Solomon, H. J., & Anderman, E. M. (2016). Learning with
motivation (Chapter 12). Download Learning with
motivation (Chapter 12).In R.E. Mayer & P.A. Alexander
(Eds.), Handbook of research on learning and instruction
(pp. 258-282). Routledge.
Dit artikel, getiteld "Learning with Motivation" door Hadley J. Solomon
en Eric M. Anderman, biedt een uitgebreid overzicht van de belangrijkste
theoretische kaders en praktische toepassingen van motivatie binnen de
onderwijscontext. Het benadrukt dat motivatie geen statisch kenmerk van
een leerling is, maar een complex proces dat wordt beïnvloed door zowel
individuele overtuigingen als de sociale context
- Motivatieleer (of de studie van academische motivatie) wordt in
de bronnen gedefinieerd als het proces waarbij doelgerichte
activiteit wordt geïnitieerd en volgehouden. Binnen de
moderne onderwijspsychologie wordt dit proces benaderd vanuit
een sociaal-cognitief perspectief, wat betekent dat motivatie
wordt bepaald door zowel de gedachten (cognities) van de leerling
als door sociale en contextuele factoren.
Belangrijke Begrippen en Uitleg
De bronnen beschrijven vijf prominente theoretische raamwerken:
1. Social cognitive theory (SCT)
De Social Cognitive Theory (SCT) is een theoretisch kader dat stelt dat
academische motivatie wordt bepaald door een samenspel van sociale
(contextuele) factoren en de cognities (gedachten) van leerders. In
tegenstelling tot eerdere behavioristische theorieën, die zich richtten op
stimulus-respons mechanismen, erkent SCT dat de overtuigingen van
leerders soms sterker zijn dan eerder aangeleerde
bekrachtigingspatronen.
De belangrijkste aspecten en concepten binnen deze theorie zijn:
Kernconcepten en Interactie
Wederkerig determinisme: SCT benadrukt de voortdurende
interacties tussen de leerling, de omgeving en anderen. Leren
wordt gezien als een sociaal en cognitief proces waarbij sociale
interacties een cruciale rol spelen in hoe kennis wordt verworven.
Zelfovertuigingen: De theorie stelt dat hoe we denken en onszelf
reguleren in academische situaties, samen met de aard van de
, sociale context (zoals de schoolcultuur of de klas), de motivatie
fundamenteel beïnvloedt.
Zelfeffectiviteit (Self-Efficacy)
Een van de meest kritieke constructen binnen SCT is zelfeffectiviteit: de
overtuiging van een persoon in zijn of haar eigen vermogen om een
specifieke taak succesvol te voltooien. Dit is essentieel voor het onderwijs
omdat het direct gerelateerd is aan de keuzes die studenten maken, hun
inspanning, hun doorzettingsvermogen en hun uiteindelijke
prestaties. Zo kiezen studenten met een hogere zelfeffectiviteit voor
wiskunde vaker voor een wetenschappelijke studierichting.
De vier bronnen van zelfeffectiviteit
Volgens de bronnen verwerven individuen hun overtuigingen over hun
eigen kunnen uit vier verschillende bronnen:
1. Beheersingservaring (Mastery experience): Het daadwerkelijk
succesvol voltooien van een taak. Dit is de krachtigste bron;
succes verhoogt de zelfeffectiviteit, terwijl falen deze doet dalen.
2. Plaatsvervangende ervaring (Vicarious experience): Het
observeren van anderen die een taak uitvoeren. De impact hiervan
is groter naarmate de waarnemer zich sterker identificeert met de
persoon die de taak uitvoert.
3. Sociale overreding (Social persuasion): De aanmoediging door
anderen dat men in staat is een taak te voltooien. De
geloofwaardigheid en de relatie met de persoon die de overtuiging
uitspreekt, zijn hierbij van groot belang.
4. Fysiologische reacties: De manier waarop het lichaam reageert
op een taak. Bijvoorbeeld: een student die moet spreken in het
openbaar en begint te zweten, kan dit interpreteren als een teken
van onvermogen, waardoor de zelfeffectiviteit daalt.
