Samenvatting ondernemingsrecht week 2:
→ Oprichting; vermogen en kapitaal
Literatuur:
M.J. Kroeze, L. Timmerman & J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht:
- Hoofdstuk 2
- Hoofdstuk 3
- Hoofdstuk 4: §4.4.
Jurisprudentie:
Over het eigen vermogen van kapitaalvennootschappen als waarborg voor de
vennootschapscrediteuren:
• HR 8 november 1991, NJ 1992, 174 Nimox
Kennisclips:
- Kennisclip aandelen zonder stemrecht & certificering van aandelen
- Kennisclip elementair balanslezen
Week 1: De afdeling over rechtspersonen en de afdelingen algemeen
waar de soorten rechtsvormen staan + handelsregisterwet → de
komende weken worden de kenmerken van de rechtsvormen
uitgediept
Week 2: worden in het groen de artikelen per rechtsvorm ( maar
vooral de nv, bv, maatschap en vof ) getapt over de
oprichtingseisen + vermogensstructuur van de rechtsvormen → hoe
financieren de ondernemingen hun onderneming
,Aan de orde komen deze week oprichting, inbreng, en vermogen bij personen-
( maatschap en vof ) en kapitaalvennootschappen ( nv en bv ). Tevens wordt
aandacht besteed aan de verschillende kapitaalbegrippen.
Oprichting:
- Personenvennootschappen zijn samenwerkingsovereenkomsten;
overeenkomsten worden niet opgericht maar aangegaan. Bij overeenkomst
verbinden de maten of vennoten zich om iets in de gemeenschap te brengen,
met het oogmerk om het daaruit ontstane voordeel met elkaar te delen ( art.
7A:1655 BW ). Deze omschrijving van de vennootschapsovereenkomst bevat
drie essentiële kenmerken van de personenvennootschap: de contractuele
verplichting tot samenwerking, de verplichting tot inbreng en het oogmerk om
winst te behalen. In een personenvennootschap komen winsten en verliezen
voor rekening en risico van de vennoten
- De NV en de BV ( kapitaalvennootschappen ) worden bij eenzijdige en
meerzijdige rechtshandeling opgericht. Bij deze oprichting moet aan zekere
wettelijke eisen worden voldaan. Zo moet een minimumkapitaal bijeen worden
gebracht voor de NV van 45.00 euro ( art. 2:67 lid 2 BW ) en is een
bankverklaring vereist. De oprichting van een BV is eenvoudiger gemaakt.
Voor de oprichting van een BV is geen minimumkapitaal meer vereist. Op 1
januari 2024 is wetgeving in werking getreden die het mogelijk maakt om een
BV online op te richten.
Het vennootschapsvermogen ontstaat in eerste instantie door inbreng ( vof en
maatschap ) of aandeelhouders ( bv en nv ). Inbreng kan in geld of anders dan in
geld. Zie voor de personenvennootschappen art. 7A:1662 BW ( dit artikel geldt voor
de maatschap en is op grond van artikel WvK ook van toepassing op de vof en de cv
) en voor de kapitaalvennootschappen art. 2:80a/191a en 2:80b/191b BW.
Personenvennootschappen hebben een afgescheiden vermogen. Het afgescheiden
vermogen van een personenvennootschap vormt voor de vennoten onderling een
gebonden gemeenschap en vormt voor de crediteuren van de vennootschap een
bijzonder verhaalsobject, waarop zij zich bij voorrang kunnen verhalen.
Kapitaalvennootschappen hebben als rechtspersoon een eigen vermogen.
Het begrip vermogen moet worden onderscheiden van het begrip
(aandelen-)kapitaal bij de kapitaalvennootschappen. Er zijn drie kapitaalbegrippen:
maatschappelijk kapitaal, geplaatst kapitaal en gestort kapitaal. Het geplaatst
kapitaal dient van oudsher als waarborg voor de crediteuren van de vennootschap.
