Samenvatting literatuur ondernemingsrecht week 5:
→ Aansprakelijkheid van vennoten, aandeelhouders, bestuurders en
commissarissen
Literatuur:
M.J. Kroeze, L. Timmerman & J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht:
- Hoofdstuk 1: §1.3 en §1.5
- Hoofdstuk 3: §3.7
- Hoofstuk 5: §5.7
- Hoofdstuk 7: §7.1 t/m §7.3 en §7.5 t/m §7.9
Jurisprudentie:
Over aansprakelijkheid van de vennoten:
- HR 20 mei 2015, NJ 2015, 380 Lunchroom De Katterug
- HR 4 november 2016, NJ 2017/61 Distriport (alleen samenvatting)
- HR 19 april 2019, NJ 2019, 438 UWV/X
Over de aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van een NV/BV:
- HR 2 december 1994, NJ 1995, 288 Poot/ABP
- HR 10 januari 1997, NJ 1997, 360 Staleman/Van de Ven
- HR 8 juni 2001, JOR 2001/171 Panmo
- HR 29 november 2002, NJ 2003, 455 Berghuizer Papierfabriek
- HR 20 oktober 2006, NJ 2007, 2 Van Schilt/Jansen
- HR 8 december 2006, NJ 2006, 659 Ontvanger/Roelofsen
- HR 9 juli 2021, NJ 2021, 375 Mobile Services
Kennisclips:
- Externe aansprakelijkheid bestuurders & afgeleide schade
,https://ondernemersplein.overheid.nl/bedrijfsvoering/juridische-zaken/
aansprakelijkheid-bij-rechtsvormen/
→ Zie deze link, duidelijk wanneer wie aansprakelijk is bij
aansprakelijkheid rechtsvorm
Deze week gaat het over de aansprakelijkheid van vennoten, aandeelhouders,
bestuurders en commissarissen. Vorige week hebben we drie manieren gezien
waarop een rechtsvorm aansprakelijk kan zijn. We hebben het dan voornamelijk
gehad over vertegenwoordiging, het ging hier om het namens de rechtsvorm
handelen waardoor de rechtsvorm gebonden is, of bij de maatschap, vof en cv, de
vennoten via hun gezamenlijk vermogen.
Verschil week 4 en 5:
Week 4: Week 4 gaat over de vraag of de rechtsvorm, aansprakelijk of gebonden is.
Dit kan volgen omdat de OD toegerekend kan worden aan de rechtsvorm of door
een goede uitvoering van de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
Aansprakelijkheid/gebondenheid van de rechtsvorm leidt ertoe dat zowel het privé
vermogen als het zaak vermogen aangesproken kan worden, behoudens de
uitzonderingen die gelden per rechtsvorm.
Week 5: Deze week gaat niet over de aansprakelijkheid van de rechtsvorm maar
over die van de vennooten, aandeelhouders, bestuurders ect. Deze
aansprakelijkheid kan op verschillende manieren ontstaan. Er bestaat ook een
verband met de afgelopen weken. Aansprakelijkheid kan namelijk volgen: omdat een
vennoot zijn bestuursbevoegdheid heeft overtreden, omdat een
vertegenwoordigingsbevoegdheid te buiten is gegaan ( kan los staan van of de
vertegenwoordigingsbevoegdheid alsnog werking heeft gehad jegens derden ),
wanneer de OD niet aan de rechtsvorm kon worden toegerekend, of wanneer er een
schuld is van de rechtsvorm en de schuldeisers deze kunnen verhalen op de
vennoot. ect.
Belangrijk is ook om te onthouden dat beheersbevoegdheden en
vertegenwoordigingsbevoegdheden iets totaal anders zijn. Je kan
beheersbevoegdheid hebben die onbeperkt is, maar een vertegenwoordiger die wel
beperkt is. Het gaat er bij de vertegenwoordigingsbevoegdheid puur om of je die
beheersbevoegdheid in naam van de rechtsvorm kan uitoefenen en voor welke ovk.
,De kern van het ondernemingsrecht: Hoofdstuk 1 ( 1.3 en 1.5 )
1.3 De maatschap en de vennootschap onder firma ( week 1 )
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van
twee of meer personen. De overeenkomst is in beginsel vormvrij. De maatschap is
gericht op het door middel van samenwerking behalen van vermogensrechtelijk
voordeel dat aan de vennoten ten goede komt. Bij een maatschap wil men
samenwerken voor gemeenschappelijke rekening tot een gemeenschappelijk doel.
