Week 1 les 1
Leerdoelen:
Na het volgen van deze les kun je:
● regelgeving met betrekking tot het verkrijgen en/of wijzigen van een
(geslachts-)naam toepassen.
● de graden van bloed- of aanverwantschap tussen bepaalde personen
berekenen.
● het belang van het bepalen van de woonplaats van een persoon
benoemen en uitleggen aan een cliënt.
● benoemen wat op welke wijze wordt vastgelegd in de registers van de
burgerlijke stand.
Literatuur:
H1&H2
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen en naamrecht
1. 1 Juridische personen
Een persoon in juridische zin
= degene die drager van rechten en plichten kan zijn
- Het kunnen hebben van rechten en verplichtingen
= rechtsbevoegdheid
- Rechtsbevoegdheid
= Bevoegdheden die iemand heeft op basis van de wet
Volgens art. 1:1 lid 1 BW
= Iedereen in Nederland vrij en bevoegd tot het hebben van burgerlijke
rechten.
- Iedereen is dus rechtsbevoegd en op gelijke wijze rechtsbevoegd
- Dus uitwerking van het gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod
Het zijn van een persoon, de persoonlijkheid, begint bij de geboorte.
- Vereist is dat het kind levend ter wereld komt
- Art. 1:2 bw bepaalt dat als een kind dood ter wereld komt, het wordt
geacht nooit te hebben bestaan
Art. 1:2 bw bepaalt verder dat een ongeboren kind als geboren wordt
aangemerkt, als het belang van het kind daarom vraagt
, - In bepaalde situaties kan een kinderbeschermingsmaatregel al nodig
zijn voordat een kind is geboren → de rechter kan dan een
ondertoezichtstelling uitspreken over het ongeboren kind.
- Een ander belang waarbij een ongeboren kind als geboren moet
worden beschouwd, is bij een nalatenschap.
- Om als erfgenaam te worden aangemerkt, moet iemand bestaan
- Art 1:2 bw, een ongeboren kind kan toch erfgenaam zijn, mits het
levend ter wereld komt. De rechtsbevoegdheid in het belang van het
kind heeft dan terugwerkende kracht en het kind heeft dan al recht op
de erfenis voordat het geboren is
Persoonlijkheid eindigt als iemand overlijdt.
- Alle rechten en verplichtingen die op dat moment nog bestaan, gaan
over op de erfgenamen
1.2 Bloed- en aanverwantschap
Bloedverwantschap duidt op de relatie tussen personen op basis van de
geboorte uit bepaalde ouders.
Juridisch bloedverwantschap gaat verder dan biologisch bloedverwantschap
- Juridisch bloedverwantschap ontstaat ook wanneer een man een kind
erkent van wie hij niet de biologische vader is (art. 1:203 bw)
- Als de moeder van een kind op het moment van de geboorte getrouwd
is met een man of vrouw die geen biologische band heedt met het
kind, dan ontstaat er juridisch een bloedverwantschap tussen het kind
en die man of vrouw (1:199 en 1:198)
- Ook het geval bij geregistreerd partnerschap
- Bij adoptie bestaat er ook bloedverwantschap tussen adoptieouder en
geadopteerde kind (1:229)
Juridisch bloedverwantschap
= het bestaan van een juridische relatie tussen personen, vaak aangeduid
als familierechtelijke betrekking
Bloedverwantschap bestaat in verschillende graden
- Art 1:3 lid 1 bw
, “ De graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het getal der
geboorten, die de bloedverwantschap hebben veroorzaakt. Hierbij telt
een erkenning, een gerechtelijke vaststelling van het ouderschap of
een adoptie als een geboorte.”
→ Om de graad van verwantschap tussen personen te kunnen vaststellen,
moeten we dus kijken naar het aantal geboorten dat deze personen van
elkaar scheidt.
Ouders en kinderen zijn bloedverwant in de eerste graad. Grootouders en
kleinkinderen zijn verwant in de tweede graad.
- In beide gevallen is er sprake van bloedverwantschap in de rechte
linie.
Oom, tante, broer, zus, neem en nicht
- Sprake van bloedverwantschap in de zijlinie.
