Personen- en familierecht
Hoi! Met deze samenvatting heb ik dit jaar een 9.0 gehaald op mijn
tentamen. Als tip wil ik meegeven dat het oefenen met het materiaal dat
door jouw studie wordt geleverd erg belangrijk is. Ik heb de stof uit dit
document deels op flashcards gezet en in mijn wettenbundel veel juncto’s
geplaatst (erg aan te raden). Daarnaast is het belangrijk dat je de
verschillende bepalingen met verschillende jaartallen goed kent, deze
komen altijd terug op het tentamen. Veel succes met leren!
1.1: huwelijk, gp en echtscheiding
Personenrecht:
- O.a. begin/einde van natuurlijke persoonlijkheid, naamrecht, geslacht,
woonplaats, burgerlijke stand, meerder- en minderjarigheid,
handelings(on)bekwaamdheid, curatele, mentorschap,
beschermingsbewind.
Familierecht:
- O.a. huwelijk/geregistreerd partnerschap, vermogensrechtelijke
gevolgen van huwelijk/gp, afstamming, adoptie, relatie tussen ouders
en kinderen (gezag alimentatie, omgang).
Bronnen
Boek 1, internationaal privaatrecht: boek 10 en verdragen/jurisprudentie,
Wetboek van burgerlijke rechtsvordering (familieprocesrecht), bijzondere
wetten zoals jeugdwet, wet donorgegevens kunstmatige bevruchting,
embryowet.
Art. 8 EVRM: recht op bescherming van familie- en gezinsleven;
- Klassiek recht: bescherming van burger tegen overheid (er mag alleen
worden ingegrepen wanneer het volgens de wet is toegestaan,
noodzakelijk is en het kind er baat bij heeft (lid 2)).
Art. 12 EVRM: recht om te trouwen en een gezin te stichten;
Art. 14 EVRM: discriminatieverbod;
Art. 3 IVKR: belang van het kind een eerste overweging;
Art. 7 IVKR: recht op naam, nationaliteit en afstammingskennis;
Art. 12 IVKR: recht v/h kind om gehoord te worden in procedures die het
kind aangaan;
Art. 18 IVKR: primaire verantwoordelijkheid voor het kind ligt bij de
ouders.
, Geen supranationale rechter; wel toezicht op naleving door VN-Comité
voor de Rechten van het Kind.
1. Het aangaan van een huwelijk en geregistreerd partnerschap
Formele relatie = een door de wet geregelde duurzame
levensgemeenschap van twee (natuurlijke personen); het begin en het
einde zijn door de wet geregeld.
- Huwelijk (art. 1:30 lid 1 BW):
i. Voor twee personen van verschillend en gelijk (sinds 2001)
geslacht.
- Geregistreerd partnerschap (art. 1:80a lid 1 BW):
i. Voor twee personen van verschillend en gelijk (sinds 1998)
geslacht.
Huwelijk (vereisten)
- Vereisten door de rechtsgevolgen van het aangaan van het huwelijk.
Inwendige vereisten: materiële vereisten aanwezigheid van
huwelijksbeletselen (afdelingen 1 titel 5 boek 1 BW).
Uitwendige vereisten: formele vereisten vormvoorschriften (afdeling 2
en 4 titel 5 boek 1).
Absolute inwendige vereisten: een persoon kan niet met elke persoon
een huwelijk sluiten (art. 1:31-1:39 en 1:42 BW):
- De leeftijd van 18 moet bij beide personen zijn bereikt (art. 1:31 BW);
- Geen zodanige stoornis van geestvermogens waardoor een partij niet
in staat is om haar wil te bepalen of de betekenis van haar verklaring
te begrijpen (art. 1:32 BW);
i. Personen onder curatele:
ii. Wegens drugs- of drankmisbruik kan via de curator worden
toegestaan;
iii. Wegens lichamelijke of geestelijke toestand moet de
kantonrechter toestemming geven.
- Monogamie: geen gelijktijdig ander huwelijk of geregistreerd
partnerschap (art. 1:33 en 1:42 BW).
Relatieve inwendige vereisten: een persoon kan slechts met bepaalde
personen geen huwelijk sluiten (art. 1:41 en 1:41a BW):
- Verbod van huwelijk tussen bloedverwanten (natuurlijk en
familierechtelijk, dus adoptie/bloedverwant) in een rechte lijn en broers
en zussen (art. 1:41 lid 1 BW);
- Broers en zussen door adoptie kunnen ontheffing vragen (lid 2);
,- Bloedverwanten in de 3e graad (ooms/tantes/neefjes/nichtjes) en 4e
graad (neven/nichten) mogen geen huwelijk sluiten, tenzij de
aanstaande echtgenoten bij de ambtenaar van de burgerlijke stand een
beëdigde verklaring afleggen, inhoudende dat zij hun vrije
toestemming tot het huwelijk geven (art. 1:41a BW).
