Sociologie begrippenlijst
Hoofdstuk 1:
Definitie Betekenis
Sociologische verbeelding The vivid awareness of the relationship
between experience and the wider
society
= het vermogen om afstand te nemen van
de actuele toestand en een alternatief
standpunt in te nemen
3 componenten daarin
- Geschiedenis
- Biografie
- Sociale structuur
Contingent Als iets anders kan zijn dan het nu is.
(vb. de wereld kon er nu anders uit zien)
Arbitrair Willekeurig
Padafhankelijkheid Gebeurtenissen uit het verleden hebben
in invloed op latere toestand en
ontwikkelingen
Eerste definitie sociologie Sociologie is de wetenschap die de
maatschappelijke patronen en structuren
bestudeert, in hun ontstaan,
voortbestaan en veranderen, en ook het
sociale handelen van mensen in de
interactie met deze patronen en
structuren
Mangelwesen Mens is een Mangelwesen:
Ondanks onze unieke persoonlijke
eigenschappen zijn we altijd
vertegenwoordigers van de samenleving
Sociaal feit Bepaalde ordening van de wijze van
samenleven (volgens regelmaat en
routines in territorium)
Territorium Sociale ruimte
,Hoofdstuk 2:
Definitie Betekenis
Centrifugale krachten
Deze krachten rukken het sociale weefsel
uit elkaar. Ze zorgen ervoor dat groepen
en individuen zich van elkaar afkeren
Centripetale krachten
Deze krachten houden de samenleving bij
elkaar
Actor-factor dilemma
Fundamentele vraag bij sociologen
waarbij er wordt nagegaan hoe sociale
structuren (factoren) en het handelen van
individuen (actoren) elkaar beïnvloeden
Massificatie
Groeperen van individuen tot een masse
(vb. onderwijs is voor iedereen)
Mattheus effect
Degenen die al een voordeel hebben zijn
degenen die het meest voordeel behalen,
waardoor een grote kloof komt tussen
bijvoorbeeld arm en rijk.
(Bijv. Aanvragen van premies, enkel voor
mensen die snappen hoe dit werkt ->
wordt meer aangevraagd door mensen
die het goed hebben)
Impliciete handelingsmarges
Onzichtbare grenzen of mogelijkheden
waarbinnen iemand kan handelen
Vb. hoger onderwijs en toegankelijkheid
Institutionele beperkingen
Grenzen die ingebouwd zitten in
instellingen, diensten of organisaties, je
moet aan bepaalde voorwaarden voldoen
om er gebruik van te maken.
Vb. studietoelage of niet: voldoen aan
bepaalde voorwaarden
Situationele beperkingen
De grenzen die ontstaan door de concrete
levensomstandigheden van de gebruiker
, Vb. gebrek aan geld, kinderopvang of
transport
Dispositionele beperkingen
De attitudes die groepen of subgroepen
hebben, deze kunnen ertoe leiden dat ze
de behoefte aan één of andere
voorziening niet ervaren of willen
opnemen
Vb. Een groep ouderen vindt dat hulp
vragen gelijkstaat aan falen en maakt
daarom geen gebruik van thuiszorg.
Routines
We weten hoe we ons moeten gedrag in
elke situatie, hierdoor kunnen we
vooroplopen op het gedrag van anderen
Solidariteit
Wat zorgt ervoor dat de samenleving
stand houdt: centripetale, aantrekkende
ken samenhoudende sociale kracht
Koude solidariteit
Onzichtbare mechanismen en structuren
die het dagelijks leven mogelijk maken en
langdurig effect hebben
Vb. belastingen, ziekteverzekering…
Warme solidariteit
Gevoelens van samenhorigheid, helpt
directe gemeenschap
Bv. Buurtwerking
Strijd
Wat zorgt ervoor dat mensen uit de
samenleving onder stoom komen te
staan: middelpuntvliedende, centrifugale
sociale kracht
Structurele cohesie
We dragen iets bij aan mensen die hier
nood aan hebben
(samenhang tussen mensen in de
gemeenschap)
Hoofdstuk 1:
Definitie Betekenis
Sociologische verbeelding The vivid awareness of the relationship
between experience and the wider
society
= het vermogen om afstand te nemen van
de actuele toestand en een alternatief
standpunt in te nemen
3 componenten daarin
- Geschiedenis
- Biografie
- Sociale structuur
Contingent Als iets anders kan zijn dan het nu is.