De samenwerking in het kader van de maatschap zal onder meer inhouden dat de
opbrengsten die met de gezamenlijk verrichtte activiteit worden behaald, volgens
een in de maatschapsovereenkomst opgenomen verdeelsleutel over de vennoten
worden verdeeld.
Omdat iets niet uit niets kan komen, is ieder der vennoten daarbij gehouden iets in te
brengen, dat wil zeggen een waarde aan de maatschap ter beschikking te stellen.
Deze inbreng kan een gebouw of arbeid zijn, maar ook geld.
Samenvattend: een maatschap strekt tot een actieve samenwerking van de maten
die erop gericht is om door middel van hun inbreng voor gemeenschappelijke
rekening voordeel te behalen dat aan hen allen ten goede komt. De maatschap is
geregeld in titel 9 van boek 7A BW ( art. 1655-1688 BW )
Als een maatschap onder gemeenschappelijke naam ( onder één naam dus als
eenheid, zou men kunnen zeggen ) een onderneming of een bedrijf uitoefent, gelden
voor haar naast de art. 7A:1655-1688 BW, ook artikel 16-34 WvK. De maatschap
wordt dan een vof genoemd. Het belang hiervan is vooral dat de vof hoofdelijke
verbondenheid van de vennoten kent voor verbintenissen van de vof ( art. 18 WvK ),
terwijl voor de maatschap een minder streng aansprakelijkheidsregime geldt: de
maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de
maatschap.
, Wanneer een maatschap onder een gemeenschappelijke naam naar buiten
optreedt en een onderneming drijft, krijgt zij een ander juridisch karakter. In dat
geval blijft zij wel gebaseerd op de regels van de maatschap (art. 7A:1655–1688
BW), maar daarnaast zijn ook de bepalingen uit het Wetboek van Koophandel (art.
16–34 WvK) van toepassing. De maatschap wordt dan juridisch aangemerkt als een
vennootschap onder firma (vof).
Het belangrijkste verschil zit in de aansprakelijkheid van de vennoten. Bij een
gewone maatschap geldt dat de maten in beginsel slechts voor gelijke delen
aansprakelijk zijn voor schulden van de maatschap. Dat betekent dat een
schuldeiser iedere maat slechts kan aanspreken voor zijn aandeel in de schuld
(bijvoorbeeld ieder voor 1/3 als er drie maten zijn), tenzij anders is overeengekomen
of er sprake is van een bijzondere situatie.
Bij een vof is dit strenger geregeld. Op grond van art. 18 WvK zijn de vennoten
hoofdelijk verbonden voor de verbintenissen van de vof. Hoofdelijke
aansprakelijkheid betekent dat een schuldeiser iedere vennoot afzonderlijk kan
aanspreken voor de gehele schuld. Als één vennoot het volledige bedrag betaalt,
kan hij vervolgens intern regres nemen op zijn medevennoten voor hun aandeel,
maar tegenover de schuldeiser is ieder volledig aansprakelijk.
Over het samenwerkingsvereiste in de maatschap en de vof het volgende: de
vennoten dienen op voet van gelijkheid samen te werken. Zo mag een vennoot niet
in een positie van ondergeschiktheid verkeren ten opzichte van een andere vennoot
want dat zou veeleer op het bestaan van een arbeidsovereenkomst wijzen. De
verplichtingen uit een vennootschapsovereenkomst lopen niet over en weer, maar
evenwijdig, parallel.
Omdat bij een maatschap of een vof de vennoten doorgaans op lange termijn
moeten samenwerken, is de persoon van de vennoot voor de andere vennoot van
groot belang. Men zegt wel dat een maatschap of vof intuitu personae wordt
aangegaan. Een vennootschapsovereenkomst sluit men niet met een willekeurig
iemand af. Men noemt om deze reden de maatschap en de vof wel
personenvennootschappen.
Bij de maatschap en de vof is niet, zoals bij de bv en de nv, het kapitaal, het
aandeel, het scharnier, maar de persoon van de vennoot.
We komen terug op de nv en de bv. Nv en bv zijn geen overeenkomsten zoals de
personenvennootschappen, maar rechtsfiguren. Aandeelhouders van een nv of een
bv hoeven niet samen te werken op dezelfde intensieve wijze als bij een
personenvennootschap. Met name een bv worden tussen aandeelhouders dikwijls
verdergaande samenwerking verplichtingen tot stand gebracht dan uit de wet en de
statuten voortvloeien.