Uitwendige vereisten; vormvoorschriften:
- Formaliteiten die aan de voltrekking van het huwelijk vooraf moeten
gaan (art. 1:43-1:49a BW):
i. Kenbaar maken voornemen om in het huwelijk te treden bij de
ambtenaar v/d burgerlijke stand v/d woonplaats van één van de
partijen.
- Formaliteiten m.b.t. de voltrekking van het huwelijk (art. 1:58-1:68
BW):
i. Voltrekking in openbaar gemeentehuis door partijen ten
overstaan v/d ambtenaar van de burgerlijke stand in
tegenwoordigheid van tenminste twee, max 4 getuigen (art. 1:63
lid 1 BW);
Uitzondering: 1:64 BW, bijzonder huis indien verhinderd naar
gemeentehuis te begeven, mits 6 getuigen.
ii. De partijen verklaring elkaar tot echtgenoot aan te nemen (de
‘ja’ woorden) en getrouw alle echtelijke plichten te zullen
vervullen (art. 1:67 lid 1 BW);
iii. De ambtenaar v/d burgerlijke stand verklaart hun in de echt te
zijn verbonden en maakt daarvan een akte op (art. 1:67 lid 2
BW);
iv. Twee weken wachttijd na kenbaar maken voorgenomen huwelijk
(art. 1:62 lid 1 BW);
v. Persoonlijke aanwezigheid v/d a.s. echtgenoten (art. 1:65 BW);
Uitzonderingen 1:66 gewichtige redenen volmacht – Minister
van Justitie.
Burgerlijk en religieus huwelijk
- De wet beschouwt het huwelijk alleen in zijn burgerlijke betrekkingen
(art. 1:30 lid 2 BW);
- Religieus huwelijk heeft geen rechtsgevolgen;
- Godsdienstige plechtigheden voor de stuiting v/h huwelijk zijn strafbaar
(art. 1:68 BW, art. 448 Sr);
- Rechter kan medewerking aan ontbinding van religieus huwelijk
bevelen wanneer iemand vastzit in een religieus huwelijk gesloten in
het buitenland (Wet tegengaan huwelijkse gevangenschap uit 01-07-
2023).
, Stuiting en nietigverklaring huwelijk
Als niet voldaan aan de vereisten voor het aangaan v/h huwelijk:
- Stuiting (art. 1:50-1:57 BW;
- Nietigverklaring (art. 1:69-1:77 BW).
Ontbinding van het huwelijk (art. 1:149 BW)
- Overlijden (sub a);
- Nieuw huwelijk of gp, indien (aannemelijk is) vermissing/overlijden
vastgesteld, maar vermiste is/blijkt achteraf nog in leven (sub b);
- Ontbinding na scheiding van tafel en bed (sub d).
- Ontbinding door de rechter: echtscheiding (sub c);
Echtscheiding
- Echtscheidingsgrond = duurzame ontwrichting (art. 1:151, 1:154 BW);
- De voortzetting van de samenleving is ondragelijk geworden en er is
ook geen uitzicht op herstel van behoorlijke echtelijke verhouding.
- Gezamenlijk verzoek: hiervoor hoef je geen bewijs te leveren, dit is
puur subjectief. De rechter mag ook niet ambtshalve een onderzoek
instellen (art. 1:154 BW);
- Eenzijdig verzoek: de verzoekende partij moet de ontwrichting stellen
en, indien betwist, bewijzen (bewijskracht van bepaalde feiten). De
rechter is hier echter heel makkelijk mee.
- Voor het instellen van een echtscheidingsprocedure moet er een
verzoekschriftprocedure worden gestart, hierbij is verplichte
procesvertegenwoordiging vereist. Bij een gezamenlijk verzoek kan je 1
advocaat nemen, bij eenzijdige verzoeken moeten beide een eigen
advocaat nemen.
Afwikkeling v/d gevolgen v/d echtscheiding
- Echtscheiding zonder gezag over kinderen:
i. Gemeenschappelijk en eenzijdig verzoek: partijen mogen een
convenant sluiten of een nevenvoorziening vragen (niet verlicht).
- Echtscheiding met gezag over kinderen:
i. Verplicht ouderschapsplan bij eenzijdig of gemeenschappelijk
verzoek (nog voor het echtscheidingsverzoek), indien:
echtgenoten over gezamenlijke kinderen al dan niet
gezamenlijk gezag uitoefenen;
ii. Ingevolge art. 253sa of 253t.
