Aantekeningen MOOC HNH 1

Samenvatting week 1: study design

Study designs
1. Experimentele studies (interventies/proeven). Onderzoekers voeren een experiment
uit waarbij ze een bepaalde factor veranderen om te bekijken wat
verschillen/overeenkomsten zijn. Experimentele studies zijn de enige vorm van ‘study
designs’ die een oorzaak-gevolg relatie kunnen aantonen.
2. Observationele studies. Onderzoekers veranderen niks. Ze observeren, om zo te
onderzoeken of er een relatie tussen gezondheid en ziekte is. Mensen worden
onderzocht in hun natuurlijke context. Uit observationele studies kunnen geen
conclusies getrokken worden, maar associaties.
- Ecologische studie.
Er wordt gekeken naar groepen mensen/populaties i.p.v. individuen.
Dit zorgt wel gelijk voor een nadeel: informatie over groepen kunnen niet worden
toegepast op individuen. Het is een brede studie manier.
- Cross-sectional studie
De voedselinname en uitkomst worden tegelijkertijd verkregen  de
voedselinname kan invloed hebben op de uitkomst, maar andersom kan het ook
= reverse causality.
Het grote nadeel is dat je niet weet waar je eerst naar moet kijken, het begin of
de uitkomst. Een ander nadeel is confounding, hierbij beïnvloedt een bepaalde
variabele een andere variabele, waardoor de uitkomst minder betrouwbaar is.
- Case-control studie
Je vergelijkt een groep mensen met een bepaalde ziekte met een controlegroep,
om te zien of er verschillen zijn in voedselinname.
De twee nadelen zijn biases (selection bias, recall bias) en confounding.
- Cohort study
Mensen worden over langere termijn gevolgd. Het dieet van de deelnemers
(tienduizenden) wordt aan het begin vastgesteld en geobserveerd door de tijd
(jaren).
Nadelen hierbij zijn ook confounding en ‘self reported dietary assessment’.

,Dietary assesment  wordt gebruikt bij observationele studies om bepaalde informatie te
verkrijgen over de eetgewoontes van mensen.
- Vragenlijsten (food frequency questionnaires (FFQ)). Er worden vragen in gesteld
over hoe vaak bepaald voedsel wordt gegeten en in wat voor hoeveelheden.
- Recall and diary.
o 24 uurs dietary recall. Al het eten wat mensen in 24 uur hebben gegeten
wordt opgeschreven. Dit wordt meerdere keren herhaald.
o Food diary. Mensen schrijven zelf op wat ze eten. Nadelig kan echter zijn
dat mensen laks worden om alles zelf op te schrijven of dat mensen hun
voedselconsumptie veranderen omdát ze het moeten opschrijven.

Alle informatie die is vergaard wordt vervolgens in een ‘food composition table’ gestopt.
Deze bevatten informatie over voedingsstoffen van veel verschillende soorten voedsel in
verschillende gebieden in een land.
Voordeel: Het kan gebruikt worden voor enorm grote groepen.
Nadeel: Mensen zijn vaak niet 100% eerlijk als ze deze vragenlijst/recall and diary invullen.
Daarnaast staat veel eten ook niet in de lijst.

, Samenvatting week 2: koolhydraten

Scheikunde van koolhydraten
Koolhydraten
- Simpele koolhydraten (suikers).
o Monosacchariden  glucose, fructose en galactose.
o Di-sacchariden.  maltose (2 moleculen glucose), sucrose (molecuul glucose
en fructose) en lactose (molecuul glucose en galactose).
Hydrolyse is nodige om di-saccharides af te breken tot monosacchariden om ze in het bloed
op te nemen.
- Complexe koolhydraten  polysachariden.
o Glycogeen.
o Zetmeel = allemaal glucose moleculen aan elkaar gebonden. Het is een mix
van amylose en amylopectine verbindingen.
 Amylose = glucose moleculen in lineaire verbinding.
 Amylopectine = glucose moleculen in vertakte verbinding.
o Voedingsvezels = dietary koolhydraten die niet verteerd kunnen worden door
enzymen, maar door bacteriën in de dikke darm.
Classificatie A:
 Oplosbare vezels.
 Niet-oplosbare vezels.
Classificatie B:
 Vezels die natuurlijk voorkomen in voedsel zoals ze geconsumeerd
zijn.
 Vezels die op fysische, enzymatische of chemische wijze zijn verkregen
uit voedsel.
 Synthetische koolhydraatpolymeren.

Oplosbare vezels zijn een chemisch diverse groep die het volgende bevat:
- Pectine als deel van de celwand in planten. Het belangrijkste kenmerk is de
overvloedige aanwezigheid van galacturonzuur. Pectine wordt toegevoegd om
voedsel gelering, viscositeit, textuur en eiwitstabiliteit te geven.
- Hemicellulose beschrijft een reeks polysachariden die zijn samengesteld uit
verschillende monosacchariden. Naast glucose bevatten deze monosacchariden
xylose, mannose, galactose, rhamnose en arabinose. Ook hemicellulose maakt deel
uit van de celwand van planten. Het wordt vaak toegevoegd als verdikkingsmiddel.
- Fructaan zijn polymeren van fructose. Het wordt toegevoegd als pre-biotisch
voedselingrediënt om een gezondheidsvoordeel te verlenen.

Niet-oplosbare vezels:
- Cellulose is een lineaire ketting van glucose. Cellulose kan niet worden afgebroken
vanwege de sterke bindingen en verlaat je lichaam onverteerd.
- Lignine.
- Hemicellulose zit naast in oplosbare vezels ook in niet-oplosbare vezels.
- Resistente zetmelen kunnen niet verteerd worden in het maagdarmkanaal. Ze
kunnen wel gefermenteerd worden in de dikke darm.