Stille en openbare maatschap
→ Aansprakelijkheid van vennoten, aandeelhouders, bestuurders en
commissarissen
Literatuur:
M.J. Kroeze, L. Timmerman & J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht:
- Hoofdstuk 1: §1.3 en §1.5
- Hoofdstuk 3: §3.7
- Hoofstuk 5: §5.7
- Hoofdstuk 7: §7.1 t/m §7.3 en §7.5 t/m §7.9
Jurisprudentie:
Over aansprakelijkheid van de vennoten:
- HR 20 mei 2015, NJ 2015, 380 Lunchroom De Katterug
- HR 4 november 2016, NJ 2017/61 Distriport (alleen samenvatting)
- HR 19 april 2019, NJ 2019, 438 UWV/X
Over de aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van een NV/BV:
- HR 2 december 1994, NJ 1995, 288 Poot/ABP
- HR 10 januari 1997, NJ 1997, 360 Staleman/Van de Ven
- HR 8 juni 2001, JOR 2001/171 Panmo
- HR 29 november 2002, NJ 2003, 455 Berghuizer Papierfabriek
- HR 20 oktober 2006, NJ 2007, 2 Van Schilt/Jansen
- HR 8 december 2006, NJ 2006, 659 Ontvanger/Roelofsen
- HR 9 juli 2021, NJ 2021, 375 Mobile Services
Kennisclips:
- Externe aansprakelijkheid bestuurders & afgeleide schade
,https://ondernemersplein.overheid.nl/bedrijfsvoering/juridische-zaken/
aansprakelijkheid-bij-rechtsvormen/
→ Zie deze link, duidelijk wanneer wie aansprakelijk is bij
aansprakelijkheid rechtsvorm
Deze week gaat het over de aansprakelijkheid van vennoten, aandeelhouders,
bestuurders en commissarissen. Vorige week hebben we drie manieren gezien
waarop een rechtsvorm aansprakelijk kan zijn. We hebben het dan voornamelijk
gehad over vertegenwoordiging, het ging hier om het namens de rechtsvorm
handelen waardoor de rechtsvorm gebonden is, of bij de maatschap, vof en cv, de
vennoten via hun gezamenlijk vermogen.
Verschil week 4 en 5:
Week 4: Week 4 gaat over de vraag of de rechtsvorm, aansprakelijk of gebonden is.
Dit kan volgen omdat de OD toegerekend kan worden aan de rechtsvorm of door
een goede uitvoering van de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
Aansprakelijkheid/gebondenheid van de rechtsvorm leidt ertoe dat zowel het privé
vermogen als het zaak vermogen aangesproken kan worden, behoudens de
uitzonderingen die gelden per rechtsvorm.
Week 5: Deze week gaat niet over de aansprakelijkheid van de rechtsvorm maar
over die van de vennooten, aandeelhouders, bestuurders ect. Deze
aansprakelijkheid kan op verschillende manieren ontstaan. Er bestaat ook een
verband met de afgelopen weken. Aansprakelijkheid kan namelijk volgen: omdat een
vennoot zijn bestuursbevoegdheid heeft overtreden, omdat een
vertegenwoordigingsbevoegdheid te buiten is gegaan ( kan los staan van of de
vertegenwoordigingsbevoegdheid alsnog werking heeft gehad jegens derden ),
wanneer de OD niet aan de rechtsvorm kon worden toegerekend, of wanneer er een
schuld is van de rechtsvorm en de schuldeisers deze kunnen verhalen op de
vennoot. ect.
Belangrijk is ook om te onthouden dat beheersbevoegdheden en
vertegenwoordigingsbevoegdheden iets totaal anders zijn. Je kan
beheersbevoegdheid hebben die onbeperkt is, maar een vertegenwoordiger die wel
beperkt is. Het gaat er bij de vertegenwoordigingsbevoegdheid puur om of je die
beheersbevoegdheid in naam van de rechtsvorm kan uitoefenen en voor welke ovk.
,De kern van het ondernemingsrecht: Hoofdstuk 1 ( 1.3 en 1.5 )
1.3 De maatschap en de vennootschap onder firma ( week 1 )
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van
twee of meer personen. De overeenkomst is in beginsel vormvrij. De maatschap is
gericht op het door middel van samenwerking behalen van vermogensrechtelijk
voordeel dat aan de vennoten ten goede komt. Bij een maatschap wil men
samenwerken voor gemeenschappelijke rekening tot een gemeenschappelijk doel.