Breder perspectief
De meeste hedendaagse motivatietheorieën — zoals de Achievement
Goal Theory, Self-Determination Theory en de Expectancy-Value
Theory — zijn geëvolueerd naar een social-cognitief perspectief. Hoewel
ze van elkaar verschillen, delen ze het fundamentele uitgangspunt dat de
motivatie van een student niet alleen voortkomt uit het individu zelf, maar
grotendeels wordt bepaald door de instructiepraktijken en de sociale
context van scholen en klaslokalen
2. Achievement goal theory (prestatiedoeltheorie)
,Achievement Goal Theory (ook wel Goal Orientation Theory
genoemd) is een belangrijk raamwerk binnen de onderwijspsychologie dat
zich richt op de redenen waarom studenten ervoor kiezen om zich met
bepaalde taken bezig te houden. In tegenstelling tot theorieën die kijken
naar het vermogen van een student, onderzoekt deze theorie de doelen
die het gedrag sturen.
De theorie is in de loop der jaren geëvolueerd van een eenvoudig
onderscheid naar meer complexe modellen:
1. De Oorspronkelijke Conceptie
In de vroege stadia maakte de theorie onderscheid tussen twee
hoofddoelen:
Mastery goals (beheersingsdoelen): Studenten zijn gericht op
het leerproces zelf. Ze vergelijken hun huidige prestaties met hun
eigen eerdere prestaties om vooruitgang te meten.
Performance goals (prestatiedoelen): Studenten zijn gericht op
het aantonen van hun bekwaamheid ten opzichte van anderen. Hun
focus ligt op het overkomen als competent en het vergelijken van
zichzelf met hun leeftijdsgenoten.
2. Het 2 × 2 Model
In de jaren '90 werd dit model uitgebreid met het onderscheid tussen
benadering (approach) en vermijding (avoidance):
Mastery-approach: Het doel is om de taak echt te beheersen.
Mastery-avoid: Het doel is om te voorkomen dat men de stof niet
begrijpt of de taak verkeerd uitvoert.
Performance-approach: Het doel is om te laten zien dat men
beter of competenter is dan anderen.
Performance-avoid: Het doel is om te voorkomen dat men "dom"
of incompetent overkomt in de ogen van anderen.
3. Het 3 × 2 Model
De meest recente ontwikkeling is het 3 × 2 model, dat nog meer nuance
aanbrengt in de referentiepunten voor bekwaamheid:
Task-based goals (taakdoelen): Bekwaamheid wordt beoordeeld
aan de hand van de absolute eisen van de taak zelf.
Self-based goals (zelfdoelen): Bekwaamheid wordt beoordeeld
op basis van de eigen eerdere prestaties van het individu.
Other-based goals (ander-doelen): Bekwaamheid wordt
beoordeeld in vergelijking met de prestaties van anderen.
, Doelstructuren in de Klas
Naast de persoonlijke doelen van studenten, beschrijft de theorie ook
classroom goal structures: de boodschappen die in de klasomgeving
worden gecommuniceerd over het doel van leren.
Mastery goal structure: De instructie legt de nadruk op leren,
verbetering en inspanning.
Performance goal structure: De instructie richt zich op relatief
vermogen, het overtreffen van anderen en cijfers.
Impact op het Leren
Adaptieve uitkomsten: Beheersingsdoelen en een
beheersingsgerichte klasstructuur zijn gerelateerd aan positieve
resultaten, zoals het gebruik van effectieve leerstrategieën, plezier
in leren en het kiezen voor uitdagende taken.
Maladaptieve uitkomsten: Prestatie-vermijdingsdoelen worden
als schadelijk beschouwd; ze zijn gerelateerd aan lagere cijfers,
minder plezier en het gebruik van self-handicapping strategieën.
Rol van de docent: Docenten beïnvloeden deze doelen door hun
dagelijkse praktijken. Het publiekelijk geven van feedback op basis
van sociale vergelijking kan prestatiedoelen uitlokken, terwijl
feedback die gericht is op persoonlijke groei en creativiteit de
beheersingsdoelen stimuleert
Achievement Goal Theory (Prestatiedoeltheorie): Deze theorie
onderzoekt de redenen waarom studenten zich inzetten.
o Mastery goals (beheersingsdoelen): Gericht op het echt
begrijpen en leren van de stof.
o Performance goals (prestatiedoelen): Gericht op het
demonstreren van bekwaamheid ten opzichte van anderen.
o Approach vs. Avoidance: Doelen kunnen gericht zijn op het
behalen van succes (approach) of het vermijden van falen of
dom overkomen (avoidance).
3. Self-determination theory (zelfbeschikkingstheorie – SDT)
De Self-Determination Theory (SDT), of Zelfbeschikkingstheorie, stelt
dat motivatie draait om de mate waarin iemand een gevoel van keuze
ervaart bij het initiëren en reguleren van zijn eigen acties. Het is een van
de meest prominente social-cognitieve theorieën die verklaart hoe de
sociale context de interne motivatie van studenten beïnvloedt.
motivation (Chapter 12). Download Learning with
motivation (Chapter 12).In R.E. Mayer & P.A. Alexander
(Eds.), Handbook of research on learning and instruction
(pp. 258-282). Routledge.