De wet geeft daarom voor de NV regels van kapitaal- (en vermogens-)bescherming.
Voor de BV geldt zoals hiervoor is aangegeven een hiervan afwijkend systeem van
crediteurenbescherming.
,Het kapitaal van de NV en BV is verdeeld in aandelen. Als wettelijk uitgangspunt
heeft te gelden dat elk aandeel naar evenredigheid van het nominaal daarop
gestorte bedrag recht geeft op zeggenschap en op uitkeringen. Soorten aandelen
kunnen worden gebruikt om te variëren in de aan de aandelen verbonden financiële
en/of zeggenschapsrechten. Ook kunnen aan de houder van een aandeel bij de
statuten financiële of andere verplichtingen worden opgelegd, waarin kan worden
gevarieerd indien er soorten aandelen zijn. De meest bekende soorten aandelen zijn
prioriteitsaandelen, preferente aandelen en letteraandelen. Sinds 2012 kent men bij
de BV ook stemrecht- en winstrechtloze aandelen. Voor het gedeelte waarin
vennoten in de winst en het verlies van de personenvennootschap delen, is de
omvang van hun inbreng bepalend (art. 7A:1670 BW), tenzij zij een afwijkende
contractuele regeling hebben getroffen.
, De kern van het ondernemingsrecht: Hoofdstuk 2. Oprichting
In dit hoofdstuk wordt de oprichting van de verschillende ondernemingsvormen
besproken.
2.1 Nv en bv
Bij de oprichting van een nv of een bv speelt de notaris een centrale rol. De nv en de
bv worden bij notariële akte opgericht. Zij kunnen worden opgericht door een of meer
personen ( art. 2:64/175 lid 2 BW ). Een oprichter is bij het verlijden van de notariële
akte in persoon aanwezig of wordt daarbij door een schriftelijke gevolmachtigde
vertegenwoordigd.
In het verleden was voor oprichting van een nv of bv een zogenoemde verklaring
van geen bezwaar vereist. In 2011 is dit systeem van het preventief toezicht
vervangen door een systeem van doorlopend toezicht op alle rechtspersonen en op
de functionarissen die daarbinnen een rol vervullen. Dit doorlopende toezicht is
geregeld in de Wet controle op rechtspersonen.
In de door de notaris te verlijden akte van oprichting ( het woord verlijden betekent
overigens: door de notaris van rechtskracht worden voorzien ) moeten de eerste
statuten van de nv of de bv worden vastgelegd. Deze statuten dienen onder andere
de naam van de vennootschap en de zetel ( een gemeente in Nederland ) te
bevatten ( art. 2:66/177 BW ). In de akte van oprichting wordt de nv of de bv niet
alleen opgericht, maar dus ook met statuten aangekleed. Deze aankleding kan nog
wat verder gaan dan de hiervoor besproken punten. Art. 2:93/203 lid 4 BW maakt
het mogelijk in de akte van oprichting aandelen te plaatsen bij in deze akte
aangeduide personen en ook bestuurders aan te stellen.
Directe binding
Men noemt het in de akte van oprichting creëren van verplichtingen voor de op te
richten nv of bv directe binding. De nv of de bv wordt immers bij akte van oprichting
direct aan bepaalde verplichtingen gebonden, zonder dat bekrachtiging nog nodig is.
Directe binding is slechts beperkt mogelijk, namelijk alleen voor de verplichtingen die
art. 2:93/203 lid 4 BW uitdrukkelijk noemt. Directe binding is bijvoorbeeld mogelijk
voor kosten die met de oprichting verband houden ( denk bijvoorbeeld aan de kosten
voor de notaris ).
De notariële akte van oprichting vermeldt dus achtereenvolgens: de namen van de
oprichters, de oprichtingshandeling, de statuten en de verplichtingen waaraan de nv
of de bv haar oprichting direct is gebonden.
Iedere oprichter en eenieder die volgens de akte een of meer aandelen neemt, moet
de akte tekenen.
