Hoofdstuk 5 burgerlijke cultuur van Nederland
5.1 burgerij
17e eeuw: rijke burgers besturen land, omringen zich graag met kunst →bloeiperiode kunst
Rembrandt van Rijn was een belangrijke schilder uit die tijd, hij maakte veel
portretten zoals het huwelijks portret. De burgers zijn rijk aan gekleed en
staan naar elkaar toe. Het is gemaakt om te laten zien hoe rijk ze waren
Een ander schilderij is de anatomische les, hierin wordt een ter dood veroordeelde
misdadiger ontleed door dr. Tulp (met de hoed) deze werden door allerlei
soorten mensen bezocht
Bestuurders lieten zich graag vereeuwigen op groepsportretten en vormden
daarom een belangrijke inkomstenbron voor schilders.
Rembrandt heeft in zijn leven één schuttersstuk geschilderd (schutters=
burgers die verantwoordelijk zijn voor de verdediging van een stad) namelijk
de nachtwacht. In dit schilderij is de invloed van de Italiaanse barok, vooral
Carravaggio, goed te zien door de claire obscure. Ook zijn de mensen niet
statig afgebeeld, maar zijn ze gewoon bezig, dit zorgt ervoor dat het publiek
bij de actie betrokken wordt.
Batrholomeus van de Helst schilderde uiterst gedetailleerd. Zo schilderde hij
ook de overlieden van de Amsterdamse handboogschutters.
Frans Hals schildert regentessen van het oudemannenhuis. In de 17e konden
bejaarden burgers hun laatste dagen slijten in een oudenmannen- of
oudenvrouwenhuis. De huizen werden bestuurd door rijke burgers en de
drijfveer was het geloof en de medemenselijkheid.
De kunstproductie wordt bepaald door burgers met een voorliefde voor natuurlijke uitbeelding en
eigen burgerlijke leven. De godsdienstige moraal staat gespannen met het genieten van rijkdom en
welvaart
Het huis Bartolotti is een voorbeeld van een 17e eeuws stadspaleis. Ontworpen
door Hendrick de Keyser voor Guillelmo Bartolotti. Keyser ontwerpt ook graf W.
Oranje, en dit grachtenhuis krijgt een Hollandse renaissancestijl: pilaster, gevel
symetrisch, regelmatige wijze doorsneden door horizontale hardstenen speklagen.
Het straalt macht en welvaart uit. En de versieringen op de gevel wijzen op de
deugden van geloof en rechtschapenheid
, Door de VOC kwam er een groeiende welvaart → men ging exotische goederen verzamelen en Pieter
CLaesz schilderde stillevens van deze exotische goederen.
Mensen borgen deze goederen op in een kunstkabinet. Dingen zoals naturalia (rariteiten uit
de natuur) en artificialia (door mensen gemaakte voorwerpen) een voorbeeld van zo’n
kabinet is die van Herman Dommer.
De vraag naar chinees porselein nam toe. In Delft werd er een imitatie op gemaakt met
blauwe kleuren: delfts blauw.
Verschillende genres schilderijen
Historiestuk
Hoogste aanzien, historische gebeurtenissen, kennis voor nodig
Portret
Laagste aanzien, voor jan en alleman
Genrestuk
Dagelijks leven, figuren vaak anoniem
Stilleven
- Vanitastilleven; stilleven met een waarschuwende boodschap
Landschap, stad- en zeegezichten
Kunst 17e eeuw
Rijken verstrekken opdrachten. Lagere klassen kopen kant-en-klare kunstwerken
Nederlandse kunst ander karakter dan elders in Europa
Onderwerpen alledaags en realistisch (volgt de smaak van de burgers) = Genre-
schilderkunst
Bestemd voor (kleine) woonhuizen en handel = veelal kleine formaten
Enscenering: de keuze die de regisseur maakt op het gebied van kostuums, rekwisieten,
belichting enzovoort.
5.2 lering en vermaak
Het zorgeloos genieten van de rijkdom die ze in de 17e eeuw hadden stond haaks op de ernst
die hoort bij het protestantisme, dus gingen ze vermaak en lering samen voegen
Jan Steen schilderde het genrestuk het leven van de mens. Je ziet alledaagse
dingen, maar in de hoek op zolder blaast een jongen zeepbellen met een schedel
naast hem, dit wijst naar sterfelijkheid; homo bulla: de mens is als een zeepbel.