Dit artikel, getiteld "Learning with Motivation" door Hadley J. Solomon
en Eric M. Anderman, biedt een uitgebreid overzicht van de belangrijkste
theoretische kaders en praktische toepassingen van motivatie binnen de
onderwijscontext. Het benadrukt dat motivatie geen statisch kenmerk van
een leerling is, maar een complex proces dat wordt beïnvloed door zowel
individuele overtuigingen als de sociale context
- Motivatieleer (of de studie van academische motivatie) wordt in
de bronnen gedefinieerd als het proces waarbij doelgerichte
activiteit wordt geïnitieerd en volgehouden. Binnen de
moderne onderwijspsychologie wordt dit proces benaderd vanuit
een sociaal-cognitief perspectief, wat betekent dat motivatie
wordt bepaald door zowel de gedachten (cognities) van de leerling
als door sociale en contextuele factoren.
Belangrijke Begrippen en Uitleg
De bronnen beschrijven vijf prominente theoretische raamwerken:
1. Social cognitive theory (SCT)
De Social Cognitive Theory (SCT) is een theoretisch kader dat stelt dat
academische motivatie wordt bepaald door een samenspel van sociale
(contextuele) factoren en de cognities (gedachten) van leerders. In
tegenstelling tot eerdere behavioristische theorieën, die zich richtten op
stimulus-respons mechanismen, erkent SCT dat de overtuigingen van
leerders soms sterker zijn dan eerder aangeleerde
bekrachtigingspatronen.
De belangrijkste aspecten en concepten binnen deze theorie zijn:
Kernconcepten en Interactie
Wederkerig determinisme: SCT benadrukt de voortdurende
interacties tussen de leerling, de omgeving en anderen. Leren
wordt gezien als een sociaal en cognitief proces waarbij sociale
interacties een cruciale rol spelen in hoe kennis wordt verworven.
Zelfovertuigingen: De theorie stelt dat hoe we denken en onszelf
reguleren in academische situaties, samen met de aard van de
, sociale context (zoals de schoolcultuur of de klas), de motivatie
fundamenteel beïnvloedt.
Zelfeffectiviteit (Self-Efficacy)
Een van de meest kritieke constructen binnen SCT is zelfeffectiviteit: de
overtuiging van een persoon in zijn of haar eigen vermogen om een
specifieke taak succesvol te voltooien. Dit is essentieel voor het onderwijs
omdat het direct gerelateerd is aan de keuzes die studenten maken, hun
inspanning, hun doorzettingsvermogen en hun uiteindelijke
prestaties. Zo kiezen studenten met een hogere zelfeffectiviteit voor
wiskunde vaker voor een wetenschappelijke studierichting.
De vier bronnen van zelfeffectiviteit
Volgens de bronnen verwerven individuen hun overtuigingen over hun
eigen kunnen uit vier verschillende bronnen:
1. Beheersingservaring (Mastery experience): Het daadwerkelijk
succesvol voltooien van een taak. Dit is de krachtigste bron;
succes verhoogt de zelfeffectiviteit, terwijl falen deze doet dalen.
2. Plaatsvervangende ervaring (Vicarious experience): Het
observeren van anderen die een taak uitvoeren. De impact hiervan
is groter naarmate de waarnemer zich sterker identificeert met de
persoon die de taak uitvoert.
3. Sociale overreding (Social persuasion): De aanmoediging door
anderen dat men in staat is een taak te voltooien. De
geloofwaardigheid en de relatie met de persoon die de overtuiging
uitspreekt, zijn hierbij van groot belang.
4. Fysiologische reacties: De manier waarop het lichaam reageert
op een taak. Bijvoorbeeld: een student die moet spreken in het
openbaar en begint te zweten, kan dit interpreteren als een teken
van onvermogen, waardoor de zelfeffectiviteit daalt.
Breder perspectief
De meeste hedendaagse motivatietheorieën — zoals de Achievement
Goal Theory, Self-Determination Theory en de Expectancy-Value
Theory — zijn geëvolueerd naar een social-cognitief perspectief. Hoewel
ze van elkaar verschillen, delen ze het fundamentele uitgangspunt dat de
motivatie van een student niet alleen voortkomt uit het individu zelf, maar
grotendeels wordt bepaald door de instructiepraktijken en de sociale
context van scholen en klaslokalen
2. Achievement goal theory (prestatiedoeltheorie)
,Achievement Goal Theory (ook wel Goal Orientation Theory
genoemd) is een belangrijk raamwerk binnen de onderwijspsychologie dat
zich richt op de redenen waarom studenten ervoor kiezen om zich met
bepaalde taken bezig te houden. In tegenstelling tot theorieën die kijken
naar het vermogen van een student, onderzoekt deze theorie de doelen
die het gedrag sturen.