→ Oprichting; vermogen en kapitaal
Literatuur:
M.J. Kroeze, L. Timmerman & J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht:
- Hoofdstuk 2
- Hoofdstuk 3
- Hoofdstuk 4: §4.4.
Jurisprudentie:
Over het eigen vermogen van kapitaalvennootschappen als waarborg voor de
vennootschapscrediteuren:
• HR 8 november 1991, NJ 1992, 174 Nimox
Kennisclips:
- Kennisclip aandelen zonder stemrecht & certificering van aandelen
- Kennisclip elementair balanslezen
Week 1: De afdeling over rechtspersonen en de afdelingen algemeen
waar de soorten rechtsvormen staan + handelsregisterwet → de
komende weken worden de kenmerken van de rechtsvormen
uitgediept
Week 2: worden in het groen de artikelen per rechtsvorm ( maar
vooral de nv, bv, maatschap en vof ) getapt over de
oprichtingseisen + vermogensstructuur van de rechtsvormen → hoe
financieren de ondernemingen hun onderneming
,Aan de orde komen deze week oprichting, inbreng, en vermogen bij personen-
( maatschap en vof ) en kapitaalvennootschappen ( nv en bv ). Tevens wordt
aandacht besteed aan de verschillende kapitaalbegrippen.
Oprichting:
- Personenvennootschappen zijn samenwerkingsovereenkomsten;
overeenkomsten worden niet opgericht maar aangegaan. Bij overeenkomst
verbinden de maten of vennoten zich om iets in de gemeenschap te brengen,
met het oogmerk om het daaruit ontstane voordeel met elkaar te delen ( art.
7A:1655 BW ). Deze omschrijving van de vennootschapsovereenkomst bevat
drie essentiële kenmerken van de personenvennootschap: de contractuele
verplichting tot samenwerking, de verplichting tot inbreng en het oogmerk om
winst te behalen. In een personenvennootschap komen winsten en verliezen
voor rekening en risico van de vennoten
- De NV en de BV ( kapitaalvennootschappen ) worden bij eenzijdige en
meerzijdige rechtshandeling opgericht. Bij deze oprichting moet aan zekere
wettelijke eisen worden voldaan. Zo moet een minimumkapitaal bijeen worden
gebracht voor de NV van 45.00 euro ( art. 2:67 lid 2 BW ) en is een
bankverklaring vereist. De oprichting van een BV is eenvoudiger gemaakt.
Voor de oprichting van een BV is geen minimumkapitaal meer vereist. Op 1
januari 2024 is wetgeving in werking getreden die het mogelijk maakt om een
BV online op te richten.
Het vennootschapsvermogen ontstaat in eerste instantie door inbreng ( vof en
maatschap ) of aandeelhouders ( bv en nv ). Inbreng kan in geld of anders dan in
geld. Zie voor de personenvennootschappen art. 7A:1662 BW ( dit artikel geldt voor
de maatschap en is op grond van artikel WvK ook van toepassing op de vof en de cv
) en voor de kapitaalvennootschappen art. 2:80a/191a en 2:80b/191b BW.
Personenvennootschappen hebben een afgescheiden vermogen. Het afgescheiden
vermogen van een personenvennootschap vormt voor de vennoten onderling een
gebonden gemeenschap en vormt voor de crediteuren van de vennootschap een
bijzonder verhaalsobject, waarop zij zich bij voorrang kunnen verhalen.
Kapitaalvennootschappen hebben als rechtspersoon een eigen vermogen.
Het begrip vermogen moet worden onderscheiden van het begrip
(aandelen-)kapitaal bij de kapitaalvennootschappen. Er zijn drie kapitaalbegrippen:
maatschappelijk kapitaal, geplaatst kapitaal en gestort kapitaal. Het geplaatst
kapitaal dient van oudsher als waarborg voor de crediteuren van de vennootschap.
