Samenvatting Geschiedenis hst 3 – De Republiek in de Gouden Eeuw
Par 1, par 2, par 3, par 4, par 5, par 6
Blz. 56 t/m 58 – 58 t/m 62 – 63 t/m 67 – 68 t/m 71 – 72 t/m 75 – 76 t/m 79
3.1 Oriëntatie Een tijd van voorspoed|56 t/m 58
De Gebroeders Louys en Hendrick Trip:
2 Amsterdamse kooplui (verdienen veel geld in handel)
IJzergieterij & wapen fabriek in Zweden
o IJzererts delven kan in Zweden
o Waterkracht aanwezig
o Goedkope arbeidskrachten
o Zweedse hout gebruikten ze voor de ovens en gieterijen
Starten vanuit Amsterdam een internationaal bedrijf voor
o Kanonnen, Musketten en Andere wapens
De republiek dwong over de hele wereld haar macht af met deze wapens!!
Waar gaat dit hoofdstuk over?
In de 16e en 17e eeuw werd Amsterdam het knooppunt van de internationale handelsroutes:
1. Eerst voor de handel met het Oostzeegebied
2. Al snel werd Amsterdam ook de stapelmarkt voor goederen uit de rest van de wereld.
Nieuwe samenwerking met:
Rijke protestantse joodse kooplui uit Antwerpen
o Zij brachten hun kennis van de handel in oosterse producten mee die ze bij de
Spanjaarden en Portugezen hadden opgedaan.
Al snel probeerden Nederlandse ontdekkingsreizigers een eigen zeeweg naar Azië en Amerika te
vinden.
De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC):
o Handel met India, Indië (nu Indonesië), China en andere Aziatische landen
De West-Indische Compagnie (WIC):
o Handel met West-Afrika en Amerika
o Nam deel aan de slavenhandel over de Atlantische Oceaan
Protestant, tolerant en rijk
In de Republiek:
Mochten alleen calvinisten kerken bouwen en bestuurder worden
Je mocht iets anders geloven – alleen stiekem
In de Republiek werd je niet vervolgd als je iets anders geloofde
Je mocht je ook bezig houden met wetenschap: bv. onderzoek doen naar sterrenkunde en
biologie
Ook ging het goed met de economie
Waarom is de geschiedenis van ons land in de Gouden Eeuw belangrijk?
Het ging in de 17e eeuw erg goed met de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het was een
modern land, de internationale economie, kunsten en wetenschappen gingen erg goed.
, 3.2 Amsterdam stapelmarkt van de wereld| 58 t/m 62
Amsterdam wordt een zeehaven
Amsterdam groeide in de 16e en 17e eeuw erg hard Een van de grootste Europese handelssteden
Amsterdam was rond 1200 onbereikbaar voor de grote vaart:
Almere had verbinding met de Noordzee, was erg klein en dus te ondiep voor grote schepen
Het klimaat veranderde, het werd warmer
De zeespiegel steeg en Almere veranderde in een binnenzee: de Zuiderzee (tegenwoordig
Markermeer, IJsselmeer en Waddenzee)
Nu kon de grote vaart Amsterdam wel bereiken
Stadsuitbreiding
In middeleeuws Amsterdam woonde en werkte iedereen door elkaar (geen scheiding tussen arm en
rijk). De economie bloeide op en de bevolking groeide.
Het stadsbestuur maakte een plan:
Grachten te graven in het midden van de stad:
Aan de grachten verrezen koopmanshuizen met kantoor en opslag
Gewone mensen verhuisden naar een wijk buiten de grachtengordel: de Jordaan (kleine
zelfstandigen, ambachtslieden, loonarbeiders)
Deze uitbereiding van de stad leidde tot een sociale splitsing
De rijken en de armen leefden in Amsterdam voortaan apart
Handel werd nu gedreven in een nieuw gebouw, de Beurs. Later werd de beurs meer een plek
waar je aandelen verhandelde (17e eeuw)
Toenemende verstedelijking en graanhandel
Steeds meer mensen woonden in een stad (verstedelijking). Boeren konden die grote hoeveelheid
mensen niet voeden.
Boeren gingen over op andere gewassen (bracht meer geld op) maar minder voedsel
Handelsstad Amsterdam ging graan importeren uit landen rond de Oostzee
Graan werd opgeslagen in graanpakhuizen en werd doorverkocht aan molenaars en bakkers
Amsterdamse kooplui konden goed zaken doen als er ergens een tekort aan graan was
Europees handelsnetwerk
Amsterdamse kooplui importeerden vanuit Scandinavië:
Graan & IJzer
Hout (werd gebruikt voor schepen, woningbouw, productie van koetsen, vrachtwagens….)
De Gouden Eeuw was de economie van hout
Om meer winst te maken brachten de Amsterdamse schepen naar het noorden (lege schepen
was niet rendabel):
Franse of Duitse wijn & Wollen stoffen uit Vlaanderen
Met de handel in het Oostzeegebied werd meer geld verdiend dan met enig andere handel
In de Gouden Eeuw werd de Oostzeehandel daarom de moeder van alle handel van de
Republiek genoemd, oftewel: de moedernegotie (handel = negotie)
Nederlanders konden ook om Afrika heen naar Azië varen:
brachten op de terugreis ook specerijen, zijde en thee mee
Amsterdam werd de stapelmarkt van Europa, omdat in de Amsterdamse pakhuizen tijdelijk
goederen werden ‘opgestapeld’.