Ontbinding van het huwelijk
Hoi! Met deze samenvatting heb ik dit jaar een 9.0 gehaald op mijn
tentamen. Als tip wil ik meegeven dat het oefenen met het materiaal dat
door jouw studie wordt geleverd erg belangrijk is. Ik heb de stof uit dit
document deels op flashcards gezet en in mijn wettenbundel veel juncto’s
geplaatst (erg aan te raden). Daarnaast is het belangrijk dat je de
verschillende bepalingen met verschillende jaartallen goed kent, deze
komen altijd terug op het tentamen. Veel succes met leren!
1.1: huwelijk, gp en echtscheiding
Personenrecht:
- O.a. begin/einde van natuurlijke persoonlijkheid, naamrecht, geslacht,
woonplaats, burgerlijke stand, meerder- en minderjarigheid,
handelings(on)bekwaamdheid, curatele, mentorschap,
beschermingsbewind.
Familierecht:
- O.a. huwelijk/geregistreerd partnerschap, vermogensrechtelijke
gevolgen van huwelijk/gp, afstamming, adoptie, relatie tussen ouders
en kinderen (gezag alimentatie, omgang).
Bronnen
Boek 1, internationaal privaatrecht: boek 10 en verdragen/jurisprudentie,
Wetboek van burgerlijke rechtsvordering (familieprocesrecht), bijzondere
wetten zoals jeugdwet, wet donorgegevens kunstmatige bevruchting,
embryowet.
Art. 8 EVRM: recht op bescherming van familie- en gezinsleven;
- Klassiek recht: bescherming van burger tegen overheid (er mag alleen
worden ingegrepen wanneer het volgens de wet is toegestaan,
noodzakelijk is en het kind er baat bij heeft (lid 2)).
Art. 12 EVRM: recht om te trouwen en een gezin te stichten;
Art. 14 EVRM: discriminatieverbod;
Art. 3 IVKR: belang van het kind een eerste overweging;
Art. 7 IVKR: recht op naam, nationaliteit en afstammingskennis;
Art. 12 IVKR: recht v/h kind om gehoord te worden in procedures die het
kind aangaan;
Art. 18 IVKR: primaire verantwoordelijkheid voor het kind ligt bij de
ouders.
, Geen supranationale rechter; wel toezicht op naleving door VN-Comité
voor de Rechten van het Kind.
1. Het aangaan van een huwelijk en geregistreerd partnerschap
Formele relatie = een door de wet geregelde duurzame
levensgemeenschap van twee (natuurlijke personen); het begin en het
einde zijn door de wet geregeld.
- Huwelijk (art. 1:30 lid 1 BW):
i. Voor twee personen van verschillend en gelijk (sinds 2001)
geslacht.
- Geregistreerd partnerschap (art. 1:80a lid 1 BW):
i. Voor twee personen van verschillend en gelijk (sinds 1998)
geslacht.
Huwelijk (vereisten)
- Vereisten door de rechtsgevolgen van het aangaan van het huwelijk.
Inwendige vereisten: materiële vereisten aanwezigheid van
huwelijksbeletselen (afdelingen 1 titel 5 boek 1 BW).
Uitwendige vereisten: formele vereisten vormvoorschriften (afdeling 2
en 4 titel 5 boek 1).
Absolute inwendige vereisten: een persoon kan niet met elke persoon
een huwelijk sluiten (art. 1:31-1:39 en 1:42 BW):
- De leeftijd van 18 moet bij beide personen zijn bereikt (art. 1:31 BW);
- Geen zodanige stoornis van geestvermogens waardoor een partij niet
in staat is om haar wil te bepalen of de betekenis van haar verklaring
te begrijpen (art. 1:32 BW);
i. Personen onder curatele:
ii. Wegens drugs- of drankmisbruik kan via de curator worden
toegestaan;
iii. Wegens lichamelijke of geestelijke toestand moet de
kantonrechter toestemming geven.
- Monogamie: geen gelijktijdig ander huwelijk of geregistreerd
partnerschap (art. 1:33 en 1:42 BW).
Relatieve inwendige vereisten: een persoon kan slechts met bepaalde
personen geen huwelijk sluiten (art. 1:41 en 1:41a BW):
- Verbod van huwelijk tussen bloedverwanten (natuurlijk en
familierechtelijk, dus adoptie/bloedverwant) in een rechte lijn en broers
en zussen (art. 1:41 lid 1 BW);
- Broers en zussen door adoptie kunnen ontheffing vragen (lid 2);
,- Bloedverwanten in de 3e graad (ooms/tantes/neefjes/nichtjes) en 4e
graad (neven/nichten) mogen geen huwelijk sluiten, tenzij de
aanstaande echtgenoten bij de ambtenaar van de burgerlijke stand een
beëdigde verklaring afleggen, inhoudende dat zij hun vrije
toestemming tot het huwelijk geven (art. 1:41a BW).