De theorie is in de loop der jaren geëvolueerd van een eenvoudig
onderscheid naar meer complexe modellen:
1. De Oorspronkelijke Conceptie
In de vroege stadia maakte de theorie onderscheid tussen twee
hoofddoelen:
Mastery goals (beheersingsdoelen): Studenten zijn gericht op
het leerproces zelf. Ze vergelijken hun huidige prestaties met hun
eigen eerdere prestaties om vooruitgang te meten.
Performance goals (prestatiedoelen): Studenten zijn gericht op
het aantonen van hun bekwaamheid ten opzichte van anderen. Hun
focus ligt op het overkomen als competent en het vergelijken van
zichzelf met hun leeftijdsgenoten.
2. Het 2 × 2 Model
In de jaren '90 werd dit model uitgebreid met het onderscheid tussen
benadering (approach) en vermijding (avoidance):
Mastery-approach: Het doel is om de taak echt te beheersen.
Mastery-avoid: Het doel is om te voorkomen dat men de stof niet
begrijpt of de taak verkeerd uitvoert.
Performance-approach: Het doel is om te laten zien dat men
beter of competenter is dan anderen.
Performance-avoid: Het doel is om te voorkomen dat men "dom"
of incompetent overkomt in de ogen van anderen.
3. Het 3 × 2 Model
De meest recente ontwikkeling is het 3 × 2 model, dat nog meer nuance
aanbrengt in de referentiepunten voor bekwaamheid:
Task-based goals (taakdoelen): Bekwaamheid wordt beoordeeld
aan de hand van de absolute eisen van de taak zelf.
Self-based goals (zelfdoelen): Bekwaamheid wordt beoordeeld
op basis van de eigen eerdere prestaties van het individu.
Other-based goals (ander-doelen): Bekwaamheid wordt
beoordeeld in vergelijking met de prestaties van anderen.
, Doelstructuren in de Klas
Naast de persoonlijke doelen van studenten, beschrijft de theorie ook
classroom goal structures: de boodschappen die in de klasomgeving
worden gecommuniceerd over het doel van leren.
Mastery goal structure: De instructie legt de nadruk op leren,
verbetering en inspanning.
Performance goal structure: De instructie richt zich op relatief
vermogen, het overtreffen van anderen en cijfers.
Impact op het Leren
Adaptieve uitkomsten: Beheersingsdoelen en een
beheersingsgerichte klasstructuur zijn gerelateerd aan positieve
resultaten, zoals het gebruik van effectieve leerstrategieën, plezier
in leren en het kiezen voor uitdagende taken.
Maladaptieve uitkomsten: Prestatie-vermijdingsdoelen worden
als schadelijk beschouwd; ze zijn gerelateerd aan lagere cijfers,
minder plezier en het gebruik van self-handicapping strategieën.
Rol van de docent: Docenten beïnvloeden deze doelen door hun
dagelijkse praktijken. Het publiekelijk geven van feedback op basis
van sociale vergelijking kan prestatiedoelen uitlokken, terwijl
feedback die gericht is op persoonlijke groei en creativiteit de
beheersingsdoelen stimuleert
Achievement Goal Theory (Prestatiedoeltheorie): Deze theorie
onderzoekt de redenen waarom studenten zich inzetten.
o Mastery goals (beheersingsdoelen): Gericht op het echt
begrijpen en leren van de stof.
o Performance goals (prestatiedoelen): Gericht op het
demonstreren van bekwaamheid ten opzichte van anderen.
o Approach vs. Avoidance: Doelen kunnen gericht zijn op het
behalen van succes (approach) of het vermijden van falen of
dom overkomen (avoidance).
3. Self-determination theory (zelfbeschikkingstheorie – SDT)
De Self-Determination Theory (SDT), of Zelfbeschikkingstheorie, stelt
dat motivatie draait om de mate waarin iemand een gevoel van keuze
ervaart bij het initiëren en reguleren van zijn eigen acties. Het is een van
de meest prominente social-cognitieve theorieën die verklaart hoe de
sociale context de interne motivatie van studenten beïnvloedt.
