Samenvatting - Taal en Communicatie (5581VTECY)

Taal & Communicatie Tentamen
Kernbegrippen
College week 1 - Inleiding​ ​ ​ ​ College week 7 - Entailment en
Semantiek​ ​ ​ ​ ​ ​ presuppositie
Pragmatiek​ ​ ​ ​ ​ ​ Entailment
Uiting, zin, propositie​ ​ ​ ​ ​ Presuppositie
Logica en waarheid​ ​ ​ ​ ​ Presuppositie-triggers
Context​ ​ ​ ​ ​ ​ Constancy under negation

College week 2 - Grice​ ​ ​ ​ College week 8 - Neo- en
Betekenis en implicatuur​ ​ ​ ​ post-griceans
Coöperatieprincipe​ ​ ​ ​ ​ Neo-griceans en post-griceans
Maximes​ ​ ​ ​ ​ ​ Q- en R-principes (Horn)
​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ Q-, I-, en M-principe (Levinson)
College week 3 - Grice​ ​ ​ ​ Principe van relevantie (Sperber en
Conventionele implicaturen​ ​ ​ ​ Wilson)
Conversationele implicaturen​​ ​ ​ Explicaturen
(gegeneraliseerd en particulier)
Test voor conversationele implicaturen​ ​ College week 9 - Beleefdheid
​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ Beleefdheid (1&2)
College week 4 - Austin​ ​ ​ ​ Beleefdheidsstrategieën en gezicht
Taalhandelingen (speech acts)​ ​ ​ Gezichtsbedreigende taalhandelingen
Locutie, illocutie en perlocutie​ ​ ​ Onbeleefdheid
Geslaagdheidsvoorwaarden​ ​ ​ ​
​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ College week 10 - Conversatieanalyse
College week 5 - Searle​ ​ ​ ​ Sequentie
Geslaagdheidsvoorwaarden​ ​ ​ ​ Beurt en beurtwisseling
(felicity conditions)​ ​ ​ ​ ​ Aangrenzende paren en
Typen taalhandelingen​ ​ ​ ​ preferentieorganisatie

College week 6 - Searle​ ​ ​ ​ College week 11 - Commitment
Directe en indirecte taalhandelingen​ ​ ​ Commitment en denial (vs cancellation)
Primaire en secundaire taalhandeling​ ​ Expliciete en impliciete betekenis
​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ Statusleer

,Colleges
College week 1 - inleiding
Semantiek
Semantiek is de studie van letterlijke
betekenis onafhankelijk van context. (Birner
2013). Semantiek is dus de letterlijke
betekenis.

Pragmatiek
Onder pragmatiek verstaan we zaken die
verder gaan dan de letterlijke betekenissen
van de gebruikte talige expressies. (Clark
2022). Pragmatiek is de bedoelde
betekenis.
→ Pragmatische uitingen zijn nooit waarheidsconditioneel

Uiting, zin, propositie
Propositie (bewering over de wereld) kun je uiten in een zin, die zin kan je uiten in een uiting.
Een zin is een grammaticaal construct (betekenis), een uiting is wanneer je een zin
uitspreekt of opschrijft in een context (bedoeling).




Logica en waarheid
Logica:​​ ​ Gaat bij Grice niet alleen over zinnen en waarheid, maar over
redelijkheid in communicatie. Logica is niet enkel een formeel systeem
van waar/onwaar, maar een manier om te begrijpen hoe mensen
redeneren en implicaties afleiden uit taal.
Waarheid:​ ​ Een uitspraak is waar als wat zij zegt overeenkomt met de
werkelijkheid.

Context
Het geheel van omstandigheden en achtergrondinformatie die betekenis geven aan iets,
zoals een woord, een gebeurtenis of een idee. Het bepaalt hoe we iets interpreteren en kan
de betekenis ervan aanzienlijk veranderen.

, College week 2 - Grice
Betekenis
Je hebt twee soorten betekenis. Natuurlijke en niet natuurlijke betekenis.
Natuurlijke betekenis:​​ Wanneer we weten dat iets volgt op basis van wat we weten
over hoe de wereld werkt. Rook betekent vuur.
Niet natuurlijke betekenis:​ Wanneer je de betekenis trekt uit iets omdat mensen bepaald
hebben dat ze die dingen betekenen.
Bijvoorbeeld drie keer bellen betekent dat de bus vol is.

Eigenschappen van gesprekken volgens Grice
-​ De deelnemers hebben een gemeenschappelijk doel
-​ De bijdragen van de deelnemers moeten in elkaar grijpen, wederzijds afhankelijk zijn
-​ Er is een soort afspraak (expliciet of impliciet)

Formele logica: logische connectieven
Conjunctie:​ ​ & (en) - Iets is waar als beide proposities waar zijn (volgorde doet er
niet toe)
Disjunctie:​ ​ v (of)
​ ​ ​ Inclusieve disjunctie, iets is waar als een van de proposities waar is, of
als beide waar zijn; waar zolang het niet zo is dat p en q beide onwaar
zijn.
​ ​ ​ Exclusieve disjunctie, iets is waar als (slechts) een van de proposities
waar is; waar zolang het niet zo is dat p en q beide waar zijn of beide
onwaar.
Implicatie:​ ​ → (als … dan) - is waar zolang het niet het zo is dat p waar is en q
niet waar.