Thema 1: Perspectieven op beleid 08/02/2021
Hoofdstuk 3 uit Bekkers, V.J.J.M. (2017). Beleid in beweging. Achtergronden, benaderingen, fasen en aspecten van beleid in
de publieke sector.
1. Overheidsbeleid
Wat is beleid?
(3) Verschillende definities van beleid
Hoogerwerf: ‘Het realiseren van bepaalde doelstellingen met behulp van bepaalde middelen binnen
een bepaalde tijd’
Bovens: ‘De voornemens, keuzes en acties van 1 of meer bestuurlijke instanties, gericht op de sturing
van bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen’
- Verschillende instanties, niet alleen de overheid
- Niet alleen keuzes en voornemens, maar ook de acties in praktijk
Dye: ‘Anything a government chooses to do or not to do’
- Beleid is hetgeen wat overheid besluit te doen, maar ook wat niet te doen (Eg. Niet instellen
van avondklok / mondkapjesplicht is ook een vorm van beleid)
Beleid richt zich op een situatie die zich als ongewenst bestempelt en richt zich op het veranderen in
een gewenste situatie
Samengevat Beleid omvat:
- Voornemens en actie
- Output en outcome
o Eg. Door mondkapjesplicht, nemen besmettingen af
- Wat de overheid doet en wat ze niet doet
- Wie is die ‘overheid’?
o Nationaal, internationaal en lokaal niveau
o Ministeries, gemeentes en uitvoerende organisaties zoals de belastingdienst
o Samenwerkingen met private sectoren en middelveld, dit kun je ook zien als
beleidsmakers
(2) Functies beleidsanalyse
- Descriptief
o Verklaren, beschrijven en analyseren van beleid
- Prescriptief
o Voorschrijven hoe je goed en zelfs beter beleid kan ontwerpen en uitvoeren
, De beleidscyclus (Bekkers, 2017)
(5) Onderdelen beleidscyclus
- Agendavorming
o Hoe komen maatschappelijke uitdagingen op de agenda terecht?
Iedere uitdaging verdient aandacht, maar niet alles krijgt evenveel aandacht
Maar wat bepaalt hoeveel aandacht wat krijgt?
Ernst probleem (Eg. Coronacrisis)
Politieke keuzes (Eg. Institutioneel racisme)
- Ontwikkeling
o Wat zijn mogelijke oplossingen voor een probleem?
Eg. Mondkapje goede oplossing voor corona?
o In deze fase worden alternatieven uitgewerkt
- Besluitvorming
o Welke alternatieven worden beleid?
Welke is het meest efficiënt of wat is op dit moment passend of wenselijk?
o Afstemming met belanghebbenden welke oplossing passend is
o Draagvlak door passend frame
- Uitvoering
o Overheid voert macht uit in de vorm van beleidsinstrumenten
Wortel: Verleiden burgers of organisaties tot beter gedrag
Eg. Electrische auto’s
Preek: Door argumenteren en afspraken te maken, komen tot wenselijker
gedrag
Eg. Convenant tegen overgewicht
Stok: Ongewenst gedrag beperken
Eg. Boete voor fietsen zonder licht
o Uitvoering:
Top-down:
Bottom-up:
Street-level bureaucrats: ambtenaren hebben vrijheid om het beleid
zelf in te vullen
Zelfsturing: eerst kijken of er afspraken gemaakt kunnen worden met
een sector
- Evaluatie en terugkoppeling
o Beoordelen van beleid
In vergelijking met een bepaald doel
Hoofdstuk 3 uit Bekkers, V.J.J.M. (2017). Beleid in beweging. Achtergronden, benaderingen, fasen en aspecten van beleid in
de publieke sector.
1. Overheidsbeleid
Wat is beleid?
(3) Verschillende definities van beleid
Hoogerwerf: ‘Het realiseren van bepaalde doelstellingen met behulp van bepaalde middelen binnen
een bepaalde tijd’
Bovens: ‘De voornemens, keuzes en acties van 1 of meer bestuurlijke instanties, gericht op de sturing
van bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen’
- Verschillende instanties, niet alleen de overheid
- Niet alleen keuzes en voornemens, maar ook de acties in praktijk
Dye: ‘Anything a government chooses to do or not to do’
- Beleid is hetgeen wat overheid besluit te doen, maar ook wat niet te doen (Eg. Niet instellen
van avondklok / mondkapjesplicht is ook een vorm van beleid)
Beleid richt zich op een situatie die zich als ongewenst bestempelt en richt zich op het veranderen in
een gewenste situatie
Samengevat Beleid omvat:
- Voornemens en actie
- Output en outcome
o Eg. Door mondkapjesplicht, nemen besmettingen af
- Wat de overheid doet en wat ze niet doet
- Wie is die ‘overheid’?
o Nationaal, internationaal en lokaal niveau
o Ministeries, gemeentes en uitvoerende organisaties zoals de belastingdienst
o Samenwerkingen met private sectoren en middelveld, dit kun je ook zien als
beleidsmakers
(2) Functies beleidsanalyse
- Descriptief
o Verklaren, beschrijven en analyseren van beleid
- Prescriptief
o Voorschrijven hoe je goed en zelfs beter beleid kan ontwerpen en uitvoeren
, De beleidscyclus (Bekkers, 2017)
(5) Onderdelen beleidscyclus
- Agendavorming
o Hoe komen maatschappelijke uitdagingen op de agenda terecht?
Iedere uitdaging verdient aandacht, maar niet alles krijgt evenveel aandacht
Maar wat bepaalt hoeveel aandacht wat krijgt?
Ernst probleem (Eg. Coronacrisis)
Politieke keuzes (Eg. Institutioneel racisme)
- Ontwikkeling
o Wat zijn mogelijke oplossingen voor een probleem?
Eg. Mondkapje goede oplossing voor corona?
o In deze fase worden alternatieven uitgewerkt
- Besluitvorming
o Welke alternatieven worden beleid?
Welke is het meest efficiënt of wat is op dit moment passend of wenselijk?
o Afstemming met belanghebbenden welke oplossing passend is
o Draagvlak door passend frame
- Uitvoering
o Overheid voert macht uit in de vorm van beleidsinstrumenten
Wortel: Verleiden burgers of organisaties tot beter gedrag
Eg. Electrische auto’s
Preek: Door argumenteren en afspraken te maken, komen tot wenselijker
gedrag
Eg. Convenant tegen overgewicht
Stok: Ongewenst gedrag beperken
Eg. Boete voor fietsen zonder licht
o Uitvoering:
Top-down:
Bottom-up:
Street-level bureaucrats: ambtenaren hebben vrijheid om het beleid
zelf in te vullen
Zelfsturing: eerst kijken of er afspraken gemaakt kunnen worden met
een sector
- Evaluatie en terugkoppeling
o Beoordelen van beleid
In vergelijking met een bepaald doel
