HOOFDSTUK 5 VOEDING EN ENERGIE
Paragraaf 5.1: Diëten
Energierijke voeding
Je lichaam haalt energie uit vetten, koolhydraten en eiwitten (organische stoffen)
Energie
Komt in je lichaam vrij bij de dissimilatie
Dissimilatie= De stapsgewijze afbraak van de vetten, koolhydraten en eiwitten
De meeste energie komt vrij wanneer er in de cel genoeg zuurstof beschikbaar is en
de mitochondriën een rol kunnen spelen bij de dissimilatie
Een deel van de energie komt vrij als warmte, de rest slaan de cellen op in moleculen
ATP
ATP: Die geven de energie af waar het nodig is
Opslag van energie
Eiwitten= zorgen voor zwaardere en sterkere spieren maar zijn in de eerste plaats
bouwstoffen.
Pas wanneer je lange tijd niets eet, ga je ze als brandstof gebruiken
Deze brandstof zit in je spier- en levercellen in de vorm van het koolhydraat
glycogeen
Glycogeen wordt gemaakt door: cellen die glucosemoleculen aan elkaar koppelen
Voordeel glycogeen
Het is een snel te verwerken brandstof
De glycogeenvoorraad is niet zo groot: voldoende voor één nacht slapen of zo’n 20 minuten
sporten
Een andere reservestof is vet, maar waar zit dat?
- Onder de huid
- In het merg van de holle beenderen
- Rond de organen
Je vetreserves leveren zowel in rust als tijdens inspanning een bijdrage aan je
energiebehoefte
Bij het rusten tijdens het sporten gebruikt je lichaam ook brandstof: dit is voor je
ruststofwisseling.
Ruststofwisseling: levert energie voor processen als ademhaling, hartslag en vertering van
voedsel
, Afvallen
Een diëtiste let er op dat je minder koolhydraten en vetten eet, maar toch genoeg van alle
noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgt.
Stof Nodig voor:
Vetten Om membranen in- en om cellen te maken.
Grondstof voor sommige hormonen
Eiwitten Belangrijk voor (spier)cellen
Mieralen en vitamines Allerlei stofwisselingsprocessen in je
lichaam
Kalk Botopbouw
Ijzer Aanmaak van rode bloedcellen
Fosfor ATP
Jodium Schildklierhormoon
Vitamine: Functie:
Vitamine A Grondstof voor het lichtgevoelige pigment
in je netvlies
Vitamine B Grondstof voor je zenuwcellen,
dissimilatieprocessen en celdelingen
Vitamine C Houdt je bindweefsels gezond
Vitamine D Speelt een rol bij de afzetting van kalk in je
botten
Als je te weinig vitamines of mineralen binnen krijgt, krijg je gebrekziekten
Hierdoor is voor alle vitamines en mineralen uitgezocht hoeveel je per dag nodig
hebt (ADH-waardes)
ADH-waardes= aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Paragraaf 5.2: Plantaardig en dierlijk voedsel
Vitamines en vezels
Dunne darm kan water, mineralen en vitamine C zo
opnemen in je bloed.
Grote moleculen moet je eerst verteren en
sommige moleculen zijn niet te verteren
- Bacteriën in je dikke darm kunnen dat wel
Bacteriën gebruiken de glucosemoleculen die bij de
afbraak van cellulosemoleculen ontstaan
Cellulose= de bouwstof van de celwand van Celwand: celwanden bestaan uit cellulose. Ze zijn
plantencellen aan elkaar geplakt met pectine.
Cellulose en plantaardige moleculen horen
tot de groep van de voedingsvezels
Paragraaf 5.1: Diëten
Energierijke voeding
Je lichaam haalt energie uit vetten, koolhydraten en eiwitten (organische stoffen)
Energie
Komt in je lichaam vrij bij de dissimilatie
Dissimilatie= De stapsgewijze afbraak van de vetten, koolhydraten en eiwitten
De meeste energie komt vrij wanneer er in de cel genoeg zuurstof beschikbaar is en
de mitochondriën een rol kunnen spelen bij de dissimilatie
Een deel van de energie komt vrij als warmte, de rest slaan de cellen op in moleculen
ATP
ATP: Die geven de energie af waar het nodig is
Opslag van energie
Eiwitten= zorgen voor zwaardere en sterkere spieren maar zijn in de eerste plaats
bouwstoffen.
Pas wanneer je lange tijd niets eet, ga je ze als brandstof gebruiken
Deze brandstof zit in je spier- en levercellen in de vorm van het koolhydraat
glycogeen
Glycogeen wordt gemaakt door: cellen die glucosemoleculen aan elkaar koppelen
Voordeel glycogeen
Het is een snel te verwerken brandstof
De glycogeenvoorraad is niet zo groot: voldoende voor één nacht slapen of zo’n 20 minuten
sporten
Een andere reservestof is vet, maar waar zit dat?
- Onder de huid
- In het merg van de holle beenderen
- Rond de organen
Je vetreserves leveren zowel in rust als tijdens inspanning een bijdrage aan je
energiebehoefte
Bij het rusten tijdens het sporten gebruikt je lichaam ook brandstof: dit is voor je
ruststofwisseling.
Ruststofwisseling: levert energie voor processen als ademhaling, hartslag en vertering van
voedsel
, Afvallen
Een diëtiste let er op dat je minder koolhydraten en vetten eet, maar toch genoeg van alle
noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgt.
Stof Nodig voor:
Vetten Om membranen in- en om cellen te maken.
Grondstof voor sommige hormonen
Eiwitten Belangrijk voor (spier)cellen
Mieralen en vitamines Allerlei stofwisselingsprocessen in je
lichaam
Kalk Botopbouw
Ijzer Aanmaak van rode bloedcellen
Fosfor ATP
Jodium Schildklierhormoon
Vitamine: Functie:
Vitamine A Grondstof voor het lichtgevoelige pigment
in je netvlies
Vitamine B Grondstof voor je zenuwcellen,
dissimilatieprocessen en celdelingen
Vitamine C Houdt je bindweefsels gezond
Vitamine D Speelt een rol bij de afzetting van kalk in je
botten
Als je te weinig vitamines of mineralen binnen krijgt, krijg je gebrekziekten
Hierdoor is voor alle vitamines en mineralen uitgezocht hoeveel je per dag nodig
hebt (ADH-waardes)
ADH-waardes= aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Paragraaf 5.2: Plantaardig en dierlijk voedsel
Vitamines en vezels
Dunne darm kan water, mineralen en vitamine C zo
opnemen in je bloed.
Grote moleculen moet je eerst verteren en
sommige moleculen zijn niet te verteren
- Bacteriën in je dikke darm kunnen dat wel
Bacteriën gebruiken de glucosemoleculen die bij de
afbraak van cellulosemoleculen ontstaan
Cellulose= de bouwstof van de celwand van Celwand: celwanden bestaan uit cellulose. Ze zijn
plantencellen aan elkaar geplakt met pectine.
Cellulose en plantaardige moleculen horen
tot de groep van de voedingsvezels