De samenwerking in het kader van de maatschap zal onder meer inhouden dat de
opbrengsten die met de gezamenlijk verrichtte activiteit worden behaald, volgens
een in de maatschapsovereenkomst opgenomen verdeelsleutel over de vennoten
worden verdeeld.
Omdat iets niet uit niets kan komen, is ieder der vennoten daarbij gehouden iets in te
brengen, dat wil zeggen een waarde aan de maatschap ter beschikking te stellen.
Deze inbreng kan een gebouw of arbeid zijn, maar ook geld.
Samenvattend: een maatschap strekt tot een actieve samenwerking van de maten
die erop gericht is om door middel van hun inbreng voor gemeenschappelijke
rekening voordeel te behalen dat aan hen allen ten goede komt. De maatschap is
geregeld in titel 9 van boek 7A BW ( art. 1655-1688 BW )
Als een maatschap onder gemeenschappelijke naam ( onder één naam dus als
eenheid, zou men kunnen zeggen ) een onderneming of een bedrijf uitoefent, gelden
voor haar naast de art. 7A:1655-1688 BW, ook artikel 16-34 WvK. De maatschap
wordt dan een vof genoemd. Het belang hiervan is vooral dat de vof hoofdelijke
verbondenheid van de vennoten kent voor verbintenissen van de vof ( art. 18 WvK ),
terwijl voor de maatschap een minder streng aansprakelijkheidsregime geldt: de
maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de
maatschap.
, Wanneer een maatschap onder een gemeenschappelijke naam naar buiten
optreedt en een onderneming drijft, krijgt zij een ander juridisch karakter. In dat
geval blijft zij wel gebaseerd op de regels van de maatschap (art. 7A:1655–1688
BW), maar daarnaast zijn ook de bepalingen uit het Wetboek van Koophandel (art.
16–34 WvK) van toepassing. De maatschap wordt dan juridisch aangemerkt als een
vennootschap onder firma (vof).
Het belangrijkste verschil zit in de aansprakelijkheid van de vennoten. Bij een
gewone maatschap geldt dat de maten in beginsel slechts voor gelijke delen
aansprakelijk zijn voor schulden van de maatschap. Dat betekent dat een
schuldeiser iedere maat slechts kan aanspreken voor zijn aandeel in de schuld
(bijvoorbeeld ieder voor 1/3 als er drie maten zijn), tenzij anders is overeengekomen
of er sprake is van een bijzondere situatie.
Bij een vof is dit strenger geregeld. Op grond van art. 18 WvK zijn de vennoten
hoofdelijk verbonden voor de verbintenissen van de vof. Hoofdelijke
aansprakelijkheid betekent dat een schuldeiser iedere vennoot afzonderlijk kan
aanspreken voor de gehele schuld. Als één vennoot het volledige bedrag betaalt,
kan hij vervolgens intern regres nemen op zijn medevennoten voor hun aandeel,
maar tegenover de schuldeiser is ieder volledig aansprakelijk.
Over het samenwerkingsvereiste in de maatschap en de vof het volgende: de
vennoten dienen op voet van gelijkheid samen te werken. Zo mag een vennoot niet
in een positie van ondergeschiktheid verkeren ten opzichte van een andere vennoot
want dat zou veeleer op het bestaan van een arbeidsovereenkomst wijzen. De
verplichtingen uit een vennootschapsovereenkomst lopen niet over en weer, maar
evenwijdig, parallel.
Omdat bij een maatschap of een vof de vennoten doorgaans op lange termijn
moeten samenwerken, is de persoon van de vennoot voor de andere vennoot van
groot belang. Men zegt wel dat een maatschap of vof intuitu personae wordt
aangegaan. Een vennootschapsovereenkomst sluit men niet met een willekeurig
iemand af. Men noemt om deze reden de maatschap en de vof wel
personenvennootschappen.
Bij de maatschap en de vof is niet, zoals bij de bv en de nv, het kapitaal, het
aandeel, het scharnier, maar de persoon van de vennoot.
We komen terug op de nv en de bv. Nv en bv zijn geen overeenkomsten zoals de
personenvennootschappen, maar rechtsfiguren. Aandeelhouders van een nv of een
bv hoeven niet samen te werken op dezelfde intensieve wijze als bij een
personenvennootschap. Met name een bv worden tussen aandeelhouders dikwijls
verdergaande samenwerking verplichtingen tot stand gebracht dan uit de wet en de
statuten voortvloeien.
Stille en openbare maatschap
