Met cultuur bedoelen we alle waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van
een groep of samenleving met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen. Een
cultuur laat vaak verandering zien.
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid. Daarnaast hebben
mensen door hun cultuur een gemeenschappelijk referentiekamer met deels dezelfde normen,
waarden en gewoonten. Ten slotte geeft cultuur richting aan het denken en doen van mensen en
werkt dus gedragsregulerend, het doet het gedrag van mensen geordend en voorspelbaar verlopen.
Om een hele samenleving goed te laten functioneren, moet er een minimum aan gedragsregels en
normen en waarden zijn waar iedereen het over eens is. We noemen dit de dominante cultuur, het
geheel van waarden, normen en kenmerken dat door de meeste mensen binnen een samenleving
wordt geaccepteerd. Als een specifieke groep eigen normen, waarden en andere kenmerken
ontwikkelt afwijkend van de dominante cultuur, spreken we van een subcultuur. Tegenculturen
verzetten zich tegen (delen van) de dominante cultuur of daar zelfs een bedreiging voor vormen.
De belangrijkste kenmerken van een cultuur worden telkens aan nieuwe leden overgedragen via
socialisatie, heet proces waarbij iemand bewust en onbewust de waarden, normen en andere
cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd. Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie.
Overheid en de media zijn socialiserende instituties. Ze hebben grote invloed op het denken en
gedrag van mensen. Het socialisatieproces vindt plaats door middel van sociale controle, de manier
waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan de geldende normen te houden. Als die
gebaseerd is op regels zoals wetten noemen we dit formele sociale controle. Bij ongeschreven regels
zoals asociaal gedrag spreken we van informele sociale controle. Door socialisatie voelen mensen
zich verwant met de dominante cultuur en met de cultuur van kleinere groepen. Dit proces van
groepsidentificatie heeft tot gevolg dat onze persoonlijkheid of identiteit voor een deel bestaat uit
sociale elementen.
Hofstede werkt de verschillen tussen culturen als volgt uit:
- Machtsafstand
Hoe gelijk of ongelijk zijn de relaties tussen ouders en kinderen, leraren en leerlingen,
werkgevers en werknemers?
- Individualisme vs. collectivisme
Maatschappijen waarin de banden tussen mensen over het algemeen vrij los zijn noemen we
individualistisch genoemd. In collectivistische maatschappijen horen mensen vanaf de
geboorte al bij een sterke en hechte groep.
- Masculiniteit vs. feminiteit
De rolverdeling tussen mannen en vrouwen in de maatschappij.
- Onzekerheidsvermijding
Laat de mate van angst voor de toekomst binnen een samenleving zien.
- Oriëntatie op de lange vs. korte termijn
De mate waarin de maatschappij gericht is op de toekomst of juist meer op het heden. In een
toekomstgerichte maatschappij zal de bevolking veel plannen en sparen. Maatschappijen die
meer op het heden zijn gericht hebben behoefte aan snelle resultaten.
Etcocentrisme is een manier van kijken waarbij de eigen groep wordt gezien als het middelpunt. Een
vooroordeel is een vooropgezette mening over andere groepen of culturen. Zulke vooroordelen
kunnen uitlopen op regelrechte vijandigheid ten opzichte van mensen die niet tot de etnische groep
behoren, we spreken dan van xenofobie.
een groep of samenleving met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen. Een
cultuur laat vaak verandering zien.
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid. Daarnaast hebben
mensen door hun cultuur een gemeenschappelijk referentiekamer met deels dezelfde normen,
waarden en gewoonten. Ten slotte geeft cultuur richting aan het denken en doen van mensen en
werkt dus gedragsregulerend, het doet het gedrag van mensen geordend en voorspelbaar verlopen.
Om een hele samenleving goed te laten functioneren, moet er een minimum aan gedragsregels en
normen en waarden zijn waar iedereen het over eens is. We noemen dit de dominante cultuur, het
geheel van waarden, normen en kenmerken dat door de meeste mensen binnen een samenleving
wordt geaccepteerd. Als een specifieke groep eigen normen, waarden en andere kenmerken
ontwikkelt afwijkend van de dominante cultuur, spreken we van een subcultuur. Tegenculturen
verzetten zich tegen (delen van) de dominante cultuur of daar zelfs een bedreiging voor vormen.
De belangrijkste kenmerken van een cultuur worden telkens aan nieuwe leden overgedragen via
socialisatie, heet proces waarbij iemand bewust en onbewust de waarden, normen en andere
cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd. Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie.
Overheid en de media zijn socialiserende instituties. Ze hebben grote invloed op het denken en
gedrag van mensen. Het socialisatieproces vindt plaats door middel van sociale controle, de manier
waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan de geldende normen te houden. Als die
gebaseerd is op regels zoals wetten noemen we dit formele sociale controle. Bij ongeschreven regels
zoals asociaal gedrag spreken we van informele sociale controle. Door socialisatie voelen mensen
zich verwant met de dominante cultuur en met de cultuur van kleinere groepen. Dit proces van
groepsidentificatie heeft tot gevolg dat onze persoonlijkheid of identiteit voor een deel bestaat uit
sociale elementen.
Hofstede werkt de verschillen tussen culturen als volgt uit:
- Machtsafstand
Hoe gelijk of ongelijk zijn de relaties tussen ouders en kinderen, leraren en leerlingen,
werkgevers en werknemers?
- Individualisme vs. collectivisme
Maatschappijen waarin de banden tussen mensen over het algemeen vrij los zijn noemen we
individualistisch genoemd. In collectivistische maatschappijen horen mensen vanaf de
geboorte al bij een sterke en hechte groep.
- Masculiniteit vs. feminiteit
De rolverdeling tussen mannen en vrouwen in de maatschappij.
- Onzekerheidsvermijding
Laat de mate van angst voor de toekomst binnen een samenleving zien.
- Oriëntatie op de lange vs. korte termijn
De mate waarin de maatschappij gericht is op de toekomst of juist meer op het heden. In een
toekomstgerichte maatschappij zal de bevolking veel plannen en sparen. Maatschappijen die
meer op het heden zijn gericht hebben behoefte aan snelle resultaten.
Etcocentrisme is een manier van kijken waarbij de eigen groep wordt gezien als het middelpunt. Een
vooroordeel is een vooropgezette mening over andere groepen of culturen. Zulke vooroordelen
kunnen uitlopen op regelrechte vijandigheid ten opzichte van mensen die niet tot de etnische groep
behoren, we spreken dan van xenofobie.
