Basisstof 4 Resorptie
De dunne darm
Na de twaalfvingerige darm komt de voedselbrij in de dunne darm. Hier worden
de voedingsstoffen opgenomen in het bloed. Een volwassen darm is 6 m lang. Op
de darmplooien bevinden zich uitstulpingen: de darmvlokken (villi, enkelvoud:
villus). De buitenste laag cellen van de darmvlokken is het darmepitheel
(darmdekweefsel). De cellen van het darmepitheel hebben een groot aantal
microscopisch kleine uitstulpingen: de microvilli. Hierdoor is de oppervlakte voor
de opname van stoffen zeer groot.
Darmvlokken bevatten bloedvaten en lymfevaten. De opname van stoffen via de
darmwand in het bloed en de lymfe noem je resorptie. Hiervoor is energie nodig.
In de cellen van het darmepitheel vindt daardoor intensieve dissimilatie plaats.
De opname van stoffen door de darmepitheelcellen vindt plaats door diffusie via
de fosfolipiden, porie-eiwitten of transporteiwitten in het celmembraan en door
actief transport via transporteiwitten. Door actief transport kunnen de cellen
stoffen selectief opnemen uit de voedselbrij, ook tegen het concentratieverval in.
Stoffen gaan dan via transporteiwitten in het membraan van een lage
concentratie in de darmholte naar een hoge concentratie in de
darmepitheelcellen. De energie die nodig is voor actief transport, komt uit de
omzetting van ATP.
Het transporteiwit kan twee vormen aannemen:
- Met de bindingsplaatsen gericht naar de darmholte
- Met de bindingsplaatsen gericht naar het cytoplasma van de
darmepitheelcel
Aan de buitenzijde van de cel binden glucosemoleculen en Na +-ionen aan het
transporteiwit. Zodra alle bindingsplaatsen bezet zijn, verandert het
transporteiwit van vorm en worden de glucosemoleculen en Na +-ionen aan de
binnenzijde van de cel afgegeven. De drijvende kracht achter dit proces is de
natrium-kaliumpomp, die voortdurend Na +-ionen vanuit de cel in de
extracellulaire ruimte pompt. De energie hiervoor wordt geleverd door ATP.
Aminozuren en andere ionen dan Na + worden op een vergelijkbare manier
getransporteerd.
Door actief transport van ionen ontstaat er een verschil in osmotische waarde
tussen de darmholte en de darmepitheelcellen. Hierdoor gaat het grootste deel
van het water in de voedselbrij door osmose via aquaporines (waterkanaaltjes)
van de darmholte naar de darmepitheelcellen.
De meeste stoffen worden uit de darmepitheelcellen opgenomen in het bloed. De
haarvaten van een groot deel van het darmkanaal (van de maag tot en met de
dikke darm) verenigen zich tot één afvoerend bloedvat: de poortader. Hierdoor
stroomt bloed naar de lever.
Uit de monoglyceriden, vetzuren en de glycerol die darmepitheelcellen opnemen,
worden in de cel weer triglyceriden gevormd. Om deze vetten te kunnen
transporteren in een waterige omgeving worden ze omgeven door een manteltje
van fosfolipiden en eiwitten. Deze lipoproteïnen worden afgegeven aan de
intercellulaire ruimten tussen de darmepitheelcellen en vervolgens opgenomen in
de lymfevaten. De lymfevaten verenigen zich tot een groot lymfevat dat
uitmondt in een ader onder het sleutelbeen.
De dikke darm en de endeldarm
De dunne darm
Na de twaalfvingerige darm komt de voedselbrij in de dunne darm. Hier worden
de voedingsstoffen opgenomen in het bloed. Een volwassen darm is 6 m lang. Op
de darmplooien bevinden zich uitstulpingen: de darmvlokken (villi, enkelvoud:
villus). De buitenste laag cellen van de darmvlokken is het darmepitheel
(darmdekweefsel). De cellen van het darmepitheel hebben een groot aantal
microscopisch kleine uitstulpingen: de microvilli. Hierdoor is de oppervlakte voor
de opname van stoffen zeer groot.
Darmvlokken bevatten bloedvaten en lymfevaten. De opname van stoffen via de
darmwand in het bloed en de lymfe noem je resorptie. Hiervoor is energie nodig.
In de cellen van het darmepitheel vindt daardoor intensieve dissimilatie plaats.
De opname van stoffen door de darmepitheelcellen vindt plaats door diffusie via
de fosfolipiden, porie-eiwitten of transporteiwitten in het celmembraan en door
actief transport via transporteiwitten. Door actief transport kunnen de cellen
stoffen selectief opnemen uit de voedselbrij, ook tegen het concentratieverval in.
Stoffen gaan dan via transporteiwitten in het membraan van een lage
concentratie in de darmholte naar een hoge concentratie in de
darmepitheelcellen. De energie die nodig is voor actief transport, komt uit de
omzetting van ATP.
Het transporteiwit kan twee vormen aannemen:
- Met de bindingsplaatsen gericht naar de darmholte
- Met de bindingsplaatsen gericht naar het cytoplasma van de
darmepitheelcel
Aan de buitenzijde van de cel binden glucosemoleculen en Na +-ionen aan het
transporteiwit. Zodra alle bindingsplaatsen bezet zijn, verandert het
transporteiwit van vorm en worden de glucosemoleculen en Na +-ionen aan de
binnenzijde van de cel afgegeven. De drijvende kracht achter dit proces is de
natrium-kaliumpomp, die voortdurend Na +-ionen vanuit de cel in de
extracellulaire ruimte pompt. De energie hiervoor wordt geleverd door ATP.
Aminozuren en andere ionen dan Na + worden op een vergelijkbare manier
getransporteerd.
Door actief transport van ionen ontstaat er een verschil in osmotische waarde
tussen de darmholte en de darmepitheelcellen. Hierdoor gaat het grootste deel
van het water in de voedselbrij door osmose via aquaporines (waterkanaaltjes)
van de darmholte naar de darmepitheelcellen.
De meeste stoffen worden uit de darmepitheelcellen opgenomen in het bloed. De
haarvaten van een groot deel van het darmkanaal (van de maag tot en met de
dikke darm) verenigen zich tot één afvoerend bloedvat: de poortader. Hierdoor
stroomt bloed naar de lever.
Uit de monoglyceriden, vetzuren en de glycerol die darmepitheelcellen opnemen,
worden in de cel weer triglyceriden gevormd. Om deze vetten te kunnen
transporteren in een waterige omgeving worden ze omgeven door een manteltje
van fosfolipiden en eiwitten. Deze lipoproteïnen worden afgegeven aan de
intercellulaire ruimten tussen de darmepitheelcellen en vervolgens opgenomen in
de lymfevaten. De lymfevaten verenigen zich tot een groot lymfevat dat
uitmondt in een ader onder het sleutelbeen.
De dikke darm en de endeldarm