Er zijn verschillende redenen waarom het van belang is om de graad van
bloedverwantschap vast te stellen
a. de graad van verwantschap met een overleden persoon bepaalt of
iemand als erfgenaam wordt aangemerkt
b. verwantschap kan beletsel zijn om met iemand te trouwen
- art 1:41 bw bepaalt dat een huwelijk niet mag worden gesloten
tussen bloed- en aanverwanten in de eerste en tweede graad
Wanneer een persoon met iemand trouwt, ontstaat er een juridische relatie
tussen die persoon en de bloedverwant van de ander
= Aanverwantschap art 1:3 lid 2 bw
- Aanverwantschap ontstaat alleen door huwelijk of geregistreerd
partnerschap, niet door samenwonen
- Aanverwantschap wordt niet opgeheven door het eindigen van het
huwelijk of geregistreerd partnerschap
1.3 Familie- en gezinsleven
In art 8 EVRM is het recht op familie- en gezinsleven vastgelegd:
“Een ieder heeft recht op respect voor zijn priveleven, zijn familie- en
gezinsleven, zijn woning en zijn correspodentie”
= family life
, Family life is ruimer dan de familierechtelijke betrekking waarvan sprake is
bij bloedverwantschap
- Bij family life gaat het om het hebben van een nauwe persoonlijke
betrekking met een ander, vaak een kind.
- Ook bvb de relatie tussen pleegouder en pleegkind → er is geen
bloedverwantschap, maar er kan wel sprake zijn van een nauwe
persoonlijke betrekking obv waarvan family life is ontstaan
In de volgende situaties kan er sprake zijn van family life:
- tussen echtgenoten
- tussen man en vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met
een huwelijk
- tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind (vanaf het moment
van geboorte)
- tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
- tussen moeder en kind
- tussen de mand die het kind heeft erkend en het kind
- tussen de biologische vader en het kind (er moet sprake zijn van
bijkomende omstandigheden, zoals samenleving of omgang met het
kind
- tussen naaste bloedverwanten en het kind (moet een nauwe
persoonlijke betrekking bestaan)
- tussen pleegouders of opvangouders en kind
- tussen een niet-biologische ouder en kind
⇒ Gehuwden family life
Volgens vaste jurisprudentie van het EHRM bestaat tussen mensen die
gehuwd zijn een gezisnleven
→ van belang is dat partijen met elkaar gehuwd zijn, met elkaar
samenwonen of van plan zijn met elkaar te gaan samenwonen en een
gezinsleven met elkaar leiden
⇒ Biologische vader family life
Tussen kind en biologische moeder bestaat automatisch family life. Maar dit
is niet het geval tussen kind en biologische vader.
→ Wanneer de ouders niet met elkaar gehuwd zijn, geen geregistreerd
partnerschap hebben en niet met elkaar samenwonne, moeten er
bijkomende omstandigheden zijn om te kunnen spreken van family life
Leerdoelen:
Na het volgen van deze les kun je:
● regelgeving met betrekking tot het verkrijgen en/of wijzigen van een
(geslachts-)naam toepassen.
● de graden van bloed- of aanverwantschap tussen bepaalde personen
berekenen.
● het belang van het bepalen van de woonplaats van een persoon
benoemen en uitleggen aan een cliënt.
● benoemen wat op welke wijze wordt vastgelegd in de registers van de
burgerlijke stand.
Literatuur:
H1&H2
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen en naamrecht
1. 1 Juridische personen
Een persoon in juridische zin
= degene die drager van rechten en plichten kan zijn
- Het kunnen hebben van rechten en verplichtingen
= rechtsbevoegdheid
- Rechtsbevoegdheid
= Bevoegdheden die iemand heeft op basis van de wet
Volgens art. 1:1 lid 1 BW
= Iedereen in Nederland vrij en bevoegd tot het hebben van burgerlijke
rechten.
- Iedereen is dus rechtsbevoegd en op gelijke wijze rechtsbevoegd
- Dus uitwerking van het gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod
Het zijn van een persoon, de persoonlijkheid, begint bij de geboorte.
- Vereist is dat het kind levend ter wereld komt
- Art. 1:2 bw bepaalt dat als een kind dood ter wereld komt, het wordt
geacht nooit te hebben bestaan
Art. 1:2 bw bepaalt verder dat een ongeboren kind als geboren wordt
aangemerkt, als het belang van het kind daarom vraagt
, - In bepaalde situaties kan een kinderbeschermingsmaatregel al nodig
zijn voordat een kind is geboren → de rechter kan dan een
ondertoezichtstelling uitspreken over het ongeboren kind.
- Een ander belang waarbij een ongeboren kind als geboren moet
worden beschouwd, is bij een nalatenschap.
- Om als erfgenaam te worden aangemerkt, moet iemand bestaan
- Art 1:2 bw, een ongeboren kind kan toch erfgenaam zijn, mits het
levend ter wereld komt. De rechtsbevoegdheid in het belang van het
kind heeft dan terugwerkende kracht en het kind heeft dan al recht op
de erfenis voordat het geboren is
Persoonlijkheid eindigt als iemand overlijdt.
