Economie PTA H6, H7 & H8
Domein F samenwerken en onderhandelen
Hoofdstuk 7: samenwerken
§7.1 gevangenendilemma
Speltheorie = theorie met spelers die afhankelijk van het gedrag van de tegenstander
een optimale strategie voor zichzelf bepalen.
Sequentieel spel = spelers maken na elkaar een keuze, dus niet tegelijkertijd.
Simultaan spel = beide spelers moeten gelijktijdig hun strategie bepalen, zonder de
strategie van de tegenspeler te kennen.
Dominante strategie = strategie die voor een speler het beste is, ongeacht de keuze
van de ander.
Best response-methode = actie per speler wat hij het beste kan doen als ‘de ander
kiest voor actie…’ De beste keuze onderstrepen in de pay-off matrix
Nash-evenwicht = situatie waarbij geen van de partijen zijn resultaat kan verbeteren,
ongeacht de strategie van de andere partij.
1. Zoek beide spelers hun dominante strategie
2. Allebei in één vakje = nash-evenwicht, zo niet; geen nash-evenwicht.
Gevangenendilemma = situatie die voor de partijen niet de optimale uitkomst
oplevert. Een slechter resultaat dan wanneer zij hadden samengewerkt.
Pareto-optimum = niemand kan zijn positie verbeteren zonder dat dit ten koste gaat
van de ander.
§7.2 langetermijnrelaties
Langetermijnrelaties = situatie waarin personen herhaaldelijk met elkaar een
beslissing moeten nemen.
Door langetermijnrelaties, zullen spelers meer geneigd zijn om:
- Samen te werken
- Strategieën te volgen die wederzijds voordelig zijn
Niet/non-coöperatief = spel waarbij partijen niet samenwerken
Coöperatief = spel waarbij partijen wel samenwerken
, Een coöperatie/samenwerking kan op verschillende manieren ontstaan, hierbij
spelen zelfbinding, reputatie en sociale normen een grote rol:
Zelfbinding = een partij bindt zich vrijwillig aan een bepaalde keuze.
- Geloofwaardigheid
Doordat een speler zich bindt aan een bepaalde keuze, wordt het lastiger een andere
keuze te maken.
Maar: stimulerende tegenstelling om zelf ‘een grote slag te slaan’ = afruil tussen
zelfbinding en flexibiliteit.
Reputatie
Hoe hoger de reputatie, hoe meer er verwacht wordt om de gewekte verwachtingen
waar te maken.
Als deze partij weet dat zijn keuzes bekeken worden, zal deze partij willen laten zien
dat hij zijn reputatie behoud door betrouwbaar te blijven.
Als een partij een sterke, goede reputatie heeft, dan wordt deze partij
geloofwaardiger/betrouwbaarder.
= andere speler geneigd tot samenwerken.
Sociale normen
Door de samenleving aanvaarde normen en regels beïnvloeden de verschillende
strategieën en zo de uitkomsten.
Geloofwaardige dreiging = een vorm van dwang die door de andere partij serieus
wordt genomen.
Bijv. ‘Zolang de belegger zich aan zijn belofte houdt, blijf ik bij hem beleggen.’
Dreiging: als de belegger zich niet meer aan zijn belofte houdt, stop ik bij hem te
beleggen.
§7.4 Wanneer is overheidsregulering noodzakelijk?
Individuele producten
- Uitsluitbaar
- Rivaliserend
Bijv. taart van de bakker
Domein F samenwerken en onderhandelen
Hoofdstuk 7: samenwerken
§7.1 gevangenendilemma
Speltheorie = theorie met spelers die afhankelijk van het gedrag van de tegenstander
een optimale strategie voor zichzelf bepalen.
Sequentieel spel = spelers maken na elkaar een keuze, dus niet tegelijkertijd.
Simultaan spel = beide spelers moeten gelijktijdig hun strategie bepalen, zonder de
strategie van de tegenspeler te kennen.
Dominante strategie = strategie die voor een speler het beste is, ongeacht de keuze
van de ander.
Best response-methode = actie per speler wat hij het beste kan doen als ‘de ander
kiest voor actie…’ De beste keuze onderstrepen in de pay-off matrix
Nash-evenwicht = situatie waarbij geen van de partijen zijn resultaat kan verbeteren,
ongeacht de strategie van de andere partij.
1. Zoek beide spelers hun dominante strategie
2. Allebei in één vakje = nash-evenwicht, zo niet; geen nash-evenwicht.
Gevangenendilemma = situatie die voor de partijen niet de optimale uitkomst
oplevert. Een slechter resultaat dan wanneer zij hadden samengewerkt.
Pareto-optimum = niemand kan zijn positie verbeteren zonder dat dit ten koste gaat
van de ander.
§7.2 langetermijnrelaties
Langetermijnrelaties = situatie waarin personen herhaaldelijk met elkaar een
beslissing moeten nemen.
Door langetermijnrelaties, zullen spelers meer geneigd zijn om:
- Samen te werken
- Strategieën te volgen die wederzijds voordelig zijn
Niet/non-coöperatief = spel waarbij partijen niet samenwerken
Coöperatief = spel waarbij partijen wel samenwerken
, Een coöperatie/samenwerking kan op verschillende manieren ontstaan, hierbij
spelen zelfbinding, reputatie en sociale normen een grote rol:
Zelfbinding = een partij bindt zich vrijwillig aan een bepaalde keuze.
- Geloofwaardigheid
Doordat een speler zich bindt aan een bepaalde keuze, wordt het lastiger een andere
keuze te maken.
Maar: stimulerende tegenstelling om zelf ‘een grote slag te slaan’ = afruil tussen
zelfbinding en flexibiliteit.
Reputatie
Hoe hoger de reputatie, hoe meer er verwacht wordt om de gewekte verwachtingen
waar te maken.
Als deze partij weet dat zijn keuzes bekeken worden, zal deze partij willen laten zien
dat hij zijn reputatie behoud door betrouwbaar te blijven.
Als een partij een sterke, goede reputatie heeft, dan wordt deze partij
geloofwaardiger/betrouwbaarder.
= andere speler geneigd tot samenwerken.
Sociale normen
Door de samenleving aanvaarde normen en regels beïnvloeden de verschillende
strategieën en zo de uitkomsten.
Geloofwaardige dreiging = een vorm van dwang die door de andere partij serieus
wordt genomen.
Bijv. ‘Zolang de belegger zich aan zijn belofte houdt, blijf ik bij hem beleggen.’
Dreiging: als de belegger zich niet meer aan zijn belofte houdt, stop ik bij hem te
beleggen.
§7.4 Wanneer is overheidsregulering noodzakelijk?
Individuele producten
- Uitsluitbaar
- Rivaliserend
Bijv. taart van de bakker
