................................................................................................23
Lesstructuur van een dansles.......................................................................................................23
1
, Drama ..............................................................................................................................................24
Lesopbouw...................................................................................................................................24
REWI
Rekenen/wiskunde
Voor het reken-wiskundeonderwijs zijn er elf kerndoelen beschreven. De kerndoelen bestaan uit een
of meerdere leerlijnen. Reken wordt op school gegeven om ons in de maatschappij te kunnen
redden, zoals afstand of groottes. We hebben rekenkennis en vaardigheden nodig om in het
voortgezet onderwijs mee te kunnen. Rekenen komt voor bij alle vakken. De rekenkennis wordt ook
veel gebruikt in de verschillende beroepssectoren. Daarnaast moeten we leren rekenen om
functioneel gecijferd te worden. Dit houdt in dat je rekenvaardigheden optimaal kunt gebruiken in
dagelijkse situaties die daar om vragen. In het reken-wiskundeonderwijs zijn er drie didactische
modellen om voldoende rekenkennis en vaardigheden aan te leren:
CHoofdfasen in de leerlijn
Het drieslagmodel
Het handelingsmodel
Hoofdfasen in de leerlijn
Dit model is een hulpmiddel om het reken-
wiskundeonderwijs af te stemmen op de leerbehoeftes van de leerlingen in je eigen klas. Het reken-
wiskundeonderwijs bestaat uit vier verschillende domeinen:
Getallen en bewerkingen
Meten en meetkunde
Verhoudingen
Verbanden
De domeinen hebben allemaal verschillende soorten leerlijnen. De leerlijnen kunnen in vier
verschillende hoofdfasen worden gescheiden worden. De hoofdfases heb ik hieronder 1 voor 1
uitgewerkt.
Begripsvorming
Elke leerlijn begint met de fase waarin begripsvorming centraal staat. Hierbij gaat het om het
opbouwen van rekenkennis en rekenconcepten in de leerlijn. Ook hoort het leren van de rekentaal
erbij. De leerkracht maakt zijn lessen aan de hand van wat de leerlingen al kunnen maar ook wat ze al
weten.
Begeleiding is erg belangrijk bij begripsvorming. Geef als leraar voldoende tijd aan de leerlingen het
nieuwe onderwerp te verkennen, zelfstandig te laten nadenken en een eigen aanpak/oplossing te
laten bedenken voor het berekenen. Ook geef je als leraar de zwakkere rekenaars verlengde
instructie.
Het ontwikkelen van procedures en strategieën
Wanneer de leerlingen de begripsvorming fase zo goed als onder de knie hebben, komt de volgende
hoofdfase: Het ontwikkelen van procedures en strategieën. In deze hoofdfases wordt alles in fases
aangeleerd. Deze hoofdfases hoeft niet volledig afgerond te zijn om door te kunnen gaan naar de
volgende fase. Zo leren de leerlingen bijvoorbeeld verdubbelen/halveren, omkeerregel en een meer
of minder.
Als leraar kan je gebruik maken van materialen, zo zien de leerlingen objectief wat er gebeurt. Ook
plaats je je als leraar in de gedachtegang van de leerlingen. Je laat de leerlingen zelf tot oplossingen
komen.
2