- Alle rechten en verplichtingen die op dat moment nog bestaan, gaan
over op de erfgenamen
1.2 Bloed- en aanverwantschap
Bloedverwantschap duidt op de relatie tussen personen op basis van de
geboorte uit bepaalde ouders.
Juridisch bloedverwantschap gaat verder dan biologisch bloedverwantschap
- Juridisch bloedverwantschap ontstaat ook wanneer een man een kind
erkent van wie hij niet de biologische vader is (art. 1:203 bw)
- Als de moeder van een kind op het moment van de geboorte getrouwd
is met een man of vrouw die geen biologische band heedt met het
kind, dan ontstaat er juridisch een bloedverwantschap tussen het kind
en die man of vrouw (1:199 en 1:198)
- Ook het geval bij geregistreerd partnerschap
- Bij adoptie bestaat er ook bloedverwantschap tussen adoptieouder en
geadopteerde kind (1:229)
Juridisch bloedverwantschap
= het bestaan van een juridische relatie tussen personen, vaak aangeduid
als familierechtelijke betrekking
Bloedverwantschap bestaat in verschillende graden
- Art 1:3 lid 1 bw
, “ De graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het getal der
geboorten, die de bloedverwantschap hebben veroorzaakt. Hierbij telt
een erkenning, een gerechtelijke vaststelling van het ouderschap of
een adoptie als een geboorte.”
→ Om de graad van verwantschap tussen personen te kunnen vaststellen,
moeten we dus kijken naar het aantal geboorten dat deze personen van
elkaar scheidt.
Ouders en kinderen zijn bloedverwant in de eerste graad. Grootouders en
kleinkinderen zijn verwant in de tweede graad.
- In beide gevallen is er sprake van bloedverwantschap in de rechte
linie.
Oom, tante, broer, zus, neem en nicht
- Sprake van bloedverwantschap in de zijlinie.
Er zijn verschillende redenen waarom het van belang is om de graad van
bloedverwantschap vast te stellen
a. de graad van verwantschap met een overleden persoon bepaalt of
iemand als erfgenaam wordt aangemerkt
b. verwantschap kan beletsel zijn om met iemand te trouwen
- art 1:41 bw bepaalt dat een huwelijk niet mag worden gesloten
tussen bloed- en aanverwanten in de eerste en tweede graad
Wanneer een persoon met iemand trouwt, ontstaat er een juridische relatie
tussen die persoon en de bloedverwant van de ander
= Aanverwantschap art 1:3 lid 2 bw
- Aanverwantschap ontstaat alleen door huwelijk of geregistreerd
partnerschap, niet door samenwonen
- Aanverwantschap wordt niet opgeheven door het eindigen van het
huwelijk of geregistreerd partnerschap
1.3 Familie- en gezinsleven
In art 8 EVRM is het recht op familie- en gezinsleven vastgelegd:
“Een ieder heeft recht op respect voor zijn priveleven, zijn familie- en
gezinsleven, zijn woning en zijn correspodentie”
= family life
, Family life is ruimer dan de familierechtelijke betrekking waarvan sprake is
bij bloedverwantschap
- Bij family life gaat het om het hebben van een nauwe persoonlijke
betrekking met een ander, vaak een kind.
- Ook bvb de relatie tussen pleegouder en pleegkind → er is geen
bloedverwantschap, maar er kan wel sprake zijn van een nauwe
persoonlijke betrekking obv waarvan family life is ontstaan
In de volgende situaties kan er sprake zijn van family life:
- tussen echtgenoten
- tussen man en vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met
een huwelijk
- tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind (vanaf het moment
van geboorte)
- tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
- tussen moeder en kind
- tussen de mand die het kind heeft erkend en het kind
- tussen de biologische vader en het kind (er moet sprake zijn van
bijkomende omstandigheden, zoals samenleving of omgang met het
kind
- tussen naaste bloedverwanten en het kind (moet een nauwe
persoonlijke betrekking bestaan)
- tussen pleegouders of opvangouders en kind
- tussen een niet-biologische ouder en kind
⇒ Gehuwden family life
Volgens vaste jurisprudentie van het EHRM bestaat tussen mensen die
gehuwd zijn een gezisnleven
→ van belang is dat partijen met elkaar gehuwd zijn, met elkaar
samenwonen of van plan zijn met elkaar te gaan samenwonen en een
gezinsleven met elkaar leiden
⇒ Biologische vader family life
Tussen kind en biologische moeder bestaat automatisch family life. Maar dit
is niet het geval tussen kind en biologische vader.
→ Wanneer de ouders niet met elkaar gehuwd zijn, geen geregistreerd
partnerschap hebben en niet met elkaar samenwonne, moeten er
bijkomende omstandigheden zijn om te kunnen spreken van family life
