Hoofdstuk 9 - Bloedsomloop
9.1 Hart en bloedsomloop
Spieren trainen
Je traint je hartspier door het hart regelmatig sneller en harder te laten werken. Als je traint
klopt het hart sneller en krachtiger dan in de rust en hierdoor neemt het hart in dikte en
kracht toe.
Een hartslag
Bij het luisteren naar een hartslag hoor je twee tonen, de eerste ontstaat door het sluiten van
kleppen tussen boezems en kamers (hartkleppen) en de tweede door het sluiten van kleppen
tussen kamers en slagaders (slagaderkleppen).
Een hartcyclus bestaat uit vier fasen:
1. Diastole à de kamers en de boezems zijn ontspannen. De boezems worden helemaal gevuld met
bloed.
2. De boezemsystole à de boezems trekken samen en het bloed stroomt naar de kamers.
3. De kamersystole à de kamers trekken samen, de hartkleppen tussen de boezems
en de kamers sluiten, de aortakleppen en longslagaderkleppen zijn open, het bloed
wordt de slagaders ingeperst.
4. Een korte pauze
Deze fasen lopen links en rechts synchroon, ze herhalen zich voortdurend en vormen de hartcyclus.
Bloedsomloop
Binas tabel 84A
De rechterharthelft pompt O2 -arm bloed door de longslagaders naar de beide longen. Het
zuurstofrijke bloed komt door de longaders terug naar de linkerboezem. Dit circuit vormt de
kleine bloedsomloop.
De linkerharthelft pompt het zuurstofrijke bloed via de aorta en slagaders naar de organen,
waar een deel van de zuurstof uitgaat naar de cellen. Het 3zuurstofarme bloed stroom terug via
aders en holle aders naar de rechterboezem. Dit circuit vorm de grote bloedsomloop. De grote
en kleine bloedsomloop vormen samen een dubbele bloedsomloop, gekoppeld door het hart.
Het bloed stroomt door slagaders van het hart af naar de organen, in aders stroomt bloed van
de organen naar het hart toe. Aders die het bloed afvoeren uit het hartspierweefsel heten
kransaders (tussen de lever en de dunne dar heet deze de poortader), de aders die het hart
bloed toedienen heten kransslagaders. De kransslagaders voorziet de hartspier van zuurstof en
brandstoffen. In het weefsel stroomt het bloed door haarvaten. De rode bloedcellen zitten
altijd in een bloedvat, je hebt een gesloten bloedsomloop.
1
, Embryonale bloedsomloop
De longen van een embryo werken nog niet, zuurstof komt van de moeder via de placenta en
navelstrengaders. Dit bloed mengt met het zuurstofarme bloed uit de holle ader van de baby. Zo
ontstaat er gemengd bloed. Er komt in de rechterkamer gemengd bloed, het meeste bloed
stroomt niet naar de longen, die hebben nog geen rol. Het bloed stroomt voor de geboorte via
een verbinding tussen de rechter en linkerboezem, het ovale venster (foramen ovale), van de
rechter naar de linkerharthelft. Een tweede ‘sluiproute’ is de verbinding tussen de longslagader
en de aorta (ductus Botalli).
Binas tabel 84B
Na de geboorte vinden er vijf veranderingen in de bloedsomloop plaats:
1. De baby huilt en vult zijn longen met lucht, er stroomt vanaf dit moment meer bloed naar de longen en
terug.
2. De druk in de linkerhelft wordt hoger dan in de rechter, het foramen ovale sluit, het
tussenschot groeit in de eerste weken dicht. Al het bloed uit de rechterharthelft komt in
de longen terecht.
3. De ductus Botalli sluit.
4. Het bloedvat tussen de navelstrengader en de holle ader sluit na het afbinden
van de navelstreng.
5. De bloedvaten van de navelstreng verschrompelen.
Als de foramen ovale slecht sluit kunnen er problemen ontstaan, organen krijgen minder
zuurstofrijk bloed binnen dan een gezond persoon met een gesloten foramen ovale.