(vb. de wereld kon er nu anders uit zien)
Arbitrair Willekeurig
Padafhankelijkheid Gebeurtenissen uit het verleden hebben
in invloed op latere toestand en
ontwikkelingen
Eerste definitie sociologie Sociologie is de wetenschap die de
maatschappelijke patronen en structuren
bestudeert, in hun ontstaan,
voortbestaan en veranderen, en ook het
sociale handelen van mensen in de
interactie met deze patronen en
structuren
Mangelwesen Mens is een Mangelwesen:
Ondanks onze unieke persoonlijke
eigenschappen zijn we altijd
vertegenwoordigers van de samenleving
Sociaal feit Bepaalde ordening van de wijze van
samenleven (volgens regelmaat en
routines in territorium)
Territorium Sociale ruimte
,Hoofdstuk 2:
Definitie Betekenis
Centrifugale krachten
Deze krachten rukken het sociale weefsel
uit elkaar. Ze zorgen ervoor dat groepen
en individuen zich van elkaar afkeren
Centripetale krachten
Deze krachten houden de samenleving bij
elkaar
Actor-factor dilemma
Fundamentele vraag bij sociologen
waarbij er wordt nagegaan hoe sociale
structuren (factoren) en het handelen van
individuen (actoren) elkaar beïnvloeden
Massificatie
Groeperen van individuen tot een masse
(vb. onderwijs is voor iedereen)
Mattheus effect
Degenen die al een voordeel hebben zijn
degenen die het meest voordeel behalen,
waardoor een grote kloof komt tussen
bijvoorbeeld arm en rijk.
(Bijv. Aanvragen van premies, enkel voor
mensen die snappen hoe dit werkt ->
wordt meer aangevraagd door mensen
die het goed hebben)
Impliciete handelingsmarges
Onzichtbare grenzen of mogelijkheden
waarbinnen iemand kan handelen
Vb. hoger onderwijs en toegankelijkheid
Institutionele beperkingen
Grenzen die ingebouwd zitten in
instellingen, diensten of organisaties, je
moet aan bepaalde voorwaarden voldoen
om er gebruik van te maken.
Vb. studietoelage of niet: voldoen aan
bepaalde voorwaarden
Situationele beperkingen
De grenzen die ontstaan door de concrete
levensomstandigheden van de gebruiker
, Vb. gebrek aan geld, kinderopvang of
transport
Dispositionele beperkingen
De attitudes die groepen of subgroepen
hebben, deze kunnen ertoe leiden dat ze
de behoefte aan één of andere
voorziening niet ervaren of willen
opnemen
Vb. Een groep ouderen vindt dat hulp
vragen gelijkstaat aan falen en maakt
daarom geen gebruik van thuiszorg.
Routines
We weten hoe we ons moeten gedrag in
elke situatie, hierdoor kunnen we
vooroplopen op het gedrag van anderen
Solidariteit
Wat zorgt ervoor dat de samenleving
stand houdt: centripetale, aantrekkende
ken samenhoudende sociale kracht
Koude solidariteit
Onzichtbare mechanismen en structuren
die het dagelijks leven mogelijk maken en
langdurig effect hebben
Vb. belastingen, ziekteverzekering…
Warme solidariteit
Gevoelens van samenhorigheid, helpt
directe gemeenschap
Bv. Buurtwerking
Strijd
Wat zorgt ervoor dat mensen uit de
samenleving onder stoom komen te
staan: middelpuntvliedende, centrifugale
sociale kracht
Structurele cohesie
We dragen iets bij aan mensen die hier
nood aan hebben
(samenhang tussen mensen in de
gemeenschap)