5.1 burgerij
17e eeuw: rijke burgers besturen land, omringen zich graag met kunst →bloeiperiode kunst
Rembrandt van Rijn was een belangrijke schilder uit die tijd, hij maakte veel
portretten zoals het huwelijks portret. De burgers zijn rijk aan gekleed en
staan naar elkaar toe. Het is gemaakt om te laten zien hoe rijk ze waren
Een ander schilderij is de anatomische les, hierin wordt een ter dood veroordeelde
misdadiger ontleed door dr. Tulp (met de hoed) deze werden door allerlei
soorten mensen bezocht
Bestuurders lieten zich graag vereeuwigen op groepsportretten en vormden
daarom een belangrijke inkomstenbron voor schilders.
Rembrandt heeft in zijn leven één schuttersstuk geschilderd (schutters=
burgers die verantwoordelijk zijn voor de verdediging van een stad) namelijk
de nachtwacht. In dit schilderij is de invloed van de Italiaanse barok, vooral
Carravaggio, goed te zien door de claire obscure. Ook zijn de mensen niet
statig afgebeeld, maar zijn ze gewoon bezig, dit zorgt ervoor dat het publiek
bij de actie betrokken wordt.
Batrholomeus van de Helst schilderde uiterst gedetailleerd. Zo schilderde hij
ook de overlieden van de Amsterdamse handboogschutters.
Frans Hals schildert regentessen van het oudemannenhuis. In de 17e konden
bejaarden burgers hun laatste dagen slijten in een oudenmannen- of
oudenvrouwenhuis. De huizen werden bestuurd door rijke burgers en de
drijfveer was het geloof en de medemenselijkheid.
De kunstproductie wordt bepaald door burgers met een voorliefde voor natuurlijke uitbeelding en
eigen burgerlijke leven. De godsdienstige moraal staat gespannen met het genieten van rijkdom en
welvaart
Het huis Bartolotti is een voorbeeld van een 17e eeuws stadspaleis. Ontworpen
door Hendrick de Keyser voor Guillelmo Bartolotti. Keyser ontwerpt ook graf W.
Oranje, en dit grachtenhuis krijgt een Hollandse renaissancestijl: pilaster, gevel
symetrisch, regelmatige wijze doorsneden door horizontale hardstenen speklagen.
Het straalt macht en welvaart uit. En de versieringen op de gevel wijzen op de
deugden van geloof en rechtschapenheid
, Door de VOC kwam er een groeiende welvaart → men ging exotische goederen verzamelen en Pieter
CLaesz schilderde stillevens van deze exotische goederen.
Mensen borgen deze goederen op in een kunstkabinet. Dingen zoals naturalia (rariteiten uit
de natuur) en artificialia (door mensen gemaakte voorwerpen) een voorbeeld van zo’n
kabinet is die van Herman Dommer.
De vraag naar chinees porselein nam toe. In Delft werd er een imitatie op gemaakt met
blauwe kleuren: delfts blauw.
Verschillende genres schilderijen
Historiestuk
Hoogste aanzien, historische gebeurtenissen, kennis voor nodig
Portret
Laagste aanzien, voor jan en alleman
Genrestuk
Dagelijks leven, figuren vaak anoniem
Stilleven
- Vanitastilleven; stilleven met een waarschuwende boodschap
Landschap, stad- en zeegezichten
Kunst 17e eeuw
Rijken verstrekken opdrachten. Lagere klassen kopen kant-en-klare kunstwerken
Nederlandse kunst ander karakter dan elders in Europa
Onderwerpen alledaags en realistisch (volgt de smaak van de burgers) = Genre-
schilderkunst
Bestemd voor (kleine) woonhuizen en handel = veelal kleine formaten
Enscenering: de keuze die de regisseur maakt op het gebied van kostuums, rekwisieten,
belichting enzovoort.
5.2 lering en vermaak
Het zorgeloos genieten van de rijkdom die ze in de 17e eeuw hadden stond haaks op de ernst
die hoort bij het protestantisme, dus gingen ze vermaak en lering samen voegen
Jan Steen schilderde het genrestuk het leven van de mens. Je ziet alledaagse
dingen, maar in de hoek op zolder blaast een jongen zeepbellen met een schedel
naast hem, dit wijst naar sterfelijkheid; homo bulla: de mens is als een zeepbel.