De wet geeft daarom voor de NV regels van kapitaal- (en vermogens-)bescherming.
Voor de BV geldt zoals hiervoor is aangegeven een hiervan afwijkend systeem van
crediteurenbescherming.
,Het kapitaal van de NV en BV is verdeeld in aandelen. Als wettelijk uitgangspunt
heeft te gelden dat elk aandeel naar evenredigheid van het nominaal daarop
gestorte bedrag recht geeft op zeggenschap en op uitkeringen. Soorten aandelen
kunnen worden gebruikt om te variëren in de aan de aandelen verbonden financiële
en/of zeggenschapsrechten. Ook kunnen aan de houder van een aandeel bij de
statuten financiële of andere verplichtingen worden opgelegd, waarin kan worden
gevarieerd indien er soorten aandelen zijn. De meest bekende soorten aandelen zijn
prioriteitsaandelen, preferente aandelen en letteraandelen. Sinds 2012 kent men bij
de BV ook stemrecht- en winstrechtloze aandelen. Voor het gedeelte waarin
vennoten in de winst en het verlies van de personenvennootschap delen, is de
omvang van hun inbreng bepalend (art. 7A:1670 BW), tenzij zij een afwijkende
contractuele regeling hebben getroffen.
, De kern van het ondernemingsrecht: Hoofdstuk 2. Oprichting
In dit hoofdstuk wordt de oprichting van de verschillende ondernemingsvormen
besproken.
2.1 Nv en bv
Bij de oprichting van een nv of een bv speelt de notaris een centrale rol. De nv en de
bv worden bij notariële akte opgericht. Zij kunnen worden opgericht door een of meer
personen ( art. 2:64/175 lid 2 BW ). Een oprichter is bij het verlijden van de notariële
akte in persoon aanwezig of wordt daarbij door een schriftelijke gevolmachtigde
vertegenwoordigd.
In het verleden was voor oprichting van een nv of bv een zogenoemde verklaring
van geen bezwaar vereist. In 2011 is dit systeem van het preventief toezicht
vervangen door een systeem van doorlopend toezicht op alle rechtspersonen en op
de functionarissen die daarbinnen een rol vervullen. Dit doorlopende toezicht is
geregeld in de Wet controle op rechtspersonen.
In de door de notaris te verlijden akte van oprichting ( het woord verlijden betekent
overigens: door de notaris van rechtskracht worden voorzien ) moeten de eerste
statuten van de nv of de bv worden vastgelegd. Deze statuten dienen onder andere
de naam van de vennootschap en de zetel ( een gemeente in Nederland ) te
bevatten ( art. 2:66/177 BW ). In de akte van oprichting wordt de nv of de bv niet
alleen opgericht, maar dus ook met statuten aangekleed. Deze aankleding kan nog
wat verder gaan dan de hiervoor besproken punten. Art. 2:93/203 lid 4 BW maakt
het mogelijk in de akte van oprichting aandelen te plaatsen bij in deze akte
aangeduide personen en ook bestuurders aan te stellen.
Directe binding
Men noemt het in de akte van oprichting creëren van verplichtingen voor de op te
richten nv of bv directe binding. De nv of de bv wordt immers bij akte van oprichting
direct aan bepaalde verplichtingen gebonden, zonder dat bekrachtiging nog nodig is.
Directe binding is slechts beperkt mogelijk, namelijk alleen voor de verplichtingen die
art. 2:93/203 lid 4 BW uitdrukkelijk noemt. Directe binding is bijvoorbeeld mogelijk
voor kosten die met de oprichting verband houden ( denk bijvoorbeeld aan de kosten
voor de notaris ).
De notariële akte van oprichting vermeldt dus achtereenvolgens: de namen van de
oprichters, de oprichtingshandeling, de statuten en de verplichtingen waaraan de nv
of de bv haar oprichting direct is gebonden.
Iedere oprichter en eenieder die volgens de akte een of meer aandelen neemt, moet
de akte tekenen.
