Twintigste en eenentwintigste eeuw: de jaren negentig tot heden
1 Historische context
1.1 Europese Unie
In 2004 volgde de toetreding van tien voormalige Oostbloklanden tot wat inmiddels de
Europese Unie was gaan heten. Brussel is de ‘hoofdstad’ van Europa geworden.
1.2 Srebrenica
Op 11 juli 1996 was de val van Srebrenica, dat onder bescherming van Nederlandse
militairen viel. Zij konden niet voorkomen dat meer dan 7000 moslimmannen werden
gedeporteerd.
1.3 Golfoorlog
Op 2 augustus 1990 viel Irak van Saddam Hoessein Koeweit binnen, waarna de Golfoorlog
begon. Een coalitie van 34 landen onder leiding van de VS eiste de terugtrekking van Irak uit
Koeweit.
1.4 Irakoorlog
Irak weigerde meet e werken aan controles van massavernietigingswapens. Op 11
september 2001 waren er terreuraanslagen op het World Trade Centre in New York en op
Washington. De Amerikaanse president Bush jr. verklaarde het terrorisme de oorlog. Als
gevolg daarvan werd in Afghanistan de Taliban afgezet, maar men zocht er tevergeefs naar
Osama bin Laden, de leidende figuur achter de aanslagen.
1.5 Multiculturele maatschappij
Door migratie ontstond de multiculturele maatschappij. De problemen die dat met zich
meebracht, werden in 2000 door Paul Scheffer als het ‘multiculturele drama’ benoemd.
Nederland reageerde geschokt op de moorden op de politicus Pim Fortuyn in 2002 en de
filmregisseur en opiniemaker Theo van Gogh in 2004.
1.6 Globalisering
Wereldwijd is er het proces van globalisering dat gekenmerkt wordt door toenemende
mobiliteit en migratie, opkomst van nieuwe media, liberalisering van de wereldhandel en het
vervagen van grenzen. Het traditionele gemeenschapsleven verandert ingrijpend door de
migratie en de massamedia.
2 Culturele context
2.1 Filosofie
Recente filosofie, zoals de milieufilosofie en de bio-ethiek, houdt zich bezig met actuele
vraagstukken en heeft soms een sterk ethisch karakter. Deze filosofie reflecteert over de
voortschrijdende invloed van de technologie op ons leven. De Duitse filosoof Peter Sloterdijk
veroorzaakte veel opschudding met zijn tekst over het vermeende falen van het humanisme
en gentechnologie. Volgens Alain Badiou heeft het begrip ‘waarheid’ nog niets aan
betekenis ingeboet.
2.2 Kunst in de jaren negentig tot heden
De situatie in de kunst van de periode van negentig tot heden is nog meer dan de periode
zeventig en tachtig te typeren als de nieuwe onoverzichtelijkheid. Er is beide geen
dominante stroming of stijl en medium. De schilderkunst lijkt weer helemaal terug.
Opvallend is de enorme belangstelling voor commercieel interessante
overzichtstentoonstellingen van oude of moderne meester of historische avant-
gardebewegingen.
Een ontwikkeling in de recente kunst die voortzet wat in de jaren zeventig en tachtig als
begon, is dat media als fotografie of video volledig doorgedrongen zijn in het domein van de
1 Historische context
1.1 Europese Unie
In 2004 volgde de toetreding van tien voormalige Oostbloklanden tot wat inmiddels de
Europese Unie was gaan heten. Brussel is de ‘hoofdstad’ van Europa geworden.
1.2 Srebrenica
Op 11 juli 1996 was de val van Srebrenica, dat onder bescherming van Nederlandse
militairen viel. Zij konden niet voorkomen dat meer dan 7000 moslimmannen werden
gedeporteerd.
1.3 Golfoorlog
Op 2 augustus 1990 viel Irak van Saddam Hoessein Koeweit binnen, waarna de Golfoorlog
begon. Een coalitie van 34 landen onder leiding van de VS eiste de terugtrekking van Irak uit
Koeweit.
1.4 Irakoorlog
Irak weigerde meet e werken aan controles van massavernietigingswapens. Op 11
september 2001 waren er terreuraanslagen op het World Trade Centre in New York en op
Washington. De Amerikaanse president Bush jr. verklaarde het terrorisme de oorlog. Als
gevolg daarvan werd in Afghanistan de Taliban afgezet, maar men zocht er tevergeefs naar
Osama bin Laden, de leidende figuur achter de aanslagen.
1.5 Multiculturele maatschappij
Door migratie ontstond de multiculturele maatschappij. De problemen die dat met zich
meebracht, werden in 2000 door Paul Scheffer als het ‘multiculturele drama’ benoemd.
Nederland reageerde geschokt op de moorden op de politicus Pim Fortuyn in 2002 en de
filmregisseur en opiniemaker Theo van Gogh in 2004.
1.6 Globalisering
Wereldwijd is er het proces van globalisering dat gekenmerkt wordt door toenemende
mobiliteit en migratie, opkomst van nieuwe media, liberalisering van de wereldhandel en het
vervagen van grenzen. Het traditionele gemeenschapsleven verandert ingrijpend door de
migratie en de massamedia.
2 Culturele context
2.1 Filosofie
Recente filosofie, zoals de milieufilosofie en de bio-ethiek, houdt zich bezig met actuele
vraagstukken en heeft soms een sterk ethisch karakter. Deze filosofie reflecteert over de
voortschrijdende invloed van de technologie op ons leven. De Duitse filosoof Peter Sloterdijk
veroorzaakte veel opschudding met zijn tekst over het vermeende falen van het humanisme
en gentechnologie. Volgens Alain Badiou heeft het begrip ‘waarheid’ nog niets aan
betekenis ingeboet.
2.2 Kunst in de jaren negentig tot heden
De situatie in de kunst van de periode van negentig tot heden is nog meer dan de periode
zeventig en tachtig te typeren als de nieuwe onoverzichtelijkheid. Er is beide geen
dominante stroming of stijl en medium. De schilderkunst lijkt weer helemaal terug.
Opvallend is de enorme belangstelling voor commercieel interessante
overzichtstentoonstellingen van oude of moderne meester of historische avant-
gardebewegingen.
Een ontwikkeling in de recente kunst die voortzet wat in de jaren zeventig en tachtig als
begon, is dat media als fotografie of video volledig doorgedrongen zijn in het domein van de