2
9.1 Hart en bloedsomloop
Spieren trainen
Je traint je hartspier door het hart regelmatig sneller en harder te laten werken. Als je traint
klopt het hart sneller en krachtiger dan in de rust en hierdoor neemt het hart in dikte en
kracht toe.
Een hartslag
Bij het luisteren naar een hartslag hoor je twee tonen, de eerste ontstaat door het sluiten van
kleppen tussen boezems en kamers (hartkleppen) en de tweede door het sluiten van kleppen
tussen kamers en slagaders (slagaderkleppen).
Een hartcyclus bestaat uit vier fasen:
1. Diastole à de kamers en de boezems zijn ontspannen. De boezems worden helemaal gevuld met
bloed.
2. De boezemsystole à de boezems trekken samen en het bloed stroomt naar de kamers.
3. De kamersystole à de kamers trekken samen, de hartkleppen tussen de boezems
en de kamers sluiten, de aortakleppen en longslagaderkleppen zijn open, het bloed
wordt de slagaders ingeperst.
4. Een korte pauze
Deze fasen lopen links en rechts synchroon, ze herhalen zich voortdurend en vormen de hartcyclus.
Bloedsomloop
Binas tabel 84A
De rechterharthelft pompt O2 -arm bloed door de longslagaders naar de beide longen. Het
zuurstofrijke bloed komt door de longaders terug naar de linkerboezem. Dit circuit vormt de
kleine bloedsomloop.
De linkerharthelft pompt het zuurstofrijke bloed via de aorta en slagaders naar de organen,
waar een deel van de zuurstof uitgaat naar de cellen. Het 3zuurstofarme bloed stroom terug via
aders en holle aders naar de rechterboezem. Dit circuit vorm de grote bloedsomloop. De grote
en kleine bloedsomloop vormen samen een dubbele bloedsomloop, gekoppeld door het hart.
Het bloed stroomt door slagaders van het hart af naar de organen, in aders stroomt bloed van
de organen naar het hart toe. Aders die het bloed afvoeren uit het hartspierweefsel heten
kransaders (tussen de lever en de dunne dar heet deze de poortader), de aders die het hart
bloed toedienen heten kransslagaders. De kransslagaders voorziet de hartspier van zuurstof en
brandstoffen. In het weefsel stroomt het bloed door haarvaten. De rode bloedcellen zitten
altijd in een bloedvat, je hebt een gesloten bloedsomloop.
1
, Embryonale bloedsomloop
De longen van een embryo werken nog niet, zuurstof komt van de moeder via de placenta en
navelstrengaders. Dit bloed mengt met het zuurstofarme bloed uit de holle ader van de baby. Zo
ontstaat er gemengd bloed. Er komt in de rechterkamer gemengd bloed, het meeste bloed
stroomt niet naar de longen, die hebben nog geen rol. Het bloed stroomt voor de geboorte via
een verbinding tussen de rechter en linkerboezem, het ovale venster (foramen ovale), van de
rechter naar de linkerharthelft. Een tweede ‘sluiproute’ is de verbinding tussen de longslagader
en de aorta (ductus Botalli).
Binas tabel 84B
Na de geboorte vinden er vijf veranderingen in de bloedsomloop plaats:
1. De baby huilt en vult zijn longen met lucht, er stroomt vanaf dit moment meer bloed naar de longen en
terug.
2. De druk in de linkerhelft wordt hoger dan in de rechter, het foramen ovale sluit, het
tussenschot groeit in de eerste weken dicht. Al het bloed uit de rechterharthelft komt in
de longen terecht.
3. De ductus Botalli sluit.
4. Het bloedvat tussen de navelstrengader en de holle ader sluit na het afbinden
van de navelstreng.
5. De bloedvaten van de navelstreng verschrompelen.
Als de foramen ovale slecht sluit kunnen er problemen ontstaan, organen krijgen minder
zuurstofrijk bloed binnen dan een gezond persoon met een gesloten foramen ovale.
2