Par 1, par 2, par 3, par 4, par 5, par 6
Blz. 56 t/m 58 – 58 t/m 62 – 63 t/m 67 – 68 t/m 71 – 72 t/m 75 – 76 t/m 79
3.1 Oriëntatie Een tijd van voorspoed|56 t/m 58
De Gebroeders Louys en Hendrick Trip:
2 Amsterdamse kooplui (verdienen veel geld in handel)
IJzergieterij & wapen fabriek in Zweden
o IJzererts delven kan in Zweden
o Waterkracht aanwezig
o Goedkope arbeidskrachten
o Zweedse hout gebruikten ze voor de ovens en gieterijen
Starten vanuit Amsterdam een internationaal bedrijf voor
o Kanonnen, Musketten en Andere wapens
De republiek dwong over de hele wereld haar macht af met deze wapens!!
Waar gaat dit hoofdstuk over?
In de 16e en 17e eeuw werd Amsterdam het knooppunt van de internationale handelsroutes:
1. Eerst voor de handel met het Oostzeegebied
2. Al snel werd Amsterdam ook de stapelmarkt voor goederen uit de rest van de wereld.
Nieuwe samenwerking met:
Rijke protestantse joodse kooplui uit Antwerpen
o Zij brachten hun kennis van de handel in oosterse producten mee die ze bij de
Spanjaarden en Portugezen hadden opgedaan.
Al snel probeerden Nederlandse ontdekkingsreizigers een eigen zeeweg naar Azië en Amerika te
vinden.
De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC):
o Handel met India, Indië (nu Indonesië), China en andere Aziatische landen
De West-Indische Compagnie (WIC):
o Handel met West-Afrika en Amerika
o Nam deel aan de slavenhandel over de Atlantische Oceaan
Protestant, tolerant en rijk
In de Republiek:
Mochten alleen calvinisten kerken bouwen en bestuurder worden
Je mocht iets anders geloven – alleen stiekem
In de Republiek werd je niet vervolgd als je iets anders geloofde
Je mocht je ook bezig houden met wetenschap: bv. onderzoek doen naar sterrenkunde en
biologie
Ook ging het goed met de economie
Waarom is de geschiedenis van ons land in de Gouden Eeuw belangrijk?
Het ging in de 17e eeuw erg goed met de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het was een
modern land, de internationale economie, kunsten en wetenschappen gingen erg goed.
, 3.2 Amsterdam stapelmarkt van de wereld| 58 t/m 62
Amsterdam wordt een zeehaven
Amsterdam groeide in de 16e en 17e eeuw erg hard Een van de grootste Europese handelssteden
Amsterdam was rond 1200 onbereikbaar voor de grote vaart:
Almere had verbinding met de Noordzee, was erg klein en dus te ondiep voor grote schepen
Het klimaat veranderde, het werd warmer
De zeespiegel steeg en Almere veranderde in een binnenzee: de Zuiderzee (tegenwoordig
Markermeer, IJsselmeer en Waddenzee)
Nu kon de grote vaart Amsterdam wel bereiken
Stadsuitbreiding
In middeleeuws Amsterdam woonde en werkte iedereen door elkaar (geen scheiding tussen arm en
rijk). De economie bloeide op en de bevolking groeide.
Het stadsbestuur maakte een plan:
Grachten te graven in het midden van de stad:
Aan de grachten verrezen koopmanshuizen met kantoor en opslag
Gewone mensen verhuisden naar een wijk buiten de grachtengordel: de Jordaan (kleine
zelfstandigen, ambachtslieden, loonarbeiders)
Deze uitbereiding van de stad leidde tot een sociale splitsing
De rijken en de armen leefden in Amsterdam voortaan apart
Handel werd nu gedreven in een nieuw gebouw, de Beurs. Later werd de beurs meer een plek
waar je aandelen verhandelde (17e eeuw)
Toenemende verstedelijking en graanhandel
Steeds meer mensen woonden in een stad (verstedelijking). Boeren konden die grote hoeveelheid
mensen niet voeden.
Boeren gingen over op andere gewassen (bracht meer geld op) maar minder voedsel
Handelsstad Amsterdam ging graan importeren uit landen rond de Oostzee
Graan werd opgeslagen in graanpakhuizen en werd doorverkocht aan molenaars en bakkers
Amsterdamse kooplui konden goed zaken doen als er ergens een tekort aan graan was
Europees handelsnetwerk
Amsterdamse kooplui importeerden vanuit Scandinavië:
Graan & IJzer
Hout (werd gebruikt voor schepen, woningbouw, productie van koetsen, vrachtwagens….)
De Gouden Eeuw was de economie van hout
Om meer winst te maken brachten de Amsterdamse schepen naar het noorden (lege schepen
was niet rendabel):
Franse of Duitse wijn & Wollen stoffen uit Vlaanderen
Met de handel in het Oostzeegebied werd meer geld verdiend dan met enig andere handel
In de Gouden Eeuw werd de Oostzeehandel daarom de moeder van alle handel van de
Republiek genoemd, oftewel: de moedernegotie (handel = negotie)
Nederlanders konden ook om Afrika heen naar Azië varen:
brachten op de terugreis ook specerijen, zijde en thee mee
Amsterdam werd de stapelmarkt van Europa, omdat in de Amsterdamse pakhuizen tijdelijk
goederen werden ‘opgestapeld’.