Uitwendige vereisten; vormvoorschriften:
- Formaliteiten die aan de voltrekking van het huwelijk vooraf moeten
gaan (art. 1:43-1:49a BW):
i. Kenbaar maken voornemen om in het huwelijk te treden bij de
ambtenaar v/d burgerlijke stand v/d woonplaats van één van de
partijen.
- Formaliteiten m.b.t. de voltrekking van het huwelijk (art. 1:58-1:68
BW):
i. Voltrekking in openbaar gemeentehuis door partijen ten
overstaan v/d ambtenaar van de burgerlijke stand in
tegenwoordigheid van tenminste twee, max 4 getuigen (art. 1:63
lid 1 BW);
Uitzondering: 1:64 BW, bijzonder huis indien verhinderd naar
gemeentehuis te begeven, mits 6 getuigen.
ii. De partijen verklaring elkaar tot echtgenoot aan te nemen (de
‘ja’ woorden) en getrouw alle echtelijke plichten te zullen
vervullen (art. 1:67 lid 1 BW);
iii. De ambtenaar v/d burgerlijke stand verklaart hun in de echt te
zijn verbonden en maakt daarvan een akte op (art. 1:67 lid 2
BW);
iv. Twee weken wachttijd na kenbaar maken voorgenomen huwelijk
(art. 1:62 lid 1 BW);
v. Persoonlijke aanwezigheid v/d a.s. echtgenoten (art. 1:65 BW);
Uitzonderingen 1:66 gewichtige redenen volmacht – Minister
van Justitie.
Burgerlijk en religieus huwelijk
- De wet beschouwt het huwelijk alleen in zijn burgerlijke betrekkingen
(art. 1:30 lid 2 BW);
- Religieus huwelijk heeft geen rechtsgevolgen;
- Godsdienstige plechtigheden voor de stuiting v/h huwelijk zijn strafbaar
(art. 1:68 BW, art. 448 Sr);
- Rechter kan medewerking aan ontbinding van religieus huwelijk
bevelen wanneer iemand vastzit in een religieus huwelijk gesloten in
het buitenland (Wet tegengaan huwelijkse gevangenschap uit 01-07-
2023).
, Stuiting en nietigverklaring huwelijk
Als niet voldaan aan de vereisten voor het aangaan v/h huwelijk:
- Stuiting (art. 1:50-1:57 BW;
- Nietigverklaring (art. 1:69-1:77 BW).
Ontbinding van het huwelijk (art. 1:149 BW)
- Overlijden (sub a);
- Nieuw huwelijk of gp, indien (aannemelijk is) vermissing/overlijden
vastgesteld, maar vermiste is/blijkt achteraf nog in leven (sub b);
- Ontbinding na scheiding van tafel en bed (sub d).
- Ontbinding door de rechter: echtscheiding (sub c);
Echtscheiding
- Echtscheidingsgrond = duurzame ontwrichting (art. 1:151, 1:154 BW);
- De voortzetting van de samenleving is ondragelijk geworden en er is
ook geen uitzicht op herstel van behoorlijke echtelijke verhouding.
- Gezamenlijk verzoek: hiervoor hoef je geen bewijs te leveren, dit is
puur subjectief. De rechter mag ook niet ambtshalve een onderzoek
instellen (art. 1:154 BW);
- Eenzijdig verzoek: de verzoekende partij moet de ontwrichting stellen
en, indien betwist, bewijzen (bewijskracht van bepaalde feiten). De
rechter is hier echter heel makkelijk mee.
- Voor het instellen van een echtscheidingsprocedure moet er een
verzoekschriftprocedure worden gestart, hierbij is verplichte
procesvertegenwoordiging vereist. Bij een gezamenlijk verzoek kan je 1
advocaat nemen, bij eenzijdige verzoeken moeten beide een eigen
advocaat nemen.
Afwikkeling v/d gevolgen v/d echtscheiding
- Echtscheiding zonder gezag over kinderen:
i. Gemeenschappelijk en eenzijdig verzoek: partijen mogen een
convenant sluiten of een nevenvoorziening vragen (niet verlicht).
- Echtscheiding met gezag over kinderen:
i. Verplicht ouderschapsplan bij eenzijdig of gemeenschappelijk
verzoek (nog voor het echtscheidingsverzoek), indien:
echtgenoten over gezamenlijke kinderen al dan niet
gezamenlijk gezag uitoefenen;
ii. Ingevolge art. 253sa of 253t.
Ontbinding van het huwelijk
