1. Historische context
In 476 kwam er een einde aan de Romeinen. Het Latijn was niet langer een spreektaal,
maar bleef wel de taal van geleerden en de kerk.
Door kerstening: verkondiging van het christendom, werd de macht van de christelijke kerk
steeds groter. In de middeleeuwen was er in West-Europa één erkende godsdienst: de
rooms-katholieke kerk. De christenen probeerden door middel van kruistochten de
opkomende macht van de Islam te stoppen.
De Nederlanden aka Lage landen bestonden uit een aantal gewesten, die werden
bestuurd door graven. Er was geen nationale eenheid en ook geen eenheidstaal. In ieder
geweest werd een andere variant van het Middelnederlands gesproken. Graven
probeerden hun macht uit te breiden door gebieden te veroveren en strategisch geleden
nederzettingen stadsrechten te geven. Zo ontstonden steden.
Aldalbero, de bisschop van Laon beschreef een maatschappij verdeeld in drie groepen:
1. Bidden: geestelijkheid
2. Strijden: adel en ridders
3. Werken: boeren en vissers
In deze standentheorie ontbreekt een groep die steeds belangrijker werd: de burgerij.
De geestelijkheid is te verdelen in twee groepen:
1. Reguliere geestelijkheid: monniken en nonnen. Leefde in kloosters.
2. Seculiere geestelijkheid: paus, bisschoppen, pastoors. De wereldlijke
geestelijkheid.
Vanaf de achtste tot de elfde eeuw kwam de feodale maatschappij tot ontwikkeling.
Feodaliteit was een dienstrelatie die vazallen/leenmannen hadden met hun adellijke heer.
In ruil voor hun diensten kregen ze bescherming en inkomsten. De feodale maatschappij
was een agrarische maatschappij. Men was afhankelijk van opbrengsten van de landbouw
en veeteelt.
Graven kregen hun gezag door kastelen en ridders. Ridders waren zonen van lagere
adellijke families. Maar omdat ridders belangrijk waren nam het sociaal aanzien (prestige)
van ridders toe. Hogere adel ging zich ook als ridder presenteren en ze vormden de
ridderschap met ‘ridderlijk gedrag. Ze leefden volgens een eercultuur. Het begrip eer
(roem,lof) drukte aanzien uit door de adel en ridders waartoe men behoorde. Strijdlust moest
in dienst staan van een hoger doel.
Een hofdag is de dag waarop een vorst met zijn heren recht spreekt en belangrijke zaken
afhandelt.
Vanaf de tiende eeuw komt de verstedelijking in West-Europa op gang. De economische
basis van de stad waren handel en productie van goederen. De burgers hechtten aan een
eigen niet-feodaal recht. De burgerlijke mentaliteit was anders dan de riddermentaliteit.
Vrede was belangrijk om te handelen.Tot de twaalfde eeuw werd voornamelijk door
monniken geschreven, maar door de verstedelijking ontstond een schrijfcultuur.
Er waren drie literaire milieus:
1. De wereldlijke, adellijke hoven.
2. Een wereldlijk publiek in de steden
3. Een geestelijk milieu van kloosters en religieuze groepen.
Tot de uitvinding van de boekdrukkunst schreven kopiisten teksten over. Handgeschreven
boeken heten manuscripten.
In 476 kwam er een einde aan de Romeinen. Het Latijn was niet langer een spreektaal,
maar bleef wel de taal van geleerden en de kerk.
Door kerstening: verkondiging van het christendom, werd de macht van de christelijke kerk
steeds groter. In de middeleeuwen was er in West-Europa één erkende godsdienst: de
rooms-katholieke kerk. De christenen probeerden door middel van kruistochten de
opkomende macht van de Islam te stoppen.
De Nederlanden aka Lage landen bestonden uit een aantal gewesten, die werden
bestuurd door graven. Er was geen nationale eenheid en ook geen eenheidstaal. In ieder
geweest werd een andere variant van het Middelnederlands gesproken. Graven
probeerden hun macht uit te breiden door gebieden te veroveren en strategisch geleden
nederzettingen stadsrechten te geven. Zo ontstonden steden.
Aldalbero, de bisschop van Laon beschreef een maatschappij verdeeld in drie groepen:
1. Bidden: geestelijkheid
2. Strijden: adel en ridders
3. Werken: boeren en vissers
In deze standentheorie ontbreekt een groep die steeds belangrijker werd: de burgerij.
De geestelijkheid is te verdelen in twee groepen:
1. Reguliere geestelijkheid: monniken en nonnen. Leefde in kloosters.
2. Seculiere geestelijkheid: paus, bisschoppen, pastoors. De wereldlijke
geestelijkheid.
Vanaf de achtste tot de elfde eeuw kwam de feodale maatschappij tot ontwikkeling.
Feodaliteit was een dienstrelatie die vazallen/leenmannen hadden met hun adellijke heer.
In ruil voor hun diensten kregen ze bescherming en inkomsten. De feodale maatschappij
was een agrarische maatschappij. Men was afhankelijk van opbrengsten van de landbouw
en veeteelt.
Graven kregen hun gezag door kastelen en ridders. Ridders waren zonen van lagere
adellijke families. Maar omdat ridders belangrijk waren nam het sociaal aanzien (prestige)
van ridders toe. Hogere adel ging zich ook als ridder presenteren en ze vormden de
ridderschap met ‘ridderlijk gedrag. Ze leefden volgens een eercultuur. Het begrip eer
(roem,lof) drukte aanzien uit door de adel en ridders waartoe men behoorde. Strijdlust moest
in dienst staan van een hoger doel.
Een hofdag is de dag waarop een vorst met zijn heren recht spreekt en belangrijke zaken
afhandelt.
Vanaf de tiende eeuw komt de verstedelijking in West-Europa op gang. De economische
basis van de stad waren handel en productie van goederen. De burgers hechtten aan een
eigen niet-feodaal recht. De burgerlijke mentaliteit was anders dan de riddermentaliteit.
Vrede was belangrijk om te handelen.Tot de twaalfde eeuw werd voornamelijk door
monniken geschreven, maar door de verstedelijking ontstond een schrijfcultuur.
Er waren drie literaire milieus:
1. De wereldlijke, adellijke hoven.
2. Een wereldlijk publiek in de steden
3. Een geestelijk milieu van kloosters en religieuze groepen.
Tot de uitvinding van de boekdrukkunst schreven kopiisten teksten over. Handgeschreven
boeken heten manuscripten.
